30 September 2009

Ελληνες και Δύση

(Καθημερινή, 30/9/2009)

Κύριε διευθυντά,

Σχετικά με την επιστολή του κ. Νικολαΐδη από τον Βόλο για τον μοναχό Βαρλαάμ, αναφέρεται ότι οι Ελληνες που «επηρέασαν δήθεν τη Δύση» είχαν παραδοθεί ψυχή τε και σώματι σε αυτήν. Υποστηρίζει ότι (κατά τον Γρηγόριο Παλαμά) ο Βαρλαάμ δεν ήταν «Ελλην» και δεν επηρέασε τη Δύση επειδή «αγνοούσε τελείως την Πατερικήν διδασκαλίαν περί αδιαλείπτου νοεράς προσευχής, ως και αυτήν περί διακρίσεως μεταξύ των λογικών και νοερών ενεργειών της ψυχής» και επιπλέον είχε εντρυφήσει στους Ελληνες κλασικούς «έχων τον θαυμασμόν του Αυγουστίνου διά την ελληνικήν φιλοσοφίαν, κυρίως την του Πλάτωνος και τον θαυμασμόν των μετά τον Θωμάν Ακινάτην Φράγκων διά τον Αριστοτέλη, θιασώτης της ελληνικής ή ειδωλολατρικής σοφίας».

Αντιπαρέρχομαι τη δογματική αιτιολόγηση και καταλήγω ότι κατά τον κ. Νικολαΐδη ο Βαρλαάμ δεν είναι Ελλην γιατί είναι Ελλην!

Ξεκαθαρίζω στον Βολιώτη έμπορο, ότι Ελληνας δεν είναι ο ρωμιός, ο χριστιανός της Ανατολής, αλλά ο πεφωτισμένος οικουμενικός άνθρωπος. Οι Ελληνες που επηρέασαν τη Δύση δεν είναι αυτοί που μετέφεραν τη θρησκόληπτη κατήχηση του ανατολικού δόγματος – δόγμα είχαν και οι Δυτικοί, δεν χρειάζονταν τα «δικά μας» φληναφήματα. Είναι όσοι μεταλαμπάδευσαν την ουσία της αξεπέραστης και μοναδικά ελληνικής σκέψης της αρχαιότητας. Δεν είχαν παραδοθεί στη Δύση αλλά την κατέκτησαν και την διαμόρφωσαν, όπως οι Ελληνες τη Ρώμη. Ας θυμηθούμε τον Πλήθωνα, που οι «κουτόφραγκοι» τίμησαν μεταφέροντας τα οστά του στην Ιταλία για να του φτιάξουν ένα Μαυσωλείο. Παρακαλώ επίσης τον έμπορο να μην καπηλεύεται το ελληνικό όνομα. Να αυτοαποκαλείται Ρωμαίος και να μην κρύβεται πίσω από το συναισθηματικό «Ρωμιός».

Η ανατολική θρησκεία δεν θα μπορούσε ποτέ να επηρεάσει την Ευρώπη γιατί ήταν σκοταδιστική και καθαρά πολιτική σε αγαστή συνεργασία με τον Οθωμανό (Μιλέτ Μπασί ο Πατριάρχης, δηλαδή ο απευθείας προϊστάμενος του Γρηγορίου Παλαμά και των λοιπόν διωκτών κάθε φιλελεύθερης ιδέας). Σήμερα που η απολυταρχία του ράσου φθίνει, ο κ Νικολαΐδης πρέπει να συμβιβαστεί με τη δημοκρατία. Εχει μια μόνο φωνή στην πανσπερμία της πολυφωνίας και του ελεύθερου λόγου. Καλώς ήλθατε στη δημοκρατία! Την ελληνική όχι την ρωμαίικη, θα ήταν αντίφαση!

Το θλιβερό μένος κατά της (αρχαίας) ελληνικής σκέψης με την κατασυκοφάντησή της ως ειδωλολατρικής δεν θα το σχολιάσω.

Επικουρος Προκοννησιος - Ωρωπός
Για τις θεολογικές αντιδικίες Βαρλαάμ-Παλαμά και τη σύγκρουση
Ζηλωτών-Ησυχαστών βλέπε επίσης την
παλαιότερη ανάρτηση >>>!

Είναι η εξέλιξη μονόδρομος;

(της Ιωάννας Σουφλέρη, ΒΗΜΑ, 27/9/2009)

Είναι άραγε δυνατόν ένα είδος να κάνει όπισθεν στην πορεία της εξέλιξής του; Να κάνει δηλαδή τα αντίθετα εξελικτικά βήματα και να βρεθεί σε μια πρότερη κατάσταση;

Αυτό είναι ένα ερώτημα το οποίο πολύ έχει απασχολήσει τους εξελικτικούς βιολόγους και μόλις πριν από τρεις ημέρες απαντήθηκε εν μέρει. Αμερικανοί ερευνητές του Ηoward Ηughes Μedical Ιnstitute και του Κέντρου Οικολογίας και Εξελικτικής Βιολογίας του Πανεπιστημίου του Ορεγκον εξέτασαν το θέμα σε μοριακό επίπεδο και αποφάνθηκαν ότι η εξέλιξη είναι μονόδρομος. Το εύρημά τους έγινε αποδεκτό από την κοινότητα των εξελικτικών βιολόγων, με συγκρατημένο όμως ενθουσιασμό. Ας δούμε τις λεπτομέρειες οι οποίες αναφέρονται στο τεύχος της περασμένης Πέμπτης της επιστημονικής επιθεώρησης «Νature».

Το μόριο που επέλεξαν να μελετήσουν οι αμερικανοί επιστήμονες ονομάζεται υποδοχέας των γλυκοκορτικοειδών. Πρόκειται για μια πρωτεΐνη που υπάρχει στα κύτταρά μας και η οποία δεσμεύει και ως εκ τούτου ανταποκρίνεται στην πρωτεΐνη του στρες, την κορτιζόλη.

Αρχικά οι ερευνητές δημιούργησαν το «οικογενειακό δένδρο» της πρωτεΐνης αυτής συγκρίνοντας μόριά της από διαφορετικούς οργανισμούς. Ετσι εντόπισαν δύο μόρια-προγόνους της ανθρώπινης πρωτεΐνης τα οποία και συνέθεσαν στο εργαστήριο. Το πρώτο μόριο, το οποίο ονόμασαν ΑncGR1, υπήρξε πριν από 450 εκατομμύρια χρόνια και εκτός από την κορτιζόλη ανταποκρινόταν και σε άλλες ορμόνες, όπως η αλδοστερόνη και η δεοξυκορτικοστερόνη. Το δεύτερο, το οποίο ονόμασαν ΑncGR2, προέκυψε από το πρώτο μέσα σε 40 εκατομμύρια χρόνια και έπειτα από 37 μεταλλάξεις (αλλαγές στην ακολουθία των βάσεων του DΝΑ που δίνει τις οδηγίες για τη δημιουργία της πρωτεΐνης). Οπως και η ανθρώπινη μορφή του υποδοχέα των γλυκοκορτικοειδών, το μόριο ΑncGR2 ανταποκρινόταν μόνο στην κορτιζόλη.

Οι αμερικανοί ερευνητές πέτυχαν να μετατρέψουν το πρώτο μόριο στο δεύτερο εισάγοντας επτά μεταλλάξεις. Οι μεταλλάξεις αυτές άλλαξαν τη στερεοδομή της ΑncGR1 πρωτεΐνης και της στέρησαν την ικανότητα να δεσμεύει άλλες ορμόνες πλην της κορτιζόλης. Αυτό το εύρημα ήταν αναμενόμενο, αφού πρακτικώς οι ερευνητές επανέλαβαν τα εξελικτικά βήματα που είχαν οδηγήσει στη δημιουργία της μιας πρωτεΐνης από την άλλη. Προς μεγάλη έκπληξή τους, όμως, όταν θέλησαν να «βαδίσουν ανάποδα», όταν δηλαδή προσπάθησαν να πάνε από την πρωτεΐνη ΑncGR2 στην ΑncGR1, διαπίστωσαν ότι έπαιρναν μια νεκρή πρωτεΐνη, ένα μόριο που είχε χάσει κάθε δραστικότητα, που δεν ανταποκρινόταν σε καμία ορμόνη.

Το γεγονός ότι οι παρατηρήσεις των αμερικανών επιστημόνων έγιναν σε ένα μόνο μόριο δεν επιτρέπει γενικεύσεις. Ωστόσο οι ίδιοι εκτιμούν ότι το φαινόμενο θα παρατηρείται και σε άλλα μόρια και έτσι αποφάνθηκαν ότι η εξέλιξη είναι μονόδρομος. Ωστόσο συνάδελφοί τους διαφωνούν: η εξελικτική διαδικασία, λένε, δεν είναι χημική αντίδραση, η οποία μας οδηγεί από μια ξεκάθαρη κατάσταση σε μια άλλη επίσης ξεκάθαρη. Αντιθέτως, θεωρούν ότι σε έναν πληθυσμό θα υπάρχουν πολλά ενδιάμεσα στάδια της διαδρομής από τη μια πρωτεΐνη στην άλλη και είναι δυνατόν η εξέλιξη να γίνει και προς τα πίσω από μια παρακαμπτήριο.

Από ό,τι φαίνεται οι επίγονοι του Δαρβίνου έχουν πολλά ακόμη να ανακαλύψουν, γεγονός που καθόλου βεβαίως δεν μειώνει την αξία της θεωρίας του.

29 September 2009

Μπεμπέ «νουθετεί» Λόρεν

(Καθημερινή, 29/9/2009)

Έναν πρωτότυπο τρόπο διάλεξε η πάλαι ποτέ «σέξι γατούλα» του γαλλικού κινηματογράφου Μπριζίτ Μπαρντό για να γιορτάσει τα 75α γενέθλιά της: απηύθυνε έκκληση προς τη Σοφία Λόρεν, η οποία επίσης κλείνει τα 75 της χρόνια αυτή την εβδομάδα να εγκαταλείψει για πάντα τις γούνες.

«Εύχομαι ευτυχισμένα γενέθλια στη Σοφία, τη λαμπερή δίδυμη αδελφή μου και της ζητώ να σταματήσει να φοράει γούνες. Θα ήταν το καλύτερο δώρο που θα μπορούσε να μου κάνει», δήλωσε σε συνέντευξή της στο γαλλικό πρακτορείο ειδήσεων. Παλιότερα η Μπαρντό είχε διαμηνύσει στη Λόρεν ότι φορώντας γούνες είναι σαν να κουβαλάει στις πλάτες της ολόκληρο νεκροταφείο.

Οι μακεδονομάχοι του ντιμπέιτ

(του Κωστή Παπαϊωάννου, ΤΑ ΝΕΑ, 29/9/2009)

Στη συζήτηση των πολιτικών αρχηγών διατυπώθηκαν επίμονες ερωτήσεις για τη θέση των Οικολόγων Πράσινων στο μακεδονικό ζήτημα. Υποθέσαμε αρχικά ότι αντανακλούν το ενδιαφέρον του κοινού για το θέμα. Εάν είναι έτσι, τότε γιατί δεν ερωτώνται οι υπουργοί Εξωτερικών των τελευταίων ετών για το σημερινό αδιέξοδο; Γιατί δεν ερωτάται ο κ. Βενιζέλος, εμπνευστής του εμπάργκο κατά της ΠΓΔΜ, πώς το αξιολογεί σήμερα ως πρακτική επίλυσης διεθνών διαφορών; Και αφού στα πάνελ συμμετέχουν και θιασώτες του ανέξοδου μαξιμαλισμού που έβγαζαν τον κόσμο στις πλατείες να ασκήσει εξωτερική πολιτική, γιατί δεν ερωτώνται μήπως η τακτική τους τροφοδότησε ή ανακύκλωσε τον εθνικιστικό χουλιγκανισμό των γειτόνων;

Δεν απαιτείται ιδιαίτερο θάρρος, κύριοι Σρόιτερ και Λιάτσο, για να εκθέσετε τον κ. Τρεμόπουλο ή να ασκήσετε κριτική στους Οικολόγους Πράσινους. Αυτό είναι εύκολο για άλλους λόγους. Θάρρος χρειάζεται για να αναφερθείτε στην εθνική μας τύφλωση. Θάρρος χρειάζεται για να αποκαλύψετε τον στρουθοκαμηλισμό μας, όταν υπάρχει μια χώρα «εξαποδώ» την οποία όλοι πλην ημών ονομάζουν Μακεδονία. Θάρρος χρειάζεται για να πάτε αντίθετα στην κοινή γνώμη και το πολιτικό προσωπικό που βολεύονται με τη σημερινή κωμικοτραγική κατάσταση. Ιδού λοιπόν μια υποθετική ερώτηση για την επόμενη συνέντευξή σας με πολιτικό αρχηγό:

είστε ευχαριστημένος που έπειτα από 20 χρόνια καταλήξαμε να «σκιάζουμε» τα διεθνή αρχικά της γειτονικής χώρας στα αποτελέσματα αγώνων μπάσκετ για να μην τα βλέπουν οι Έλληνες τηλεθεατές και... ταράζονται;

Στο ντιμπέιτ έγινε φανερό ότι υπάρχουν θέματα στα οποία δεν χωράει αποκλίνουσα- από εκείνη που τα μίντια προκρίνουν ως αποδεκτή- άποψη. Δεν συγχωρείται η υπόνοια ότι θα έπρεπε η Ελλάδα να χειριστεί διαφορετικά το θέμα της ΠΓΔΜ. Δεν επιτρέπονται στα μειονοτικά θέματα απαντήσεις σαν του κ. Χρυσόγελου πως «αυτά, όπως και τα θέματα των γλωσσών, δεν τα αποφασίζει ένα κόμμα, αλλά είναι θέματα διεθνών συμβάσεων και πρέπει να τίθενται με βάση το διεθνές δίκαιο». Οι ερωτώντες δημοσιογράφοι θεωρούν πως μειονότητες υπάρχουν σε μια χώρα μόνο όταν η κυβέρνηση και τα τηλεπαράθυρα αναγνωρίζουν την ύπαρξή τους. Έτσι άραγε αντιμετωπίζουν, για παράδειγμα, και τους Κούρδους της Τουρκίας;

Στο ντιμπέιτ έγινε επίσης φανερό ότι ορισμένοι δημοσιογράφοι θα ήθελαν να περνούν τους πολιτικούς αρχηγούς από προφορικές εξετάσεις στο μάθημα της Ιστορίας. Έτσι έκαναν ρωτώντας για την πληθυσμική σύνθεση της Θεσσαλονίκης το 1912. Είναι όμως αυτή η δουλειά τους; Είναι δουλειά των πολιτικών να πλειοδοτούν για θέματα Ιστορίας; Αμφιβάλλουμε. Μπορεί, όπως γράφτηκε, αυτό να φέρνει φύλλα στους μεν και ψήφους στους δε (Μανδραβέλης, «Καθημερινή» 24/9). Ανέκαθεν άλλωστε ήταν επικερδέστερο να εμπορεύεται κανείς εθνικό φρόνημα παρά να υποστηρίζει πράγματα μη ευχάριστα στα αυτιά. Και πάντως, όποιος πολιτευόμενος επιλέγει τη δεύτερη οδό, ας έχει τον νου του. Κάποιος δημοσιογράφος μπορεί να εγκαταλείψει για λίγο το κοσμικό ρεπορτάζ της Μυκόνου και να ασχοληθεί με θέματα διεθνούς πολιτικής. Και τότε ο πολιτευόμενος θα παλεύει να αποτινάξει το στίγμα της μειωμένης εθνικής συνείδησης.

Ορισμένοι δημοσιογράφοι θα ήθελαν να περνούν τους πολιτικούς αρχηγούς από προφορικές εξετάσεις στο μάθημα της Ιστορίας.

28 September 2009

Περί τύπου και ΜΜΕ γενικώς

(από τον Στάθη, Ελευθεροτυπία, 28/9/2009)

Το «Βήμα» της Κυριακής παραχώρησε τη θέση του κυρίου άρθρου του στον κ. Γιώργο Α. Παπανδρέου (τον οποίον προ ολίγου καιρού καλούσε να παραιτηθεί). Δεν θυμάμαι παρόμοιο κρούσμα γραικυλισμού (με το κύριο άρθρο) στην ιστορία του Τύπου, παρά τη δισχιλιετή λαμπρά παράδοση του έθνους μας σε αυτό το σπορ - γράψε ένα εγκώμιο για τον Αντώνιο κι αν παρ' ελπίδα υπερισχύσει ο Οκταβιανός, άλλαξε το όνομα. Όλα τα υπόλοιπα λαμπρά θα ταιριάζουν: ο ευσεβής, ο φιλοπάτωρ και φιλέλλην, ο πολυχρονεμένος Πατισάχ...

Φτερωτός δεινόσαυρος ο πρόγονος των πτηνών

(ΒΗΜΑ, 26/9/2009)

Ονομάζεται Αnchiornis huxleyi και είναι ένα άγνωστο είδος δεινοσαύρου που ζούσε πριν από 150 εκατομμύρια έτη. Καλοδιατηρημένα απολιθώματά του ανακαλύφθηκαν στην Κίνα και το πιο σημαντικό στοιχείο που προέκυψε για αυτό το είδος είναι ότι πρόκειται για το αρχαιότερο μέχρι στιγμής ον που έχει εντοπιστεί να διαθέτει φτερά.

Η ανακάλυψη, εκτός των άλλων, είναι σημαντική διότι, σύμφωνα με τους ειδικούς, πιστοποιεί τη θεωρία ότι τα σημερινά πτηνά είναι απόγονοι των δεινοσαύρων. Η θεωρία αυτή είναι η πιο δημοφιλής στην επιστημονική κοινότητα αλλά έως σήμερα σκόνταφτε στο γεγονός ότι δεν είχε βρεθεί κάποιο ον αρχαιότερο του διάσημου Archaeopteryx που να διαθέτει φτερά, ώστε να δημιουργηθεί ένα γενεαλογικό δένδρο που πιστοποιεί πέραν πάσης αμφιβολίας τη σχέση δεινοσαύρων και πτηνών. Όπως φαίνεται, το εικονιζόμενο στην καλλιτεχνική απεικόνιση Αnchiornis είναι η πιστοποίηση που ανέμεναν οι επιστήμονες.

27 September 2009

Εργα και ημέρες της... Αγίας Οικογένειας

Καταπέλτης για το καθεστώς στη Θεολογική η γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου

(της Λινας Γιανναρου, Καθημερινή, 27/9/2009)

Αυτό που εδώ και χρόνια κυκλοφορούσε ως φήμη, ότι δηλαδή η Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών ταλανίζεται από μια πρωτοφανή υπόθεση νεποτισμού, έγινε βεβαιότητα. Η «Κ» παρουσιάζει τη γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (Α΄ Τμήμα Διακοπών) -το οποίο εκλήθη να εξετάσει το θέμα μετά σωρεία καταγγελιών-, που αποδεικνύει ότι η γνωστή στους πανεπιστημιακούς κύκλους ως «Αγία Οικογένεια» κατόρθωνε να αποκαθιστά επαγγελματικά και ακαδημαϊκά τα μέλη της, παρακάμπτοντας -συχνά προκλητικά- τις νόμιμες διαδικασίες.

Η υπόθεση αφορά την οικογένεια Ελένης και Παναγιώτη Χριστινάκη, της κοσμήτορος της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και του συζύγου της, καθηγητή και πρώην προέδρου του τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας. Η πρυτανεία του πανεπιστημίου είχε βομβαρδιστεί με καταγγελίες, σύμφωνα με τις οποίες η μεγάλη κόρη του ζεύγους, Ειρήνη Χριστινάκη, είχε λάβει διδακτορικό το 2004 με επιβλέποντα καθηγητή τον πατέρα της, καθώς και ότι είχε αστραπιαία ανελιχθεί στη θέση της τακτικής καθηγήτριας της σχολής.

Καταγγελίες

Οι καταγγελίες ανέφεραν επίσης ότι η δεύτερη κόρη τους, Ολγα Χριστινάκη, είχε λάβει θέμα διδακτορικού με επιβλέπουσα καθηγήτρια την αδερφή της, καθώς και ότι ο γιος τους Επαμεινώνδας Χριστινάκης, χωρίς πτυχίο Θεολογίας ή μάστερ, έγινε υποψήφιος διδάκτωρ στη Σχολή Θεολογίας. Ερωτήματα υπήρχαν και για την εκλογή του συζύγου της Ειρήνης Χριστινάκη, Αθανάσιου Γλάρου, στη θέση του επίκουρου καθηγητή στο ίδιο τμήμα.

Μεταξύ άλλων, το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους (ΝΣΚ) αναφέρει:

■ Για την Ειρήνη Χριστινάκη: Το 2004, επιβλέπων της διδακτορικής διατριβής της κ. Ειρήνης Χριστινάκη ορίστηκε ο πατέρας της καθ. Π. Χριστινάκης, παρά τη ρητή διάταξη του άρθρου 7 του ν. 2690/99 περί υποχρέωσης των μελών των συλλογικών οργάνων να απέχουν από κάθε ενέργεια ή διαδικασία που συνιστά συμμετοχή σε λήψη απόφασης ή διατύπωση γνώμης ή πρότασης εφόσον αφορά συγγενείς εξ αίματος. «Διαφορετικά, δημιουργείται ακυρότητα της αποφάσεως του εν λόγω οργάνου εξαιτίας κακής συνθέσεως αυτού. Εκ του λόγου αυτού, πάσχει η έγκριση και απονομή του διδακτορικού διπλώματος». Το ΝΣΚ αναφέρει μάλιστα ότι η αρχή της νομιμότητας απαιτεί από τη διοίκηση να ανακαλεί τυχόν εκδοθείσα παράνομη πράξη, αποκαθιστώντας την έννομη τάξη.

Σχετικά με την εκλογή της στη θέση της καθηγήτριας, το ΝΣΚ θεωρεί ότι δεν ακολουθήθηκαν οι νόμιμες διαδικασίες στη σύνθεση του εκλεκτορικού σώματος, με αποτέλεσμα να είναι «μη νόμιμη» και η εκλογή της.

■ Για την Ολγα Χριστινάκη: Στις 12/11/08 η διευθύντρια του τομέα Κοινωνικής Θεολογίας ζήτησε από τη γενική συνέλευση ειδικής σύνθεσης του τμήματος Θεολογίας να κάνει δεκτό το αίτημα να οριστούν ως μέλη της συμβουλευτικής επιτροπής για παρακολούθηση της διπλωματικής εργασίας της Ολγας Χριστινάκη, ο καθηγητής Παναγιώτης Χριστινάκης και η καθηγήτρια Ελένη Χριστινάκη. Σύμφωνα με το ΝΣΚ, η εισήγηση για τον ορισμό της συμβουλευτικής επιτροπής δεν ανήκει στην αρμοδιότητα του τομέα, αλλά της συντονιστικής επιτροπής. «Περαιτέρω, σύμφωνα με την αρχή της αμεροληψίας που θα πρέπει να τηρείται κατά τη λειτουργία των μονομελών και συλλογικών οργάνων, δεν μπορούν να μετέχουν στα όργανα αυτά οι γονείς της μεταπτυχιακής φοιτήτριας».

■ Για τον Επαμεινώνδα Χριστινάκη, μεταξύ άλλων: Με την από 15/12/2008 απόφαση του τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και του Τομέα «Κανονικού Δικαίου» έγινε δεκτή η αίτηση του κ. Επαμεινώνδα Χριστινάκη για την εκπόνηση εκ μέρους του διδακτορικής διατριβής. Μέλος της τριμελούς συμβουλευτικής επιτροπής ορίστηκε και ο πατέρας του Παναγιώτης Χριστινάκης. Πέραν τούτου, σύμφωνα με το νόμο, δεκτοί στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα μπορούν να γίνουν οι κάτοχοι πτυχίου Ορθοδόξων Θεολογικών Σχολών. Ο κ. Επαμεινώνδας Χριστινάκης, ωστόσο, είναι πτυχιούχος της Φιλοσοφικής Σχολής και όχι της Θεολογίας και δεν διαθέτει Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης.

■ Για τον Αθανάσιο Γλάρο: Το ΝΣΚ δεν δύναται να εκφέρει άποψη για τη νομιμότητα της διοικητικής ενέργειας για την εκλογή του κ. Γλάρου στη θέση του επ. καθηγητή, λόγω έλλειψης στοιχείων από τη γραμματεία του τμήματος όσον αφορά στις απουσίες μελών κατά τις κρίσιμες συνεδριάσεις.

Η γνωμοδότηση υπογράφηκε στις 31 Ιουλίου του 2009 από τους αντιπροέδρους του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους κ. Νικηφόρο Κανιούρα και Ιωάννη Σακελλαρίου.

(βλέπε επίσης >>>)

Να σούμε βέβαια ποια θα είναι η συνέχεια όλων αυτών, γιατί ανακρίσεις και πορίσματα γνωρίσαμε πολλά, αποτελέσματα δεν έχουμε δει - ακόμα δεν καταδικάστηκε κανείς για την κομπίνα του χρηματιστηρίου, παρ' ότι με τα λεφτά του κόσμου φτιάχτηκαν "επιχειρηματίες" και πολιτικοί...

25 September 2009

Πατριδογνωσία IV

Κώστας Μουρσελάς

(της Αννας Γριμάνη, Περιοδικό Κ της Καθημερινής)

H ελληνικότητα είναι αίσθημα ή συνείδηση;

Είναι σαν να με ρωτάτε αν τα πεζοδρόμια υπάρχουν για να περπατούν οι πεζοί - που και αυτό αμφισβητείται στις μέρες μας.

Δεν νομίζετε ότι πολύ μελάνι έχει χυθεί γι' αυτή την απάντηση; Τι με κάνει λοιπόν Ελληνα; Θυμηθείτε ότι κάποτε λεγόμαστε Γραικοί και Ρωμιοί και σήμερα Ελληνες. Αλλωστε, δεν έχω άλλη επιλογή. Εδώ γεννήθηκα, εδώ καταχωρίσθη - φακελώθηκα, εδώ έζησα, εδώ ζω και δεν έχω καθόλου την άποψη ότι αυτό με κάνει ιδιαίτερα προνομιούχο. Αντίθετα, όσο περνούν τα χρόνια, όλο και λιγότερο υπερηφανεύομαι γι' αυτό, όλο περισσότερο με κάνει ανασφαλή.

Ελληνας, πάντως, από συνείδηση μου πάει περισσότερο. Τα αισθήματα έπονται.

Τι πιο μικρό ελληνικό αγάπησα.

Κι εδώ το εκπαιδευτικό μας σύστημα -κυρίως- με έχει εξαπατήσει. Τόσα μικρά που κατά καιρούς με κέρδιζαν και που νόμιζα ότι είναι αποκλειστικότητα ελληνική, με τον καιρό πρόσεξα πως τα διαθέτουν αφθόνως και οι άλλοι λαοί. Ενηλικιωνόμαστε τόσο αργά!

Η υπέροχη εκδοχή του Ελληνα.

Εκεί που αρχίζεις να ντρέπεσαι που λέγεσαι Ελληνας, θυμάσαι κάτι εξαιρέσεις και δακρύζεις. Θυμάσαι τη μάνα σου, τα παιδιά σου, τη γυναίκα σου, τις γυναίκες που αγάπησες, θυμάσαι τον Μακρυγιάννη, τον Κολοκοτρώνη, τον Καβάφη, τον Μπελογιάννη, το Εικοσιένα, τους ήρωές σου μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα, θυμάσαι κάποιους φίλους που σου στάθηκαν, θυμάσαι κι έναν Αριστοφάνη, έναν Ευριπίδη, έναν Αρχίλοχο, έναν Ομηρο και λες χαλάλι! Υστερα πάλι λες «μα τα ίδια δεν συμβαίνουν και στα υπόλοιπα μέρη του κόσμου»;

Αυτό που με χαλάει.

Θα μου επιτρέψετε να μην απαντήσω σ' αυτό; Γιατί να γίνω κυνικός; Γιατί να βγάλω την αηδία μου για τη μεγάλη πλειοψηφία των Ελλήνων και κυρίως των πολιτικών μας; Γιατί να καταλήξω σε ύβρεις; Γιατί να μελαγχολήσω αφόρητα; Οχι βέβαια ότι εξαιρώ τον εαυτό μου - κάπου εκεί μέσα είμαι κι εγώ.

Παράγει πολιτισμό ο Ελληνας της νέας εποχής ή μένει προσκολλημένος σε μια ρητορική ελληνικότητα;

Δεν σας λέει κάτι το ότι συνεχώς καταφεύγουμε στα παλιά, στα πολύ παλιά; Πάντως, αν περιοριστούμε στις τέχνες, ναι, παράγουμε πολιτισμό, αλλά τι να σου κάνουν οι εξαιρέσεις...

Με ποια ταυτότητα οι Ελληνες περιέρχονται στον σύγχρονο κόσμο;

Με την ταυτότητα του ανθρώπου που ελάχιστα παράγει και άπειρα καταναλώνει, λες κι αυτός είναι ο μοναδικός λόγος που ήρθε σ' αυτόν τον κόσμο. Αλλά πώς θα αγοράζεις αυτό που καταναλώνεις αν προηγουμένως δεν έχεις διαφθαρεί; Δει δη χρημάτων, όπως έλεγε ο Δημοσθένης.

Το ελληνικό μου «γιατί» κι ένα «πρέπει» που πέταξα.

Καταναλώνουμε άπειρα «πρέπει» -λόγια, λόγια, λόγια- χωρίς αποτέλεσμα, χωρίς την επόμενη κίνηση. Παντού. Στη Βουλή, στις ταβέρνες, στις παρέες, στα καφενεία... Οσο για τα «γιατί»; Γιατί ένας λαός τόσο έξυπνος, τόσο ικανός, με τόση ιστορία, γιατί να βγαίνει τόσο ανίκανος, τόσο παθητικός, τόσο αναποτελεσματικός; Γιατί τόσος ξεπεσμός; Γιατί τόση διαφθορά;

Ο Ελληνας ποιητής μου.

Εκεί που όλοι καταλήγουμε: Καβάφης, και πολλοί άλλοι, μόνο που δυστυχώς όλοι αυτοί δεν αλλάζουν τον κανόνα: θαυμαστές νησίδες καταφυγής και εξορίας.

Η αδιαπραγμάτευτη ελληνική αλήθεια μου.

Εχω την εντύπωση ότι η αλήθεια είναι μόνο μία: αυτή που αφορά τον παγκόσμιο άνθρωπο, στον ένα και μοναδικό πλανήτη μας. Το πραγματικά δικό μου, η αλήθεια μου είναι μόνο η γλώσσα μου. Αυτή είναι η πατρίδα μας, αυτή καθορίζει την ελληνικότητά μου.

Η οδός των Ελλήνων στον παγκόσμιο χάρτη - ορίστε την.

Ψάχνω για δρομάκια, μονοπατάκια, μήπως με βγάλουν κάπου αυθεντικότερα, μακριά από ελληνικότητες κι εθνικοπατριωτικά και προγονοπληξίες. Πρώτον, να βρω τις ρίζες μου, το χώρο μου, τη φόρμα μου, το κρεβάτι μου, τη φωνή μου και μετά βλέπουμε.

* Ο Κώστας Μουρσελάς είναι συγγραφέας, με πιο πρόσφατα βιβλία του τα διηγήματα «Ο πόθος καίει τα σωθικά» (εκδόσεις Κέδρος) και τα αισθητικά δοκίμια «Ασκήσεις επί χάρτου» (εκδόσεις Καστανιώτη).

(βλέπε επίσης >>>)

24 September 2009

Πουλώντας τη σημαία

(του Πασχου Μανδραβελη, Καθημερινή, 24/9/2009)

Η Ιστορία είναι δουλειά των ιστορικών. Δεν είναι δουλειά των πολιτικών. Δεν είναι καν δουλειά των δημοσιογράφων. Ειδικώς οι τελευταίοι οφείλουν απλώς να τη γνωρίζουν. Συνεπώς οι ερωτήσεις που ετέθησαν στο ντιμπέιτ για τη Ιστορία είναι από άχρηστες έως ανόητες. Δηλαδή, σε τι ακριβώς εκλήθη να συμφωνήσει ή να διαφωνήσει ο εκπρόσωπος των Οικολόγων κ. Νίκος Χρυσόγελος; Θα ήταν άχρηστο εάν συμφωνούσε με το ιστορικό γεγονός ότι στη Θεσσαλονίκη του 1912 το ελληνικό στοιχείο ήταν -αυτό που λέμε σήμερα- μειονοτικό και θα ήταν ανόητο να διαφωνούσε.

Κατ’ αρχήν, σιγά μην περιμέναμε τον κ. Χρυσόγελο να μας πει την πληθυσμιακή σύνθεση της συμπρωτεύουσας στις αρχές του περασμένου αιώνα! Και αν το έλεγε, με ποια ιδιότητα θα το πιστοποιούσε; Ως ειδήμων ιστορικός (που δεν είναι) ή ως εκπρόσωπος μιας σύναξης ανθρώπων που ανησυχούν για το περιβάλλον και συνέπτυξαν ένα κόμμα; Τους ίδιους τους Θεσσαλονικείς -πλην ίσως του νομάρχη τους- θα τους ενδιέφερε περισσότερο τι θα γίνει με τον Θερμαϊκό που ζέχνει, παρά αν οι Οικολόγοι ξέρουν ή δεν ξέρουν Ιστορία ή έστω αν γνωρίζουν την «εθνικώς ορθή Ιστορία».

Οι ερωτήσεις αυτού του τύπου ακολουθούν μια παλιά πεπατημένη. Διάφοροι φορούν την ελληνική σημαία και προελαύνουν με παιάνες εναντίον «εσωτερικών εχθρών». Παλιότερα το έκαναν οι πολιτικοί για να μαζεύουν ψήφους. Τώρα το κάνουν δημοσιογράφοι για να πουλάνε φύλλα. Η πώληση της σημαίας ήταν κάποτε προσοδοφόρο επάγγελμα. Εν μέσω κρίσης όμως είναι από άχρηστο μέχρι επικίνδυνο σπορ. (πλήρες κείμενο >>>)

23 September 2009

Πατριδογνωσία III

Φάνης Κακριδής

(της Αννας Γριμάνη, Περιοδικό Κ της Καθημερινής)

Η ελληνικότητα είναι αίσθημα ή συνείδηση;

Για ποιαν ελληνικότητα μιλούμε; Για την αλλοτινή ελληνικότητα του Μακρυγιάννη, του Σολωμού και των δημοτικών τραγουδιών; Για τη δίσημη ρωμιοσύνη, όπως την ύμνησε ο Ρίτσος και τη σατίρισαν ο Παλαμάς, ο Σουρής και ο Βάρναλης; Ή μήπως για την τωρινή μας θλιβερή υπόσταση, που δεν θα τη χαρακτήριζα ούτε αίσθημα ούτε συνείδηση;

Τι πιο μικρό ελληνικό αγάπησα.

Λαϊκά δίστιχα, όπως το κρητικό: «Φρύγομαι και μαραίνομαι σαν την κομμένη βιόλα/ σαν όντε και σού θυμηθώ! Μά ιντα ξεχνώ σου κιόλα;» Ή το κυπριώτικο: «Τον τόπον 'που φιλιόμαστον θωρώ τον κ' εννά σκάσω/ φαίνεσται μώππεσεν φιλίν καί σκύβκω να το πιάσω».

Η υπέροχη εκδοχή του Ελληνα.

Και του ανθρώπου γενικά: να κάνει δική του την αλήθεια πως «λευτεριά θα πει να μάχεσαι στη γη, χωρίς ελπίδα».

Αυτό που με «χαλάει».

Το πόσο εύκολα και πόσο σταθερά στον τόπο μας (δια)φημίζονται και επικρατούν ως κορυφαίοι πολιτικοί, συγγραφείς, δημοσιογράφοι, επιστήμονες, ακόμα και καλλιτέχνες, άνθρωποι (ας είμαι ευγενικός) που δεν το αξίζουν! -κι έρχεται ώρα να ψιθυρίσεις με τον Μανόλη Αναγνωστάκη: «Α, ρε Λαυρέντη, εγώ που μόνο τό 'ξερα τί κάθαρμα ήσουν / τί κάλπικος παράς...».

Προσόν ή μειονέκτημα να είσαι Ελληνας σήμερα;

Ρωτήστε τον Νίκο Δήμου που έγραψε την ατυχία, και μάθετε περισσότερα.

Παράγει πολιτισμό ο Ελληνας της νέας εποχής ή μένει προσκολλημένος σε μια ρητορική ελληνικότητα;

Ο τόπος μας έχει πάντα ανθρώπους που παράγουν -που δημιουργούν και προσφέρουν θα προτιμούσα- πολιτισμικό πλούτο· μόνο που κρύβονται στο περιθώριο, καθώς στο προσκήνιο μένουν κολλημένοι οι κραυγαλέα ρητορικοί Ελληναράδες.

Με ποια ταυτότητα οι Ελληνες περιέρχονται στον σύγχρονο κόσμο;

Καθένας με την ατομική του μικρή ή μεγάλη προκοπή κι όλοι μαζί βιώνοντας τους σολωμικούς στίχους «...περασμένα μεγαλεία / και διηγώντας τα να κλαις!».

Το ελληνικό μου «γιατί» κι ένα «πρέπει» που πέταξα.

Κατοικούμε έναν πανέμορφο τόπο, που μέρα με τη μέρα τον μετατρέπουμε σε χωματερή. Μας δόθηκε μια θαυμάσια γλώσσα, που καθημερινά όλο και περισσότερο την κακοποιούμε. Παραλάβαμε μια ζηλευτή πνευματική κληρονομιά που, αντί να τη ζωντανέψουμε, την αποστειρώνουμε και τη νεκροτομούμε. Γιατί; Οσο για τα πρέπει, είναι καιρός που τα έχω απαρνηθεί, εκτός από ένα, που λέει πως ο δάσκαλος πρέπει να φανερώνει την αλήθεια.

Ο Ελληνας ποιητής μου.

Αν όχι ο Ομηρος για την Ιλιάδα και την Οδύσσεια, αν όχι ο Κορνάρος για τον Ερωτόκριτο, αν όχι ο Καβάφης για το Απολείπειν ο θεός Αντώνιον, αν όχι ο Ελύτης για τη Μαρίνα των βράχων, τότε σίγουρα ο Σεφέρης για τον Ερωτικό λόγο, με στίχους όπως: «Είναι το πέρασμα του χρόνου σιγαλό κι απόκοσμο / κι ο πόνος απαλά μες στην ψυχή μου λάμνει / χαράζει η αυγή τον ουρανό, τ' όνειρο μένει απόντιστο / κι είναι σα να διαβαίνουν μυρωμένοι θάμνοι».

Η αδιαπραγμάτευτη ελληνική αλήθεια μου.

Το πλατωνικό Ελληνες αεί παίδες.

Η οδός των Ελλήνων στον παγκόσμιο χάρτη - ορίστε την.

Ετσι που διατυπώθηκε, το ερώτημα παραπέμπει σε όρους και έννοιες όπως ο οδικός χάρτης, που συνήθως τον καθορίζουν οι ισχυροί του κόσμου ανάλογα με τα συμφέροντά τους. Θα προτιμούσα, κι ας ήταν επικίνδυνο, να ισχύσει το γνωμικό δίστιχο που λέει πως: «Την τύχη του κάθε λαός την κάνει μοναχός του, κι όσα τού κάνει η τρέλα του δεν του τα κάνει οχτρός του».

* Ο Φάνης Κακριδής είναι ομότιμος καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων.

21 September 2009

Ο μεγάλος τζόγος

Να λοιπόν που θα παίξουμε πάλι το αγαπημένο μας παιχνίδι: εκλογές!


(από τον ΝΙΚΟ ΔΗΜΟΥ, Lifo, 9/9/2009)

Δώσε στο Έλληνα εκλογές και πάρε του την ψυχή. Μανιακός. Σαν τον χαρτοπαίκτη που όταν τζογάρει ξεχνάει τα πάντα και βλέπει μόνο φουλ, κέντα και χρώμα. Ξεχνάει να φάει, ξεχνάει να κοιμηθεί, και -αλίμονο- ξεχνάει να δουλέψει. Δεν βγάζει λεφτά, μόνο ξοδεύει. Αλλά κι όταν χάνει, πιστεύει πως τελικά κερδίζει.

• Έτσι μανιακοί με τις εκλογές είμαστε όλοι. Δεν συζητάμε άλλο θέμα - και μόλις τελειώσουν αρχίζουμε να μιλάμε για τις επόμενες. Ξεχνάμε τα πάντα - κυρίως να δουλέψουμε. Σε λίγο ο τόπος αυτός θα παράγει μόνο ψηφοδέλτια και υποψήφιους.

• Δεν βαριέστε. Όπως και τα χαρτόμουτρα, ζούμε με δανεικά. Υποθηκεύουμε το σπίτι, τα παιδιά, το μέλλον. Φτάνει να γίνεται παιχνίδι - φτάνει να το στρώνουμε και να τζογάρουμε εκλογικά.

• Και φαίνεται πως έρχεται χορταστική εποχή. Εκλογές άμεσα κι επειδή δεν θα βγει αυτοδυναμία, ξανά και πάλι ως τον Δεκέμβρη. Και μετά, αν κανένα κόμμα δεν βγάζει Πρόεδρο Δημοκρατίας, την άνοιξη. Και το φθινόπωρο, δημοτικές και νομαρχιακές. Ίσως και τέσσερις αναμετρήσεις σε έναν χρόνο.

• Μα κοστίζουν πολλά και διακόπτουν κάθε παραγωγική διαδικασία. Δεν βαριέστε! Ακούει από αυτά ο χαρτοπαίκτης; Τζόγος να γίνεται...

• Είναι τραγικό. Ελάχιστη συμμετοχή στα κοινά έχουμε, κοινωνία πολιτών ποτέ δεν φτιάξαμε, εγωιστικά πορευόμαστε ο καθένας για λόγου του, για μικροσυμφέροντα τσακωνόμαστε - αλλά στις εκλογές συρρέουμε. Εκτός από το παιχνίδι και το σασπένς των ποσοστών, μας αρέσει αυτή η ψευδαίσθηση του «κυρίαρχου λαού». Ότι τάχα με την ψήφο μας αποφασίζουμε και κυβερνάμε.

• «Εκλογές, παγίδα για μαλάκες» έγραφε ο Σαρτρ. Τι πραγματικές επιλογές έχουμε; Ανικανότητα, αναξιοκρατία, διαφθορά και πελατειακές σχέσεις μαστίζουν όλα τα κόμματα εξουσίας. Αν αλλάξει το χρώμα και από γαλάζιο γίνει πράσινο, θα αλλάξει η ουσία;

• Ματαιοπονώ. Έτσι και προκηρυχθούν εκλογές, έτσι κι αρχίσει το μοίρασμα της τράπουλας στην τσόχα, όλα τα άλλα εξαφανίζονται. Αφού ακόμα κι εγώ γράφω για εκλογές, ενώ είχα τόσα πιο σοβαρά θέματα...

20 September 2009

Βραβείο σε νέο Ελληνα συνθέτη

(Ελευθεροτυπία, 20/9/2009)

Βραβείο παγκόσμιας ακτινοβολίας κέρδισε ο υποψήφιος διδάκτωρ του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Πέτρος Μωραίτης, στον 36ο Διεθνή Διαγωνισμό Σύνθεσης του ιδρύματος Γκουίντο ντ' Αρέτζο, στην Ιταλία.

Το δεύτερο βραβείο που κέρδισε ο νεαρός μαέστρος ήταν για το έργο του "Sanctus" (Άγιος), απόσπασμα από τη "Λειτουργία για φωνητικό σύνολο και καμπάνα" που έχει συνθέσει.

Η απονομή θα γίνει το Σάββατο σε ειδική τελετή του ιδρύματος Γκουίντο ντ' Αρέτζο, στην Τοσκάνη της Ιταλίας, όπου ο Πέτρος Μωραίτης θα παραλάβει το βραβείο και το χρηματικό έπαθλο των 2,5 χιλιάδων ευρώ.

Η πρώτη εκτέλεση του έργου πραγματοποιείται σήμερα θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 12 Νοεμβρίου 2009 στο Γκρατς της Αυστρίας, υπό τη διεύθυνση του Γιόχαν Πριντζ, καθηγητή χορωδίας στο μουσικό πανεπιστήμιο της Αυστρίας και διευθυντή της χορωδίας των φίλων μουσικής της Βιέννης.

19 September 2009

Ο καθηγητής Ηλίας Κατσούλης...

στο ψηφοδέλτιο επικρατείας των Οικολόγων Πράσινων



Ο Ηλίας Κατσούλης σπούδασε στην Αθήνα, το Αμβούργο και το Δυτικό Βερολίνο Πολιτική Επιστήμη, Κοινωνιολογία και Ιστορία. Το 1971 ανακηρύχθηκε διδάκτωρ Φιλοσοφίας του Ελεύθερου Πανεπιστημίου του
Βερολίνου. Το 1975 επέστρεψε στην Ελλάδα και δίδαξε στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, στο οποίο το 1980 ολοκλήρωσε την υφηγεσία του. Από το 1984 έως το 2003 υπήρξε καθηγητής Πολιτικής Κοινωνιολογίας στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης του Παντείου Πανεπιστημίου. Δίδαξε επίσης ως επισκέπτης καθηγητής στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου.

Έχει δημοσιεύσει πλήθος επιστημονικών άρθρων σε ελληνικά και διεθνή περιοδικά και συλλογικούς τόμους και έχει συγγράψει και επιμεληθεί πολλά βιβλία που αφορούν τα πολιτικά κόμματα στην Ευρώπη, μεταξύ αυτών και τα Πράσινα Κόμματα, τα πολιτικά και τα κοινωνικά κινήματα και την κοινωνία πολιτών, ενώ επιπλέον έχει μελετήσει το φαινόμενο της παγκοσμιοποίησης και τις εκδηλώσεις της πολιτικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής κρίσης. Το τελευταίο βιβλίο του (υπό έκδοση) αναφέρεται στις θετικές και αρνητικές όψεις της παγκοσμιοποίησης δείχνοντας, πώς μπορούν να μετριαστούν οι δεύτερες και να ενισχυθούν ο πρώτες.

Ο Ηλίας Κατσούλης διευθύνει από το 1998 το περιοδικό ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ.

Απ’ τη Βρετάνη έρχομαι…

(του Πασχου Μανδραβελη, Καθημερινή, 26-02-08)

Ενας από τους μύθους που ευρέως κυκλοφορούν έχει να κάνει με τη μετονομασία της Μεγάλης Βρετανίας σε «Ηνωμένο Βασίλειο», προκειμένου να καμφθούν οι αντιρρήσεις της Γαλλίας, όταν η Βρετανία ήταν να μπει στην ΕΟΚ. Τον μετέφερε αυτούσιο στον δημόσιο διάλογο ο κ. Γιώργος Καρατζαφέρης. Βγαίνοντας από τη συνάντησή του με την υπουργό Εξωτερικών κ. Ντόρα Μπακογιάννη, ο πρόεδρος του ΛΑΟΣ δήλωσε, μεταξύ άλλων, τα εξής: «Ο Ντε Γκωλ από τη δική του την πλευρά επέβαλε στην αυτοκρατορία της Μ. Βρετανίας να μπει στην Ευρώπη με το όνομα Ηνωμένο Βασίλειο, επειδή είχε και αυτός τη Γαλλική Βρετάνη. Εάν έχεις δίκιο επιμένεις, εάν αισθάνεσαι ότι έχεις άδικο τότε κάνεις τη μία υποχώρηση μετά την άλλη».

Αρες, μάρες, κουκουνάρες, που λέγαμε μικροί. Η Μεγάλη Βρετανία είναι μέρος της χώρας που ονομάζεται «Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και Βορείου Ιρλανδίας». Το όνομα υπάρχει από πολύ παλιά, πριν καν υπάρξει ΕΟΚ. Το «Ηνωμένο Βασίλειο» υπάρχει από το 1801 όταν ενώθηκε η Μεγάλη Βρετανία με την Ιρλανδία. Τότε το όνομα ήταν «Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και Ιρλανδίας», για να αλλάξει μια τελευταία φορά το 1920, όταν μετά την επανάσταση των Ιρλανδών έγινε ανεξάρτητη χώρα η Ιρλανδία.

Εκτοτε το όνομα της χώρας είναι «Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και Βορείου Ιρλανδίας» και δεν έχει καμιά σχέση ούτε με τα βέτο του Ντε Γκωλ ούτε με τη γαλλική Βρετάνη. Η αντίθεση της Γαλλίας του Ντε Γκωλ για είσοδο του «Ηνωμένου Βασιλείου» υπήρξε, αλλά για άλλους πολύ πρακτικούς λόγους που είχαν να κάνουν με την Κοινή Αγροτική Πολιτική, τον συσχετισμό δυνάμεων μέσα στην τότε ΕΟΚ, και τους φόβους του στρατηγού για αμερικανική επιρροή στην Ευρώπη.

Βέβαια, ο πρόεδρος του ΛΑΟΣ έχει παράδοση στην επισημοποίηση οποιασδήποτε μπαρούφας κυκλοφορεί στους καφενέδες της χώρας. Το 2001 με ερώτησή του στη Βουλή ζητούσε από την κυβέρνηση να τον πληροφορήσει αν «οι Εβραίοι είχαν ειδοποιηθεί και φύγει από τους δίδυμους πύργους λίγο πριν το χτύπημα των τρομοκρατών». Από το κανάλι του μπορεί κάποιος να ακούσει και από την εφημερίδα του μπορεί να διαβάσει κάθε είδος εθνικοπατριωτικής αρλούμπας.

Το ερώτημα, βέβαια, δεν είναι γιατί κυκλοφορούν τέτοιοι μύθοι. Στους καφενέδες της επικράτειας, αλλά και στο Διαδίκτυο, κυκλοφορούν πολλοί αντίστοιχοι. Αλλοι είναι φοβικοί, (όπως, για παράδειγμα, η δήλωση Κίσινγκερ για «την ελληνική γλώσσα που πρέπει να καταστραφεί για να πληγεί η Ελλάδα»), και άλλοι κολακευτικοί (π.χ. ότι για δύο ψήφους στο πρώτο Κογκρέσο χάθηκε η ευκαιρία να είναι επίσημη γλώσσα των ΗΠΑ η ελληνική!).

Το ζήτημα -καθόλου κολακευτικό για τη χώρα και τον δημόσιο διάλογο- είναι πως αυτοί οι αστικοί μύθοι επισημοποιούνται από τους πολιτικούς. Δεν μπορεί ο υπουργός Παιδείας μιας σοβαρής χώρας να ξεπατικώνει μια ανοησία από το Ιnternet και να την εκφωνεί δημόσια, ούτε ο αρχηγός ενός κοινοβουλευτικού κόμματος να μεταφέρει στις δηλώσεις του όποια «αρλούμπα» του κατέβει ή του έχουν πει. Αποτελούν μέρος -ίσως το πιο γραφικό- της αναξιοπιστίας του πολιτικού λόγου. Αν οι πολιτικοί μας δεν μπορούν ούτε τα στοιχεία να εκφέρουν σωστά, πόση εμπιστοσύνη μπορούμε να έχουμε στις εκτιμήσεις και τις δυνατότητές τους;

18 September 2009

Πού ήταν τότε οι Μακεδονομάχοι;;

Το εξώφυλλο και ο χάρτης των Βαλκανίων του βιβλίου Γεωγραφίας της Β' τάξης του Γυμνασίου του έτους 1977. Προφανώς το βιβλίο είχε γραφτεί ήδη στα χρόνια της δικτατορίας, γιατί δεν υπήρχε πίεση να γραφτεί τότε νέο βιβλίο Γεωγραφίας... Κάτι "πολιτικές αγωγές" αντικαταστάθηκαν.
(click)
Βέβαια, εκεί υπεννοείτο με το όνομα Μακεδονία το ομόσπονδο κράτος της Γιουγκοσλαβίας, αλλά οι κάτοικοι της χώρα (και τη Ελλάδας) με αυτό το όνομα γνώρισαν εκείνη την περιοχή επί αρκετές γενιές.

Τώρα γίνεται κυνήγι μαγισσών (καλά, σιγά τους κυνηγούς!), σε βάρος εκείνων που θεωρούν δεδομένο ότι έχει κατωχυρωθεί πια αυτό το όνομα και ζητάνε κι αυτοί να ισχύσει σύνθετη ονομασία, κάτι σαν "Βόρεια Μακεδονία"... Ο Πινέιρο το είχε προτείνει το 1991-92 και εδώ επικρατούσε κλίμα μακεδονομαχίας, η πρόταση είχε απορριφθεί μετά βδελυγμίας...

Τώρα παρακαλάνε οι ελληνικές κυβερνήσεις γι' αυτή τη λύση και η άλλη πλευρά κάνει τη δύσκολη, αφού ξέρει ότι σε όλες τις εφημερίδες και τα άλλα ΜΜΕ στον κόσμο, σε όλα τα σχολεία, η συγκεκριμένη χώρα ονομάζεται απλά Μακεδονία! Όπως πάντα, κάθε πέρσι και καλύτερα...

Πλανήτης με στέρεο έδαφος εκτός του Ηλιακού Συστήματος

...
Οι αστρονόμοι βρήκαν επιτέλους το πρώτο μέρος εκτός του Ηλιακού Συστήματος όπου θα μπορούσε κανείς να σταθεί: ένας πλανήτης λίγο μεγαλύτερος από τη Γη που ανακαλύφθηκε νωρίτερα φέτος αποδεικνύεται τώρα ότι αποτελείται από στερεά πετρώματα και όχι από αέρια.

Από τη δεκαετία του 1990 έως σήμερα έχουν εντοπιστεί περίπου 33Ο εξωηλιακοί πλανήτες (γνωστοί και ως εξωπλανήτες), οι περισσότεροι όμως είναι αέριοι γίγαντες όπως ο Δίας.

Ο πλανήτης Corot-7b, σε απόσταση 5ΟΟ ετών φωτός, είναι το πρώτο εξωηλιακό σώμα για το οποίο υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι είναι βραχώδης, όπως είναι η Γη, ο Ερμής, ο 'Αρης και η Αφροδίτη στο δικό μας Ηλιακό Σύστημα.


Χρησιμοποιώντας το ισχυρό τηλεσκόπιο του Ευρωπαϊκού Νότιου Παρατηρητήριου στη Χιλή, οι αστρονόμοι υπολόγισαν ότι ο πλανήτης έχει πενταπλάσια μάζα σε σχέση με τη Γη και διάμετρο περίπου 8Ο% μεγαλύτερη. Αυτό σημαίνει ότι η πυκνότητά του είναι συγκρίσιμη με της Γης και επομένως πρέπει να αποτελείται από στέρεα υλικά.

Αν και τα βασικά χαρακτηριστικά του μοιάζουν με του δικού μας πλανήτη, ο Corot-7b είναι αδύνατο να φιλοξενεί ζωή, αφού απέχει από το μητρικό του άστρο μόνο 2,5 εκατομμύρια χιλιόμετρα, συγκριτικά με τα 15Ο εκατ. χιλιόμετρα που χωρίζουν τη Γη από τον Ήλιο.

Η απόσταση από το μητρικό άστρο είναι τόσο μικρή ώστε το έτος του διαρκεί μόλις 20 γήινες ώρες και η θερμοκρασία στην επιφάνειά του κυμαίνεται από 1.000 έως 1.500 βαθμούς Κελσίου.

«Είναι ό,τι πλησιέστερο στη Γη έχουμε βρει μέχρι σήμερα. Απλώς είναι υπερβολικά κοντά στο άστρο του» σχολίασε ο Γερμανός αστρονόμος Αρτι Χάρτζες, μέλος της ερευνητικής ομάδας.

Η έρευνα παρουσιάστηκε σε συνέδριο Αστρονομίας στη Βαρκελώνη και θα δημοσιευτεί στην επιθεώρηση Astronomy and Astrophysics.

(Newsroom ΔΟΛ, 16/9/2009)

17 September 2009

«Μήνιν άειδε θεού»;...

(του Παντελη Μπουκαλα, Καθημερινή, 15/9/2009)

«Θεομηνία», «βιβλική καταστροφή», «εκδίκηση της φύσης»... Κατά την πάγια συνήθειά μας, για να περιγράψουμε τις καταστροφικές πλημμύρες που έπληξαν την Εύβοια σπεύσαμε στην αποθήκη των στερεοτύπων. Δεν μας ωθεί μονάχα η αμηχανία στη χρήση των κλισέ. Δεν είναι αυθόρμητη η κίνησή μας αυτή. Και την υστεροβουλία της έχει και την πολιτική της διάσταση. Και τούτο επειδή μιλώντας για «βιβλική καταστροφή» (υπονοώντας δηλαδή τη δράση ενός εκδικητή Θεού που αποφασίζει σωφρονιστικούς κατακλυσμούς), για «θεομηνίες» (και πάλι εδώ εννοείται ένας θεός τιμωρός) ή για «εκδίκηση της φύσης» (εν προκειμένω λειτουργεί ένας ανθρωπομορφικός παγανισμός,
ανιμισμός ή ό,τι άλλο ταιριαστό με πρωιμότατα στάδια του ανθρώπινου πολιτισμού, όταν τα έμφρονα δίποδα πλάσματα, σήκωναν μοιρολατρικά τα χέρια), δεν σκοπεύουμε να περιγράψουμε απλώς το φαινόμενο (μια πυρκαγιά ή μια πλημμύρα), αλλά να το ερμηνεύσουμε.

Και το ερμηνεύουμε με τον πιο βολικό για τις ευθύνες μας τρόπο, δηλαδή με τον πλέον ανεύθυνο τρόπο: μοιρολατρικά, παραιτούμενοι απ’ όλα όσα έχει κατακτήσει ο πολιτισμός στους τομείς της πρόβλεψης, της πρόληψης, του σχεδιασμού, της έγκαιρης αντιμετώπισης κι όλων εκείνων για τα οποία επιλέγουμε πολιτικούς, ψηφίζουμε, αναθέτουμε ευθύνες, εκχωρούμε εξουσία σε κυβερνήτες που, πριμοδοτημένοι από την κοινωνική απορρύθμιση, παραδίδει ο ένας στον άλλον τη σκυτάλη της πνευματικής νωθρότητας.

«Θεομηνία» λοιπόν; Δηλαδή το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να αναπλάσουμε το ομηρικό «μήνιν άειδε, θεά, Πηληϊάδεω Αχιλήος», να το αναδιατυπώσουμε στη μορφή «μήνιν άειδε, θεά, του θεού του ανθρωποβόρου»; Αλλά ποιου θεού η μήνις, η μνησίκακη οργή, θα έβαζε στόχο τα δάση και τα ποτάμια, τα χωριά και τις πόλεις; Αν ως θεό εννοούμε, αυτολατρευόμενοι, τη δίποδη αφεντιά μας, κι αν με τη φόρμουλα «εκδίκηση της φύσης» θέλουμε απλώς να πούμε ότι εμείς που σακατέψαμε τη φύση από την απληστία μας, την μπαζώσαμε, τη δομήσαμε και την οικοδομήσαμε δίχως σχέδιο, πρόνοια και δικαίωμα, πληρώνουμε τώρα τα επίχειρα, τότε έχει καλώς. Δηλαδή, έχει κακώς, κάκιστα.

Να ενοχοποιούμε οτιδήποτε το υπερβατικό, τη θεότητα της πιστεώς μας ή μια ανθρωπόμορφη Φύση, δεν είναι απλώς μια πράξη αυτοαθωωτική. Είναι αυτοκαταστροφική. «Εφόσον φταίνε υπέρτερες δυνάμεις, εμείς τι να μπορέσουμε και γιατί να προσπαθήσουμε, αφού ό,τι κακό είναι να συμβεί, θα συμβεί, όπως λέει ο αμάχητος νόμος του Μέρφι;» Κι έτσι, μ’ αυτό το συχωροχάρτι που μας δωρίζει η ανευθυνότητά μας, φροντίζουμε να ξανασυμβεί όντως, και μάλιστα στη δεινότερη εκδοχή του, ό,τι είναι δυνατόν να συμβεί αμβλυμένο, αντιμετωπίσιμο. Διότι, προφανώς, κανείς μηνίων θεός δεν πάει να φτιάξει το αυθαίρετό του στην Πεντέλη και καμία εκδικήτρια φύση δεν μπαζώνει ρέματα ούτε αφήνει επί χρόνια τα καμένα έρμαια της νεροποντής.

16 September 2009

Πατριδογνωσία II

Λουκάς Τσούκαλης

(Της Αννας Γριμάνη, Περιοδικό Κ της Καθημερινής

Η ελληνικότητα είναι αίσθημα ή συνείδηση;

Ξεκινάει με τα βιώματα της παιδικής ηλικίας, τις μυρωδιές της άνοιξης, τη συγκίνηση του πρώτου Επιταφίου, τους πανηγυρικούς των σχολείων και την έπαρση της σημαίας. Πώς ορίζεται, άλλωστε, η εθνική ταυτότητα; Σίγουρα όχι με βάση το DNA. Μερικοί, όταν μεγαλώνουμε, περνάμε τα βιώματα αυτά από το κρησάρι της λογικής και της γνώσης. Και η ελληνικότητα αποκτά τότε μια διάσταση περισσότερο οικουμενική. Αλλοι προσπαθούν απλώς να κρύψουν τη δική τους ανασφάλεια κάτω από το μανδύα μιας ψευδεπίγραφης και εσωστρεφούς ελληνικότητας.

Τι πιο μικρό ελληνικό αγάπησα.

Τους κόκκους της ξανθής άμμου στις παραλίες του Αιγαίου, το κυκλάμινο που ξεπροβάλλει ανάμεσα στις πέτρες και τα σχίνα της Υδρας.

Η υπέροχη εκδοχή του Ελληνα.

Ο Οδυσσέας που πέρασε ένα μεγάλο μέρος της ζωής του ταξιδεύοντας, με στόχο πάντοτε την επιστροφή στην πατρίδα, ξέροντας όμως πολύ καλά οι Ιθάκες τι σημαίνουν.

Αυτό που με χαλάει.

Η μισαλλοδοξία των φοβικών, οι κραυγές εκείνων που δεν έχουν τι να πουν και η χυδαία επίδειξη των νεοπλούτων. Και όλα αυτά συνθέτουν δυστυχώς ένα μεγάλο κομμάτι της σύγχρονης ελληνικής πραγματικότητας. Πώς να ξεφύγεις;

Προσόν ή μειονέκτημα να είσαι Ελληνας σήμερα;

Εξαρτάται από σένα και όχι από τους άλλους - και από το τι κουβαλάς μέσα σου. Ο σεβασμός και η εκτίμηση των άλλων δεν κληρονομείται. Κερδίζεται μέρα με τη μέρα.

Παράγει πολιτισμό ο Ελληνας της νέας εποχής ή μένει προσκολλημένος σε μια ρητορική ελληνικότητα;

Ας μην έχουμε ψευδαισθήσεις. Η σύγχρονη Ελλάδα δεν είναι μεγάλη δύναμη στον πολιτισμό. Οπως και με τα υλικά αγαθά, εισάγει πολύ περισσότερα από όσα εξάγει. Μερικοί προσπαθούν να βιώσουν λάθρα ως μικρανεψιοί του Περικλή και του Μέγα Αλέξανδρου. Δεν πείθουν κανένα, εκτός από τους ίδιους - και μόνον όταν δεν βρίσκεται καθρέφτης τριγύρω. Ατομικές παραγωγές πολιτισμού υπάρχουν βεβαίως πολλές και αξιοσημείωτες, εντός και εκτός συνόρων. Αλλωστε, μοναχικές είναι συνήθως οι πορείες των Ελλήνων. Στις συλλογικές προσπάθειες δυσκολευόμαστε. Οσο για το ρόλο του κράτους, ας μη μιλάμε καλύτερα...

Με ποια ταυτότητα οι Ελληνες περιέρχονται στο σύγχρονο κόσμο;

Με το διεισδυτικό μάτι και την τόλμη του Οδυσσέα εκείνοι, με την κουτοπονηριά του Καραγκιόζη οι άλλοι.

Το ελληνικό μου «γιατί» και ένα «πρέπει» που πέταξα.

Δεν μας δίδαξαν αρκετά «γιατί» στο σχολείο. Τα αναζήτησα στη συνέχεια, βοηθούσε συχνά και η απόσταση. Ολα γίνονται πιο σχετικά όταν βρίσκεσαι μακριά από την πατρίδα. Οσο για τα «πρέπει», ελπίζω να έχω ρίξει πολλά στον σκουπιδοτενεκέ πριν αποχωρήσω. Αλλά, το ξέρουμε όλοι, η προσωπική ελευθερία είναι βαριά όταν συνδυάζεται με ευθύνη. Δύσκολα πράγματα.

Ο Ελληνας ποιητής μου.

Ο Καβάφης σίγουρα. Αισθαντικός, μοναχικός, κοσμοπολίτης και ξένος.

Η αδιαπραγμάτευτη ελληνική αλήθεια μου.

Νιώθω άβολα με τις αδιαπραγμάτευτες, άρα και απόλυτες, αλήθειες. Βλέπω, ακούω, διαβάζω, μαθαίνω, και αλλάζω άποψη όταν χρειάζεται.

Η οδός των Ελλήνων στον παγκόσμιο χάρτη - ορίστε την.

Ο παγκόσμιος χάρτης αλλάζει συνέχεια μορφή. Απαιτεί λοιπόν μεγάλη ικανότητα προσαρμογής, γνώση και κριτική σκέψη. Με τέτοια υλικά έπρεπε να φτιάχνονται οι δρόμοι των Ελλήνων, όχι με τσιμέντο.

* Ο Λουκάς Τσούκαλης είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ).

15 September 2009

Καταδύσεις στην Αρχαιότητα

Την αρχαιότερη πληροφορία περί δυτών μας τη δίνει ο Όμηρος στην Ιλιάδα, όπου παρομοιάζει την πτώση του τραυματισμένου αρματοδρόμου του Έκτορα με δύτη που κατεβαίνει στο βυθό.

Κατά το Θουκυδίδη, στην πολιορκία των Συρακουσών (415 – 412 π.Χ.) οι Έλληνες χρησιμοποίησαν δύτες, οι οποίοι κατάστρεψαν τα υποβρύχια αμυντικά φράγματα που προστάτευαν την είσοδο του λιμανιού. Έτσι οι τριήρεις του Αθηναϊκού στόλου μπήκαν μέσα ελεύθερα. Για τον ίδιο λόγο χρησιμοποίησε δύτες και ο Μέγας Αλέξανδρος στην πολιορκία της Τύρου το 332 π.Χ. σύμφωνα με τον Αριανό.

Ο Ηρόδοτος ακόμη αναφέρει ένα θρύλο για τον Έλληνα Σκύλλι, άριστο δύτη, που ύστερα από πολλά κατορθώματα τον συνέλαβαν οι Πέρσες και προσπάθησαν να τον χρησιμοποιήσουν εναντίον του Ελληνικού στόλου στη μάχη του Αρτεμισίου. Όταν όμως έμαθε τα αυτός σχέδιά τους, πήδηξε από το πλοίο κατά τη διάρκεια μιας θαλασσοταραχής και έκοψε τα σκοινιά από τις άγκυρες πολλών περσικών πλοίων, πράγμα που προκάλεσε πανικό και σύγχυση στο πέρσικο ναυτικό. Στη συνέχεια, κολύμπησε σχεδόν 15 χιλιόμετρα μέχρι την ακτή του Αρτεμισίου και ενημέρωσε τους Έλληνες για τις προθέσεις των Περσών. Στα έργα του τον βοήθησε η κόρη του Ύδνα που είχε επίσης εντυπωσιακές επιδόσεις στις καταδύσεις.

Παραστάσεις δυτών σε αρχαία αγγεία
(click)


::

14 September 2009

Κρατάτε κομμούνια...

(ΒΗΜΑ, 13/9/2009)

Να αγνοήσει την επίσημη θέση της Βρετανίας και να κάνει ό,τι μπορεί για να σταματήσει την επανένωση της Δυτικής και της Ανατολικής Γερμανίας είχε ζητήσει απροκάλυπτα το 1989 από τον τότε σοβιετικό ηγέτη Μιχαήλ Γκορμπατσόφ η τότε πρωθυπουργός της Βρετανίας Μάργκαρετ Θάτσερ. Η σχετική ανεπίσημη συνομιλία τους έχει καταγραφεί σε άκρως απόρρητα έγγραφα του Κρεμλίνου τα οποία διέρρευσαν στη Δύση και αφορούν συνάντηση που έγινε στη Μόσχα μόλις δύο μήνες πριν από την ιστορική πτώση του Τείχους του Βερολίνου.

Η «σιδηρά κυρία» εμφανίζεται να ομολογεί στον πρόεδρο Γκορμπατσόφ ότι «ούτε η Βρετανία ούτε η Δυτική Ευρώπη επιθυμούν την επανένωση της Γερμανίας». Του καθιστά μάλιστα σαφές ότι θα ήθελε από εκείνον να βάλει φρένο στη διαδικασία αυτή.

Ο λόγος ήταν ότι η κυρία Θάτσερ, όπως και άλλοι δυτικοευρωπαίοι ηγέτες, φοβόταν πως η αποσταθεροποίηση της Ανατολικής Ευρώπης και η διάλυση του Συμφώνου της Βαρσοβίας θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια άκρως επικίνδυνη γεωπολιτική αστάθεια, με επαναστάσεις, πολεμικές συρράξεις, μετακινήσεις πληθυσμών, διασπορά ή ακόμη και χρήση πυρηνικών όπλων. Συνεπώς δεν ήταν προς το συμφέρον της Δύσης.

Η ίδια σημείωσε τις τεράστιες αλλαγές που συνέβαιναν στην Ανατολική Ευρώπη αλλά διαβεβαίωνε ότι η Δύση δεν θα επεδίωκε την αποκομμουνιστικοποίηση του «σιδηρού παραπετάσματος». Ούτε θα έπραττε οτιδήποτε που θα έθετε σε κίνδυνο την ασφάλεια της Σοβιετικής Ενωσης. Ακόμη και είκοσι χρόνια μετά οι παρατηρήσεις της είναι πιθανόν να προκαλέσουν θόρυβο. Παραδέχθηκε πως ό,τι έλεγε ήταν εντελώς διαφορετικό από τις δημόσιες διακηρύξεις της Δύσης και τα επίσημα υπομνήματα του ΝΑΤΟ. Είπε όμως στον κ. Γκορμπατσόφ «να μη δίνει σημασία σε όλα αυτά»! (πλήρες κείμενο >>>)
Μας παραμύθιαζαν με αντικομμουνιστικά συνθήματα και κορώνες υπέρ της δημοκρατίας και στο παρασκήνια αγωνιούσαν να μην καταρρεύσουν τα ανατολικά καθεστώτα. Υποκρισία των γελοίων...

13 September 2009

Νέο πάρκο στα Πατήσια...

Στο οικόπεδο που δημιουργήθηκε από την καθαίρεση του παλιού κλωστηρίου - υφαντουργείου Δρακόπουλου στα Πατήσια (μεταξύ των λεωφόρων Πατησίων και Ηρακλείου) σκόπευαν ο Δήμος και ο Ερυθρός Σταυρός (στον οποίο ανήκει το οικόπεδο, κατόπιν δωρεάς) να κτίσουν πολυόροφο εμπορικό κατάστημα.

Μετά από επέμβαση των περιοίκων καθαιρέθηκαν οι τοίχοι προς την Λεωφ. Ηρακλείου και φυτεύτηκαν θάμνοι και δένδρα... Να δούμε πόσο θα τα αφήσουν οι Ομέρ-Πριόνηδες...


(click)
::


«Τσιμέντο εσείς, πράσινο εμείς»



Με δυναμικό τρόπο διεκδίκησαν χθες το μεσημέρι τον χώρο του Κτήματος Δρακοπούλου στα Πατήσια κάτοικοι της περιοχής.

Πραγματοποίησαν λαϊκό γλέντι και φύτευσαν δενδρύλλια εκεί όπου σχεδιάζει ο Ερυθρός Σταυρός -στον οποίο ανήκει ο χώρος- την ανέγερση πολυώροφου κτιρίου 9.000 τ.μ. με τις «ευλογίες»... του Δήμου Αθηναίων. Την έκταση των 3 στρεμμ. όπου σχεδιάζεται η κατασκευή του κτιρίου χωρίζει με το υπόλοιπο κτήμα ένα τείχος, το οποίο και γκρέμισαν οι κάτοικοι για να μπουν μέσα. Δίνοντας έτσι το ηχηρό μήνυμα ότι θα δράσουν δυναμικά για να παραμείνει η συνολική έκταση των 9 στρεμμ. κοινόχρηστος χώρος πρασίνου για τους κατοίκους της περιοχής.

Ο Δήμος Αθηναίων υπέγραψε τον Ιούλιο μνημόνιο συνεργασίας με τον Ερυθρό Σταυρό για την κατασκευή του κτιρίου, με αντάλλαγμα να παραχωρήσει ο Ερυθρός Σταυρός στον δήμο αίθουσα για να γίνει δημοτικό θέατρο και οικόπεδο 3 στρεμμ. σε άλλη -εκτός σχεδίου πόλεως (!)- περιοχή. Στις 12 Αυγούστου, τότε που οι κάτοικοι έλειπαν σε διακοπές, συνεργείο μπήκε στον χώρο και κατεδάφισε κάποια από τα διατηρητέα κτίσματα, αδιαφορώντας για την ιστορική τους αξία. Οι κάτοικοι ζητούν να απαλλοτριώσει άμεσα τη συνολική έκταση ο δήμος και να ανακαινίσει τα κτίσματα που έχουν απομείνει στον χώρο.

«Κατά τη διάρκεια του γλεντιού, χρυσαυγίτες, γύρω στα 10 άτομα, περιφέρονταν προκλητικότατα στον χώρο και προσπάθησαν να πάρουν τη φωτογραφική μηχανή ενός κατοίκου. Μόνο ύστερα από τη δική μας παρέμβαση απομακρύνθηκαν», είπε στην «Ε» ο Θέμης Κ. κάτοικος της περιοχής.

Σε μια προσπάθεια να προστατεύσουν τα δενδρύλλια που φύτεψαν, αποφάσισαν οι κάτοικοι να περιφρουρούν με βάρδιες το Κτήμα Δρακοπούλου.

Τα γέλια και οι φωνές των παιδιών που βρέθηκαν χθες στο Κτήμα Δρακοπούλου κυριάρχησαν και ζωντάνεψαν τον χώρο. Μάλιστα η επιτροπή κατοίκων για τη διάσωση του Κτήματος Δρακοπούλου τούς παραχώρησε ένα μεγάλο άσπρο χαρτόνι και μαρκαδόρους, όπου ζωγράφιζαν δέντρα, λουλούδια, αλλά και καρδούλες! Οι νοικοκυρές της περιοχής προσέφεραν λαχταριστές λιχουδιές, ενώ τα ηχεία που είχαν εγκαταστήσει τα μέλη της επιτροπής έπαιζαν Χατζιδάκι και αργότερα ακολούθησε ζωντανή μουσική από το συγκρότημα Ρεμπετασκέρ.

* Κάθε Τετάρτη πραγματοποιούν οι κάτοικοι συνέλευση στον χώρο, ενώ καθημερινά 7 μ.μ. - 9 μ.μ. συγκεντρώνουν υπογραφές. Μέχρι στιγμής έχουν ξεπεράσει τις 1.000.

Ελευθεροτυπία, Ναυ.Καρ., 14/9/2009

Κβαντική αμνησία

(ΒΗΜΑ, 11/9/2009)

Η «κβαντική εμπλοκή», το μυστηριώδες φαινόμενο, σύμφωνα με το οποίο, κατά την κβαντομηχανική, δύο πράγματα σε απόσταση μεταξύ τους, μπορούν αυτόματα να αλληλεπιδρούν και να αλλάζουν ταυτόχρονα, ίσως πάει πολύ μακρύτερα - ή μάλλον πολύ πιο κοντά - από ό,τι φανταζόμαστε: στο ίδιο μας το κεφάλι, στη μνήμη και τη συνείδησή μας. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς ενός αμερικανού φυσικού του αμερικανικού πανεπιστημίου ΜΙΤ, όλοι μας βλέπουμε γύρω μας παράξενα πράγματα, όπως σπασμένα τζάμια που ξαφνικά αυτοεπιδιορθώνονται μόνα τους, σπασμένα αυγά που ξανασυναρμολογούνται ή φλιτζάνια καφέ που ξαφνικά ζεσταίνονται μόνα τους - απλώς δεν τα θυμόμαστε!

Ο εξωφρενικός αυτός ισχυρισμός έγινε με κάθε σοβαρότητα από τον φυσικό Λορέντσο Μακόνε και δημοσιεύτηκε στο περιοδικό φυσικής «Physical Review Letters», σύμφωνα με τον «Γκάρντιαν» και το «New Scientist». Όπως αναφέρει ο επιστήμονας, στην καθημερινότητα όλοι βιώνουμε υποκειμενικά το γνωστό «βέλος του χρόνου», δηλαδή αν ένας καφές κρυώσει ή ένα τζάμι σπάσει, η διαδικασία αυτή δεν μπορεί να αντιστραφεί χρονικά από μόνη της - εκτός κι επέμβουμε εμείς στη συνέχεια.

Τα καθημερινά φαινόμενα υπάγονται στο δεύτερο «νόμο της θερμοδυναμικής», που λέει ότι η «εντροπία», δηλαδή ο βαθμός αταξίας ενός κλειστού συστήματος ποτέ δεν μειώνεται, ούτε προς το μέλλον ούτε προς το παρελθόν. Το μυστήριο του «βέλους του χρόνου» είναι ότι η εντροπία (αταξία) αυξάνει μόνο προς το μέλλον, όπως ακριβώς η θερμότητα κινείται πάντα προς μια κατεύθυνση: από το πιο ζεστό αντικείμενο προς το πιο κρύο και όχι αντίστροφα.

Πιο απλά, όταν ένα τζάμι σπάσει (δηλαδή αυξηθεί η «αταξία» του, άρα και η συνολική εντροπία στο σύμπαν), δεν είναι δυνατό η ζημιά να αποκατασταθεί μόνη της, δηλαδή να μειωθεί η εντροπία (θα πρέπει αργότερα να έρθει ο τζαμάς και να καταβάλει νέα προσπάθεια, δηλαδή νέα ενέργεια, για να το φτιάξει). Αν, πάλι, ένα συμπιεσμένο αέριο διαχυθεί στην ατμόσφαιρα, δεν πρόκειται ξανά μόνο του να συμπιεστεί στο δοχείο όπου βρισκόταν πριν κοκ. Όσο πιο μεγάλη η εντροπία σε ένα σύστημα τόσο λιγότερη πληροφορία περιέχει.

Όμως ο νόμος της εντροπίας είναι ουσιαστικά στατιστικός και αφορά μεγάλους αριθμούς σωματιδίων (που απαρτίζουν το σπασμένο τζάμι, το διαφυγόν αέριο κ.λπ).

Το πρόβλημα -και το μυστήριο- είναι ότι, σύμφωνα με τους φυσικούς, οι νόμοι που κυβερνούν τη συμπεριφορά των μεμονωμένων σωματιδίων δεν υπόκεινται ομοίως στο «βέλος του χρόνου», αλλά αντίθετα επιτρέπουν την αντιστροφή της κατεύθυνσης στον χρόνο. Θεωρητικά, αυτό θα σήμαινε ότι το σπασμένο τζάμι αυτομάτως παύει να είναι σπασμένο!

Σύμφωνα με τον Μακόνε, στην πραγματικότητα τέτοια γεγονότα που μειώνουν την αταξία και την εντροπία (ο καφές ξαναζεσταίνεται μόνος του, το τζάμι αυτοεπιδιορθώνεται αστραπιαία, το αέριο ξαναμπαίνει στο δοχείο κ.λπ.) συμβαίνουν συνεχώς γύρω μας, απλώς δεν μπορούμε να τα δούμε, επειδή η μνήμη του γεγονότος έχει διαγραφεί από τον εγκέφαλό μας «κατ' ανάγκην». Ο Μακόνε τονίζει ότι οι μνήμες σχηματίζονται μεν, αλλά αμέσως διαγράφονται.

Όπως υποστηρίζει (χρησιμοποιώντας μαθηματικούς υπολογισμούς για να υποστηρίξει τη θέση του), όταν βλέπουμε γύρω μας, η μνήμη μας βρίσκεται σε μια «κβαντική εμπλοκή» με το περιβάλλον μας. Ο παρατηρητής (εμείς) που παρατηρεί ένα αντικείμενο και «εμπλέκεται» κβαντικά με αυτό, αυξάνει τις πληροφορίες που εισρέουν στον εγκέφαλό του, την ίδια στιγμή που μικραίνει η πληροφορία (και αυξάνεται η εντροπία) στο υπό παρατήρηση αντικείμενο. Όταν όμως «απεμπλεκόμαστε» από αυτό, αυτομάτως διαγράφεται η μνήμη του παρατηρητή, δηλαδή η δική μας.

Φυσικά, παρά τους θεωρητικούς συλλογισμούς του και τις μαθηματικές εξισώσεις του, ο Μακόνε δεν μπορεί να αποδείξει χειροπιαστά ότι όντως γύρω μας κάθε στιγμή συμβαίνουν τέτοια απίστευτα πράγματα και ότι όντως η φύση σε μεγάλη κλίμακα συμπεριφέρεται κβαντομηχανικά. Αυτό που δείχνει - ή προσπαθεί να δείξει- είναι ότι αν (και μόνο αν) τέτοια πράγματα συμβαίνουν, τότε δεν θα τα θυμόμαστε.

Από την πλευρά του, ο Μακόνε θεωρεί ότι πράγματι η φύση συμπεριφέρεται τόσο στο μικροεπίπεδο όσο και στο μακροεπίπεδο κβαντικά, επειδή τελικά το σύμπαν δεν είναι ενιαίο, αλλά αποτελεί ένα πολύ-σύμπαν αποτελούμενο από πολλά παράλληλα σύμπαντα, ένα για κάθε ξεχωριστή φυσική πραγματικότητα. Σε κάποια από αυτά τα σύμπαντα (που το μυαλό μας «διαγράφει»), τα σπασμένα αυγά και τα σπασμένα τζάμια ξανακολλάνε μόνα τους. Αλλά, δυστυχώς, προς το παρόν τουλάχιστον, ούτε αυτό μπορεί να αποδειχτεί.
Θα μπορούσε όμως μια κάμερα να καταγράψει τα γεγονότα, η οποία δεν έχει λόγο να υποκείται στην κβαντική αμνησία. Περίεργες οι σκέψεις του ερευνητή...

12 September 2009

Διαχρονική οπισθοδρομικότητα

Αν δεν αλλαξοπιστήσουν, θα θανατωθούν!



Στο Ιράν, η 27χρονη Μεργιέμ (Μαρία) Ρόσταμπουρ και η 30χρονη Μαρζιέχ Εσμεϊλαμπάντ θα πεθάνουν με το αιτιολογικό της αλλαγής θρησκεύματος.

1 Σεπτεμβρίου 2009

Στο Ιράν, η 27χρονη Μεργιέμ (Μαρία) Ρόσταμπουρ και η 30χρονη Μαρζιέχ Εσμεϊλαμπάντ θα πεθάνουν επειδή άλλαξαν θρήσκευμα. Σύμφωνα με την είδηση της εφημερίδας Bild, στο Ιράν, δύο γυναίκες καταδικάστηκαν σε θάνατο με την κατηγορία ότι έγιναν χριστιανές.

Η Meryem και η Marziah που κρατούνται σε φυλακή της Τεχεράνης μαστιγώνονται κάθε φορά που ο ιμάμης καλεί για προσευχή τους πιστούς μουσουλμάνους, ταπεινώνονται και τιμωρούνται με στέρηση τροφής και νερού.

Συνελήφθηκαν στις 5 Μαρτίου όταν έγινε έφοδος στο σπίτι τους και βρέθηκε εκεί η Καινή Διαθήκη. Η υπερασπιστής ανθρωπίνων δικαιωμάτων και συγγραφέας Sabatina James που αγωνίζεται για την απελευθέρωσή τους διαμαρτύρεται: «Ζουν στην απομόνωση και ανακρίνονται με τα μάτια κλειστά. 5 φορές την ημέρα, όταν ο ιμάμης καλεί σε προσευχή, μαστιγώνονται. Τους δίνουν πολύ λίγο νερό και φαγητό.»

Σύμφωνα με τους ισλαμικούς νόμους του Ιράν, όσοι εγκαταλείπουν το ισλάμ μαστιγώνονται, αν πρόκειται για γυναίκες, 5 φορές την ημέρα -τις ώρες που καλούνται οι «πιστοί» σε προσευχή- και μέχρι να υποκούσουν (εννοεί να επιστρέψουν στο ισλάμ) ευτελίζεται η ποιότητα της ζωής τους και μειώνεται η ποσότητα φαγητού και νερού που τους παρέχεται.

Έργα μονοθεϊστικών θρησκειών για να περισώσουν την επιρροή τους! Υπάρχει το χριστιανικό ανάλογο από τον 4ο αιώνα και μετά, όπου απαγορευόταν επί ποινή θανάτου να επιστρέψουν στην εθνική ή την ιουδαϊκή θρησκεία, όσοι είχαν προσηλυτιστεί στο χριστιανισμό και αποχωρούσαν απογοητευμένοι!

11 September 2009

Η Αρχαία Αγορά της Αθήνας τρισδιάστατη στο Google Earth

...
H Αρχαία Αγορά των Αθηνών αναβιώνει στον εικονικό κόσμο του Google Earth. Η βραβευμένη αναπαράσταση που δημιούργησε το Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού απεικονίζει την Αγορά σε τρεις διαφορετικές στιγμές της ιστορίας της, την Κλασική, την Ελληνιστική και τη Ρωμαϊκή Περίοδο.

Η πρωτοβουλία του ΙΜΕ επιτρέπει στο χρήστη να περιηγηθεί στα κτίρια και τα μονοπάτια της Αγοράς όπως ήταν στην αρχαιότητα και να διαβάσει πληροφορίες για κάθε σημείο ενδιαφέροντος στα ελληνικά και στα αγγλικά.

Η αναπαράσταση δημιουργήθηκε εξ' ολοκλήρου στο Τμήμα Τρισδιάστατων Γραφικών και Εικονικής Πραγματικότητας του Ιδρύματος. Aπέσπασε μάλιστα το πρώτο βραβείο σε διεθνή διαγωνισμό για την ανάπτυξη περιεχομένου με το Collada, ένα διεθνές πρότυπο για τη δημιουργία τρισδιάστατων εφαρμογών στο Διαδίκτυο.

Ο διαγωνισμός Collada διοργανώθηκε από τον φορέα Kronos, στον οποίο συμμετέχουν κορυφαίες εταιρείες τρισδιάστατων γραφικών, όπως οι Intel, NVidia, SGI, Sun, 3Dlabs, ATI και Discreet. Συμμετέχει επίσης η Media Grid Immersive Education Initiative, μια σύμπραξη πανεπιστημίων και ερευνητικών κέντρων για την προώθηση ανοιχτών προτύπων εικονικής πραγματικότητας.

10 September 2009

Ξαναδιαβάζοντας τον Φρόιντ

Συνέντευξη του Γιώργου Βαμβαλή στον Γιάννη Τριανταφύλλου

(Ελευθεροτυπία, 10/9/2009)

Πώς ξεκίνησε η ιστορία τού Φρόιντ;

«Ο Φρόιντ ήταν νευροπαθολόγος. Ομως, ασκώντας το επάγγελμα, κατάλαβε ότι οι προσερχόμενοι στο ιατρείο του ζητούσαν κάτι παραπάνω. Ο κλασικός νευροπαθολόγος τσεκάρει με το σφυράκι τα αντανακλαστικά σου. Ενώ όσοι πήγαιναν στον Φρόιντ, μάλλον του άνοιγαν την ψυχή τους, οπότε και εκείνος άρχισε να ερευνά για τη νεύρωση στην ψυχή τους παρά για τη "νευρικότητά τους", τη σωματική εκδήλωση της νεύρωσης».

Ηταν πρωτοπόρος;

«Μα γι' αυτό εγκατέλειψε τον Μπρόιερ, με τον οποίο είχαν ξεκινήσει μαζί. Ο Μπρόιερ ήταν γιατρός μεγάλης φήμης, αριστοκράτης, είδε ότι το να συνεχίσει σε αυτόν τον -αμφισβητούμενο τότε- τομέα δεν τον συνέφερε. Ο Φρόιντ άρχισε με τα όνειρα, με την παιδική σεξουαλικότητα, ενώ το 1895 κάνει ανάλυση του εαυτού του και γράφει την "Ερμηνεία των ονείρων", η οποία εκδίδεται το 1899. Παράλληλα, διαμορφώνει το έργο "3 μελέτες της σεξουαλικότητας", το οποίο όμως δημοσιεύει το 1905, αφού ακόμη τα πράγματα μοιάζουν να εμποδίζονται από τον κοινωνικό περίγυρο».

Το να μιλήσεις στις αρχές του 20ού αιώνα για παρόμοια ζητήματα, μάλλον ήθελε κάποια τόλμη...

«Μεγάλη. Ο Φρόιντ προχώρησε πέρα από όλους όσους προηγήθηκαν. Και το κυριότερο, με την "Ερμηνεία των ονείρων", ανακάλυψε το ασυνείδητο. Βέβαια, είχαν μιλήσει γι' αυτό ο Νίτσε, ο Σοπενχάουερ κ.ά., αλλά κανένας δεν του έδωσε τόση σημασία. Σύμφωνα με ένα γράφημα που έκανε ο Φρόιντ, η ψυχική οργάνωση είναι σαν αυγό. Βάζει, λοιπόν, μια γραμμή στο 1/4 του αβγού και λέει "αυτό είναι η συνείδηση". Και, το υπόλοιπο, από κάτω, είναι το ασυνείδητο. Δηλαδή η ψυχική ζωή του ανθρώπου λαμβάνει χώρα στο ασυνείδητο. Ακόμη και για τις πράξεις του, που ο άνθρωπος νομίζει ότι είναι συνειδητές, υπάρχει ένας υποβολέας, ο οποίος τις κατευθύνει. Το ασυνείδητο έχει την έννοια ότι είναι μια μεγάλη αποθήκη, όπου ο συνειδητός άνθρωπος, αυτός της πραγματικότητας, απωθεί όλα τα δυσάρεστα πράγματα. Ο,τι δεν σου αρέσει, το στέλνεις εκεί: ένα τραύμα, μια προσβολή, ό,τι θέλεις να ξεχάσεις. Οσα όμως "στριμώχνονται" στο ασυνείδητο προσπαθούν μετά να βγουν στην επιφάνεια, "κάνουν φασαρία". Εκεί, κάποια τα αφήνεις να περάσουν και στο συνειδητό, αυτά που αντέχεις να αντιμετωπίσεις. Αλλα, τα ξαναστέλνεις πίσω».

Τα όνειρα πώς συνδέονται με το όλο θέμα;

«Ο Φρόιντ έλεγε: "το όνειρο είναι η βασιλική οδός προς το ασυνείδητο". Αν κατορθώσεις και το ερμηνεύσεις, έχεις κατεβεί στο ασυνείδητο. Αλλά θέλει κατάλληλη ερμηνεία, αφού τα όνειρα συνήθως έρχονται παράλογα, κωδικοποιημένα. Αυτά τα γράφει στην "Ερμηνεία των Ονείρων", γι' αυτό και το βιβλίο του είναι μέχρι σήμερα αξεπέραστο».

Εσείς, σκεπτόμενος πώς, εκδώσατε σχεδόν 30 βιβλία του Φρόιντ στα ελληνικά;

«Αρχισα κι εγώ ως αναγνώστης. Το πρώτο βιβλίο που διάβασα στα γερμανικά ήταν "Ο πολιτισμός πηγή δυστυχίας". Το οποίο απευθύνεται στον κάθε άνθρωπο. Εκεί ο Φρόιντ δεν είναι πια ψυχαναλυτής-γιατρός, είναι δάσκαλος, φιλόσοφος. Το έγραψε σε ωριμότατη ηλικία και μιλά σαν ένας γέρος σοφός. Ε, όταν πιάνει αυτό το βιβλίο ένας νέος 23 ετών, ανοίγουν τα μάτια του. Αυτό έγινε και με εμένα».

Υπήρχαν τότε βιβλία του Φρόιντ στην Ελλάδα;

«Λίγα και -ας μου επιτραπεί- κακομεταφρασμένα. Επίσης δεν ήταν μεταφρασμένα από τα γερμανικά, αλλά από τα γαλλικά. Εγώ αρχίζω να εκδίδω Φρόιντ το 1974, με το "Ο πολιτισμός, πηγή δυστυχίας". Βέβαια είχα ήδη διαβάσει όλα του τα βιβλία».

Σήμερα υπάρχουν βιβλία του που είναι πιο δημοφιλή;

«Ναι: "Ο πολιτισμός πηγή δυστυχίας", "Η ψυχολογία των μαζών και η ανάλυση του εγώ", "Η ψυχοπαθολογία της καθημερινής ζωής", τα οποία είναι πιο "εύκολα", απευθύνονται σε ένα ευρύτερο κοινό. Δεν είναι τόσο "φορτωμένα" με θεωρία ή ψυχανάλυση. Και -φυσικά- "Η ερμηνεία των ονείρων"».

Τα τελευταία 30 χρόνια θα είχε νόημα μέσα στη γενικότερη σύγχυση που βιώνει ο άνθρωπος να διαβάσει Φρόιντ;

«Οσο πιο πολύ θωρακίζεσαι, τόσο καλύτερα είναι. Και όποιος διαβάζει Φρόιντ θωρακίζεται πολύ καλά».

Εσείς γιατί γράψατε το «Ξαναδιαβάζοντας τον Φρόιντ»;

«Επειδή συμμερίζομαι τον άνθρωπο του 21ου αιώνα που δεν "φταίει" σε τίποτε να διαβάσει 20 τόμους Φρόιντ, 20 τόμους Μαρξ, 20 τόμους Χέγκελ. Αλλά, δίνοντας σε αυτούς τους ανθρώπους, ως δέλεαρ, ένα καλό εγχειρίδιο, τους εισάγεις στο οικοδόμημα σκέψης του εκάστοτε συγγραφέα και, ίσως έτσι, παροτρυνθούν να προχωρήσουν και στα επιμέρους. Ενας αναγνώστης που δεν έχει διαβάσει καθόλου Φρόιντ μπορεί, μέσω του βιβλίου μου, να εισαχθεί στα της ζωής και του έργου του. Ενώ για όσους λένε ότι είναι ξεπερασμένος, έχω πολλά παραδείγματα που αποδεικνύουν ότι ο Φρόιντ παραμένει επίκαιρος, αφού καθημερινά τον "βρίσκεις μπροστά σου"».

09 September 2009

Φόρεσε παντελόνι!

Ελεύθερη από χθες είναι η Σουδανή δημοσιογράφος Λούμπνα Αχμεντ Χουσέιν, μετά από παραμονή μίας μέρας στη φυλακή: ένας μήνας φυλάκιση ήταν η ποινή που της επιδίκασε το δικαστήριο στο Χαρτούμ, αντίστοιχο σε χρηματικό πρόστιμο 200 δολαρίων.

Το αδίκημά της; Φορούσε παντελόνι, εμφάνιση άσεμνη και σκανδαλιστική, σύμφωνα με την εκδοχή της σαρία, του ισλαμικού νόμου που ισχύει στο Σουδάν.

Η αρχική ποινή της Λούμπνα Χουσέιν, που εργαζόταν στο γραφείο πληροφοριών της αποστολής του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών στη χώρα, ήταν 40 χτυπήματα με μαστίγιο. Οσο για την ποινή προστίμου που της είχε προχθές επιβληθεί, η ίδια είχε αρνηθεί να πληρώσει, μη επιθυμώντας να νομιμοποιήσει τη δίκη της. Οδηγήθηκε στη φυλακή, αλλά οι υποστηρικτές της κινητοποιήθηκαν, η Ενωση Δημοσιογράφων του Σουδάν πλήρωσε το πρόστιμο και έτσι η κ. Χουσέιν αφέθηκε ελεύθερη.

«Ηρθαν στο κελί μου και απλώς μου είπαν να φύγω. Δεν έχω ιδέα γιατί. Δεν χαίρομαι γι' αυτό. Ζήτησα από τους φίλους και την οικογένειά μου να μην πληρώσουν το πρόστιμο», είπε η ίδια αμέσως μετά την αποφυλάκισή της. Διεθνής υποστήριξη είχε εκφραστεί τόσο προς τη Σουδανή δημοσιογράφο όσο και σε άλλες 13 γυναίκες που είχαν συλληφθεί αρχές Ιουλίου γιατί φορούσαν παντελόνι. Από τις συλληφθείσες οι δέκα τιμωρήθηκαν με μαστίγωμα.

Η Λούμπνα Χουσέιν, όμως, αντιτάχθηκε στις Αρχές γιατί θέλησε να προσελκύσει το διεθνές ενδιαφέρον στο ζήτημα της καταπίεσης των γυναικών στη χώρα της. Ετσι, παραπέμφθηκε σε δίκη που διεξήχθη αφού πρώτα η δημοσιογράφος παραιτήθηκε από τη δουλειά της για να μην έχει ασυλία. Εξω από το δικαστήριο είχαν συγκεντρωθεί πολλές δεκάδες πολίτες, κυρίως γυναίκες, όλες ντυμένες με παντελόνια, σε ένδειξη συμπαράστασης στη δικαζόμενη δημοσιογράφο.

07 September 2009

Πατριδογνωσία I

Στο περιοδικό Κ της Καθημερινής δημοσιεύεται κάθε Κυριακή μια τυποποιημένη συνέντευξη, με ίδιες πάντα ερωτήσεις και υπό το γενικό τίτλο «Πατριδογνωσία». Στις ερωτήσεις, ελληνοκεντρικού ενδιαφέροντος, καλούνται να απαντήσουν επιφανείς Έλληνες διανοούμενοι από όλους τους χώρους της επιστήμης και της τέχνης. Έχουν δημοσιευτεί ήδη καμιά εκατοστή τέτοιες συνεντεύξεις, αλλά εγώ ταυτίζομαι μόνο με λίγες από αυτές -και όχι συνολικά-, τις οποίες θα παραθέσω εδώ.

Θέμης Λαζαρίδης, καθηγητής Χημείας City College του City University of New York.
(της Άννας Γριμάνη, Καθημερινή)

Η ελληνικότητα είναι αίσθημα ή συνείδηση;

Είναι αδύνατο να διαχωριστούν απόλυτα αυτά τα δύο. Άλλοτε κυριαρχεί το ένα και άλλοτε το άλλο, ανάλογα με την περίσταση και την ιδιοσυγκρασία του καθενός.

Τι πιο μικρό ελληνικό αγάπησα.

Το ψητό καλαμπόκι σε καλοκαιρινό περίπατο σε οποιαδήποτε ελληνική παραλία.

Η υπέροχη εκδοχή του Έλληνα.

Μία υπέροχη εκδοχή είναι οι γονείς μας, με όλες τις ατέλειές τους. Η αδικημένη και στερημένη γενιά της κατοχής, που μόχθησε για να μην στερηθούν τίποτε τα παιδιά τους. Όλοι οι γονείς του κόσμου αγαπούν τα παιδιά τους, αλλά το βαθμό αυτοθυσίας αυτής της γενιάς δεν τον έχω δει στο εξωτερικό. Η υπέροχη αυτή αγάπη βέβαια έχει δημιουργήσει προβλήματα, όπως η υπέρμετρη ζήτηση για ανώτατη εκπαίδευση και μια γενιά κακομαθημένων παιδιών που τα θέλουν όλα «στο πιάτο».

Αυτό που με «χαλάει».

Η διαφθορά, η αναξιοκρατία, η άκρατη ιδιοτέλεια, η συναλλαγή, ο φθόνος, η καφενειακή φλυαρία, η επιδειξιομανία, η εθνικιστική κομπορρημοσύνη.

Προσόν ή μειονέκτημα να είσαι Έλληνας σήμερα;

Η ένδοξη ιστορία ενός λαού μπορεί να λειτουργήσει ως εφαλτήριο ή ως τροχοπέδη, ως έμπνευση για ακόμα μεγαλύτερα επιτεύγματα ή ως άλλοθι για εφησυχασμό. Έχω την εντύπωση ότι η δεύτερη εκδοχή σήμερα υπερτερεί. Το σύγχρονο Ελληνόπουλο ξεκινάει με αρκετά μειονεκτήματα σε σχέση με τα παιδιά πιο προηγμένων λαών: ένα εκπαιδευτικό σύστημα που υστερεί και μια περιρρέουσα ατμόσφαιρα χαμηλών προσδοκιών και ρηχών αξιών.

Παράγει πολιτισμό ο Έλληνας της νέας εποχής ή μένει κολλημένος σε μια ρητορική ελληνικότητα;

Βεβαίως και παράγει, αν και σπάνια πλέον βρίσκεται στη διεθνή πρωτοπορία. Αισθάνομαι πάντως υπερήφανος για την νεοελληνική ποίηση, συγγραφείς και διανοητές όπως ο Καζαντζάκης ή ο Καστοριάδης, αλλά και πιο «λαϊκά» δημιουργήματα, όπως το ελληνικό τραγούδι των δεκαετιών του 60 και του 70 ή ο «εμπορικός» ελληνικός κινηματογράφος της εποχής εκείνης.

Με ποια ταυτότητα οι Έλληνες περιέρχονται στον σύγχρονο κόσμο;

Η ταυτότητα έχει δύο όψεις, το πώς μας βλέπουν οι ξένοι και το πώς αισθανόμαστε εμείς. Σίγουρα η αρχαία παράδοση είναι μέρος της εθνικής μας ταυτότητάς μας (διασκεδάζω να εξηγώ σε ξένους την προέλευση του μικρού μου ονόματος). Αλλά σε αυτήν περιλαμβάνονται και όλα τα θετικά ή αρνητικά της σύγχρονης ελληνικής πραγματικότητας. Η συνύπαρξη των στοιχείων αυτών μας οδηγεί σε δύο ακραίες συμπεριφορές: σύμπλεγμα κατωτερότητας για ορισμένους και σύμπλεγμα ανωτερότητας για άλλους. Το ιδανικό, όπως θα έλεγε και ο Αριστοτέλης, είναι κάπου στη μέση.

Το ελληνικό μου «γιατί» κι ένα «πρέπει» που πέταξα.

Γιατί εμείς οι Έλληνες να μη μπορούμε να συνεννοούμαστε και να βρίσκουμε με ορθολογικό τρόπο λύσεις στα προβλήματα του τόπου;

Μερικά νεοελληνικά «πρέπει» που πέταξα: «μην θίγεις τα κακώς κείμενα», «μην ανακατεύεσαι, εσύ θα βγάλεις το φίδι από την τρύπα;», «έτσι το βρήκαμε, έτσι θα το αφήσουμε», «ό,τι φάμε κι ό,τι πιούμε».

Ο Έλληνας ποιητής μου.

πέρυσι ξαναδιάβασα τα άπαντα του Καβάφη και με άγγιξαν. Ταιριάζει απόλυτα στη σημερινή παρακμιακή ελληνική πραγματικότητα. Από τους σύγχρονους βρίσκω την Κική Δημουλά αληθινά συναρπαστική.

Η αδιαπραγμάτευτη ελληνική αλήθεια μου.

Ότι ο κόσμος μπορεί να αναλυθεί και να κατανοηθεί με βάση την εμπειρία και τη λογική. Είναι μια αρχή που πρωτοεμφανίστηκε στην αρχαία Ελλάδα και που έχει πια καταστεί παγκόσμια.

Η Οδός των Ελλήνων στον παγκόσμιο χάρτη - ορίστε την.

Στον φανταστικό «χωροχρονικό» παγκόσμιο χάρτη, η Οδός των Ελλήνων ξεκίνησε ως μια κεντρική, πλατιά και αστραφτερή λεωφόρος και σιγά-σιγά εξελίχθηκε σε στενό συνοικιακό δρομάκι. Δεν πρόκειται ποτέ να ξαναγίνει αυτό που ήταν, αλλά σίγουρα μπορεί το δρομάκι να διαπλατυνθεί λιγάκι, να γίνουν πεζοδρόμια, να φυτευτεί κανένα δενδράκι, κτλ. Για να γίνει αυτό απαιτούνται μεταξύ άλλων: ριζική θεσμική αναδιοργάνωση του ελληνικού κράτους με αλλαγές στο Σύνταγμα που να διασφαλίζουν ουσιαστική δημοκρατία, εμπέδωση κουλτούρας αξιολόγησης και λογοδοσίας παντού, επανενεργοποίηση των παραδοσιακών αξιών της εργατικότητας και της ακεραιότητας, αναβάθμιση της εκπαίδευσης, απαγκίστρωση από αριστερές και δεξιές ιδεοληψίες, εξωστρέφεια και αδιάκοπη αμφίδρομη επικοινωνία με άλλους λαούς, έμφαση στη δημιουργία και όχι στην αντιγραφή, και αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού της διασποράς.

Ο Θέμης Λαζαρίδης σπούδασε Χημικός Μηχανικός στο ΑΠΘ και συνέχισε τις σπουδές στο Delaware της Αμερικής, κάνοντας εκεί και το Διδακτορικό του. Με υποτροφία συνέχισε τις Μεταδιδακτορικές σπουδές του στο Τμήμα Χημείας του Harvard και από το 1998 διδάσκει στο Τμήμα Χημείας του City College ενός από τα έντεκα κολέγια τετραετούς φοίτησης του City University of New York. Ασχολείται ερευνητικά με τη Θεωρητική και Υπολογιστική Βιοφυσική. Από το 2006 διατηρεί δύο ιστολόγια (blogs), Greek University Reform Forum και το Αξιολόγηση Βουλευτών. Το βιβλίο του: Ο δρόμος για την Αναγέννηση του ελληνκού πανεπιστημίου, εξεδόθει από τις εκδόσεις, ΚΡΙΤΙΚΗ, το Σεπτέμβριο του 2008.

06 September 2009

Ρατσιστική επίθεση στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

(από το blog epirus gate)

Αν αναρωτιέστε γιατί έχουν πληθύνει τελευταία τα περιστατικά βανδαλισμών στο εβραϊκό νεκροταφείο, η απάντηση είναι εύκολη: Ακροδεξιά στοιχεία και ομάδες νεοναζί έχουν κάνει την εμφάνισή τους με μια σχετική μαζικότητα στην πόλη των Ιωαννίνων.

Μόλις πριν από δύο εβδομάδες συνέβη αντίστοιχο περιστατικό, εντός της πανεπιστημιούπολης, εις βάρος ξένων φοιτητών του πανεπιστημίου. Για την ακρίβεια, μόλις τελείωσε μια γιορτή για τους μαθητές του προγράμματος εκμάθησης ελληνικής γλώσσας στη «Φηγό», πάνω από τη φοιτητική λέσχη, άγνωστοι επιτέθηκαν εναντίον των εξερχόμενων από το εστιατόριο με πέτρες και αυγά. Χτυπήθηκε ελαφρά η 24χρονη Ινδή Λίλα Αρανγκασάμι, υποψήφια διδάκτορας του Χημικού τμήματος, υπότροφος του ΙΚΥ, η οποία κατέβαινε εκείνη τη στιγμή από τη «Φηγό» μαζί με το συνοδό της. Κατέφυγαν στο ισόγειο των φοιτητικών κατοικιών που βρίσκονται απέναντι, ενώ την αμέσως επόμενη μέρα η υποψήφια διδάκτορας ενημέρωσε η ίδια τον πρύτανη Γιάννη Γεροθανάση για το συμβάν, οποίος ήταν παρών στην εκδήλωση το προηγούμενο βράδυ.

Αντίστοιχα περιστατικά έχουν συμβεί ξανά, τόσο στο πανεπιστήμιο όσο και έξω από αυτό, με απειλές, επιθέσεις και βρισιές από ακροδεξιούς εις βάρος φοιτητών που είναι ή… μοιάζουν αριστερών πεποιθήσεων. Μόλις πριν από λίγες μέρες η ΑΝΤΑΡΣΥΑ και το ΜΛ ΚΚΕ κατήγγειλαν επιθέσεις ακροδεξιών σε προεκλογικά τους περίπτερα, ενώ σωρό είναι τα περιστατικά (έως και 1 τη βδομάδα) κατά τα οποία νεοναζί προκαλούν σε δρόμους της πόλης και ενίοτε, τα συμβάντα καταλήγουν σε σύντομες συρράξεις.

Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι μόλις πριν από δύο μήνες, μέλη της «Χρυσής Αυγής» από όλη την Ελλάδα συγκεντρώθηκαν στην κεντρική πλατεία «υπερασπίζοντας» το άγαλμα του Πύρρου με ρόπαλα, ακόμη και «σπρέι πιπεριού», λίγο πριν ξεκινήσει συμπλοκή με αντιεξουσιαστές και μέλη αριστερών οργανώσεων τα οποία εκδιώχθηκαν από δυνάμεις των ΜΑΤ. Οι ακροδεξιοί πάλι, δεν εκδιώχθηκαν…

Το ανησυχητικό στην περίπτωση του πανεπιστημίου, είναι ότι η πρυτανεία που φέρεται να ενημερώθηκε για τη ρατσιστική επίθεση (σημειωτέον, η κοπέλα έφερε παραδοσιακή ινδική φορεσιά), δεν δημοσιοποίησε το γεγονός. Λίγες μέρες πριν προσέλαβε «νυχτοφύλακες», κάποιοι από τους οποίους όμως τοποθετήθηκαν σε θέσεις κλητήρων… Το κακό είναι ότι ούτε η επίσημη συνδικαλιστική πανεπιστημιακή κοινότητα έδειξε ιδιαίτερα αντανακλαστικά, αφού παρά το γεγονός ήταν σχετικά γνωστό εδώ και κάποιες μέρες, δεν υπήρξε κάποια επίσημη ανακοίνωση.
Η εικόνα δείχνει το άγαλμα του Πύρρου της Ηπείρου, ο οποίος πήγε, ως γνωστόν, από κεραμίδα στο Άργος. Γιατί το υιοθέτησε η ακροδεξιά Χρυσή Αυγή και χρειάστηκε να το υπερασπιστεί, δεν γνωρίζω!

05 September 2009

100 με 200 νέες μεταλλάξεις φέρει κάθε άνθρωπος

Διεθνής ερευνητική ομάδα ολοκλήρωσε την πρώτη άμεση μέτρηση της συχνότητας μεταλλάξεων στο ανθρώπινο DNA. Η πρωτοποριακή μελέτη δείχνει ότι η γενετική αλληλουχία κάθε ανθρώπου διαφέρει από τις αλληλουχίες των γονιών του σε 100 έως 200 σημεία.

Οι περισσότερες από αυτές τις νέες μεταλλάξεις δεν έχουν καμία επίπτωση στην εμφάνιση ή την υγεία μας, ωστόσο σε ορισμένες περιπτώσεις εμπλέκονται στην εμφάνιση κληρονομικών ασθενειών. Η τελευταία έρευνα, που δημοσιεύεται στην έγκριτη επιθεώρηση Current Biology, θα μπορούσε να βοηθήσει τόσο στην καταπολέμηση γενετικών νοσημάτων όσο και στην κατανόηση της ανθρώπινης εξέλιξης.

Τα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν μάλιστα τις έμμεσες εκτιμήσεις που είχε δημοσιεύσε το 1935 ο Τζ. Μπ. Σ. Χάλντεϊν, ένας από τους πατέρες της σύγχρονης Γενετικής. Ο Χάλντεϊν υπολόγισε ότι ο ρυθμός σημειακής μετάλλαξης στον άνθρωπο είναι μία ανά 25 εκατομμύρια νουκλεοτίδια (τα «γράμματα» στο αλφάβητο του DNA), ενώ η νέα, άμεση εκτίμηση είναι μία ανά 30 εκατομμύρια νουκλεοτίδια.

Γενεές 13

Όπως εξηγεί ανακοίνωση του Wellcome Trust Sanger Institute της Βρετανίας, το οποίο συντόνισε τη μελέτη, η ερευνητική ομάδα συνέκρινε τα γονιδιώματα δύο ανδρών στην Κίνα που ήταν μακρινοί συγγενείς -ο τελευταίος τους κοινός πρόγονος έζησε το 1805, πριν από 13 ανθρώπινες γενιές.

Η ανάλυση εστιάστηκε στο χρωμόσωμα Υ, το οποίο έχει την ιδιαιτερότητα να κληροδοτείται αναλλοίωτο από πατέρα σε γιο. Και στους δύο άνδρες, οι ερευνητές εξέτασαν περίπου 1,1 εκατομμύρια νουκλεοτίδια από τα περίπου 4 δισ. νουκλεοτίδια που υπάρχουν στο ανθρώπινο DNA. Εντοπίστηκαν συνολικά 4 νέες μεταλλάξεις που είχαν συσσωρευτεί σε διάστημα 13 γενεών, κάτι που σημαίνει ότι σε όλο το εύρος του γονιδιώματος πρέπει να εμφανίζονται 100-200 νέες μεταλλάξεις σε κάθε άνθρωπο.

«Οι τέσσερις αυτές μεταλλάξεις μάς έδωσαν τον ακριβή ρυθμό μετάλλαξης -ένα νουκλεοτίδιο ανά 30 εκατομμύρια για κάθε γενιά» δήλωσε ο συντονιστής της μελέτης Δρ Κρις Τάιλερ-Σμιθ.

Οι μεταλλάξεις αποκαλύφθηκαν χάρη σε σύγχρονες τεχνικές προσδιορισμού της γενετικής αλληλουχίας, σε αντίθεση με προηγούμενες εκτιμήσεις, οι οποίες βασίζονταν σε εξέταση συγκεκριμένων γονιδίων, ή σε γενετικές συγκρίσεις ανάμεσα στον άνθρωπο και τον χιμπατζή.

Το 1935, ο Τζ. Μπ. Σ. Χάλντεϊν μελέτησε αιμορροφιλικούς άνδρες στο Λονδίνο και εκτίμησε ότι η συχνότητα εμφάνισης μεταλλάξεων που προκαλούν αιμορροφιλία είναι μία ανά 50.000. Αυτό θα σήμαινε ότι στο σύνολο του γονιδιώματος η συχνότητα είναι μία ανά 25 εκατομμύρια.

Παρόλο που η έρευνα του Χάλντεϊν πραγματοποιήθηκε πριν καν ανακαλυφθεί η δομή του DNA τη δεκαετία του 1950, οι εκτιμήσεις του αποδεικνύεται ότι βρίσκονταν πολύ κοντά στην πραγματική τιμή.

(Newsroom ΔΟΛ, 3/9/2009)

04 September 2009

Τα 10 «κακώς κείμενα» της Βίβλου

(του JΑCΚ MΑLVΕRΝ, BHMA, 2/9/2009)

Ψήφισαν τα 10 «χειρότερα εδάφια» της Βίβλου, τα οποία φαίνεται να προκρίνουν τις διακρίσεις όσον αφορά τις γυναίκες και τη... γενοκτονία. Προτεστάντες αναγνώστες χριστιανικού, χιουμοριστικού περιοδικού ανέδειξαν το τοπ 10 με τα κακώς κείμενα της Βίβλου.

Πρώτη ήλθε η διόλου φεμινιστική προτροπή του Αποστόλου Παύλου: «Γυναικί δε διδάσκειν ουκ επιτρέπω, ουδέ αυθεντείν ανδρός, αλλ΄ είναι εν ησυχία» (Α΄ Επιστολή προς Τιμόθεο 2.12): αυτή ήταν η φράση στην οποία βασίστηκαν επί αιώνες οι θεολόγοι για να αποκλείσουν τις γυναίκες από τον χριστιανικό κλήρο.

Σε διαδικτυακή δημοσκόπηση της ιστοσελίδας www.shipoffools.com περισσότεροι από 1.000 προτεστάντες συγκέντρωσαν τους 10 στίχους που θα ήθελαν να είχαν μείνει εκτός της Βίβλου, σε μια προσπάθεια να αναδειχθούν οι κίνδυνοι της επιλεκτικής παράθεσης εδαφίων. Τα αποτελέσματα της ψηφοφορίας συζητήθηκαν σε συνέδριο θεολόγων, το οποίο διοργανώθηκε στο Τσέλτεναμ της Βρετανίας.

Στη δεύτερη θέση βρίσκεται η εντολή του Σαμουήλ, ο οποίος διατάζει τον λαό του Ισραήλ να διαπράξει γενοκτονία: «Τάδε είπε Κύριος Σαβαώθ: “Και νυν πορεύου και πατάξεις τον Αμαλήκ και Ιερίμ και πάντα τα αυτού και ου περιποιήση εξ αυτού και εξολοθρεύσεις αυτόν και αναθεματίεις αυτόν και πάντα τα αυτού και ου φείση απ΄ αυτού και αποκτενείς από ανδρός και έως γυναικός και από νηπίου έως θηλάζοντος και από μόσχου έως προβάτου και από καμήλου έως όνου» (Α΄ Βασίλειων, Σαμουήλ 15.3).

Αλλοι στίχοι που σπάνια ακούγονται στην εκκλησία περιλαμβάνονται στον Ψαλμό 137: «Μακάριος ος κρατήσει και εδαφιεί τα νήπιά σου προς την πέτραν». Στη λίστα συμπεριλαμβάνεται και η καταδίκη της ομοφυλοφιλίας από τον Απόστολο Παύλο στην επιστολή προς Ρωμαίους 1.27: «Ομοίως τε και οι άρσενες αφέντες την φυσικήν χρήσιν της θηλείας εξεκαύθησαν εν τη ορέξει αυτών εις αλλήλους, άρσενες εν άρσενι την ασχημοσύνην κατεργαζόμενοι και την αντιμισθίαν ην έδει της πλάνης αυτών εν εαυτοίς απολαμβάνοντες».

Οι αναγνώστες ψήφισαν και το εδάφιο περί γυναικείας υποταγής, όπως εμφανίζεται στην επιστολή προς Εφέσιους 5.22: «Αι γυναίκες τις ιδίοις ανδράσιν υποτάσσεσθε ως τω Κυρίω» και τη συμβουλή προς τους σκλάβους στην Επιστολή Πέτρου Α΄ 2.18: «Οι οικέται, υποτασσόμενοι εν παντί φόβω τοις δεσπόταις, ου μόνον τοις αγαθοίς και επιεικέσιν, αλλά και τοις σκολίοις».
Θα μπορούσαν να ζητήσουν χαλαρά να προσδιοριστούν τα 100 ή τα 250 οπισθοδρομικά σημεία της Βίβλου, αφού σχεδόν όλα τα συγγράμματά της είναι γραμμένα με το πνεύμα και τις αντιλήψεις μιας οπισθοδρομικής κοινωνίας της Μέσης Ανατολής, πριν από 2000 χρόνια.

03 September 2009

Η εξέλιξη και η θεωρία της

Η Ιωάννα Σουφλέρη γράφει στο κυριακάτικο άρθρο της στο ΒΗΜΑ, 30/8/2009, τα αυτονόητα, καλά είναι να τα επαναλαμβάνουμε όμως για εμπέδωση...
Ένα από τα συχνά επιχειρήματα που ακούει κανείς εναντίον της εξέλιξης είναι ότι δεν πρόκειται παρά για μια θεωρία. Και φυσικά η συνεπαγωγή είναι ότι, αφού έχουμε να κάνουμε με μια θεωρία, αυτή είναι εξίσου καλή όσο άλλες, όπως, παραδείγματος χάριν, αυτή που θέλει τους ανθρώπους να έχουν φθάσει στη Γη ύστερα από επίσκεψη εξωγήινων.

Ίσως ένας από τους παράγοντες που επιδρούν στη διάδοση αυτού του λανθασμένου επιχειρήματος είναι το γεγονός ότι η έννοια της λέξης «θεωρία» είναι διαφορετική στ
ην καθημερινή και στην επιστημονική γλώσσα. Μπορεί εμείς όταν μιλάμε να χρησιμοποιούμε εκφράσεις όπως «ωχ, ο Κώστας άρχισε πάλι τις θεωρίες του» ή «θεωρίες συνωμοσίας» προκειμένου να δείξουμε ότι τα λεγόμενα κάποιου δεν έχουν βάση.

Στην επιστήμη όμως τα πράγματα δεν είναι έτσι. Οι επιστήμονες κάνουν παρατηρήσεις και βάσει αυτών που παρατηρούν κάνουν μια υπόθεση την οποία θέτουν υπό πειραματική διερεύνηση. Αν η υπόθεση είναι σωστή, το πείραμα θα την επαληθεύσει. Αν όχι, το πείραμα θα αναδείξει τα τρωτά της και αυτή ή θα τροποποιηθεί ή θα απορριφθεί. Μόνο έπειτα από αλλεπάλληλες πειραματικές αποδείξεις υπέρ μιας δεδομένης υπόθεσης οι επιστήμονες αρχίζουν να μιλάνε για «θεωρία». Περιττό μάλιστα να προσθέσουμε ότι η φύση της επιστήμης είναι τέτοια ώστε καμία θεωρία δεν θεωρείται αμετάβλητη.

Αν υπάρχει μια θεωρία που για περισσότερο από έναν αιώνα επιβεβαιώνεται από τις παρατηρήσεις του πεδίου και το πείραμα, αυτή είναι η θεωρία της εξέλιξης. Σύμφωνα με τονΑργύρη Ευστρατιάδη, μοριακό βιολόγο και επιστημονικό διευθυντή του Ιδρύματος Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών, «η αντίδραση του κοινού στη δαρβινική θεωρία επεκτείνεται σε αντίδραση στην εξέλιξη. Αυτό οφείλεται σε μια παρανόηση. Ως φαινόμενοη εξέλιξη είναι γεγονός που δεν μπορεί να αμφισβητηθεί. Ακόμη κι αν κανείς αγνοήσει όλα τα άλλα τεκμήρια, και μόνο το γεγονός ότι υπάρχει κοινός γενετικός κώδικας (τα γονίδια όλων των οργανισμών μιλάνε την ίδια γλώσσα) είναι υπεραρκετό για να πείσει και τον πιο αμετανόητο σκεπτικιστή ότι οποιαδήποτε αμφισβήτηση για την εξέλιξη είναι καθαρή ανοησία.

»Η δαρβινική θεωρία δεν είναι θεωρία για την εξέλιξη· είναι θεωρία για τον μηχανισμό της εξέλιξης. Και μάλιστα στηρίζεται σε μια πολύ απλή ιδέα: Επειδή υπάρχει ποικιλομορφία και υπερπληθυσμός στους οργανισμούς, καθώς και περιοριστικές περιβαλλοντικές συνθήκες, γίνεται διαφορική αναπαραγωγή ατόμων με προτέρημα επιλογής, με αποτέλεσμα να αλλάζουν προοδευτικά οι συχνότητες των φαινοτύπων στους πληθυσμούς. (Αυτό που επιλέγεται είναι ο φαινότυπος και αυτό που εξελίσσεται είναι ο πληθυσμός, όχι τα άτομα.) Μέχρι στιγμής όλα τα δεδομένα είναι συμβατά με τη δαρβινική θεωρία. Κι έτσι η θεωρία αυτή στέκεται, τουλάχιστον για την ώρα. Αυτό, φυσικά, δεν αποδεικνύει ότι η θεωρία είναι σωστή. Η σπουδαιότητα μιας θεωρίας εξαρτάται από το επεξηγηματικό εύρος της. Και η δαρβινική θεωρία φαίνεται να έχει τεράστιο εύρος».

Αυτό ακριβώς το επεξηγηματικό εύρος έκανε τον ακαδημαϊκό καθηγητή κ. Κώστα Κριμπά να σημειώσει σε διάλεξή του στην Ακαδημία: «Προτιμώ να αναφέρομαι στην εξελικτική και όχι στη θεωρία της εξελίξεως. Με την πάροδο των ετών η εξέλιξη αποτελεί πλέον το ενοποιητικό στοιχείο των επί μέρους βιολογικών κλάδων. Σήμερα το πλήθος των δεδομένων που έχει συναθροιστεί υπέρ της εξελίξεως είναι τόσο μεγάλο και τέτοιας βαρύτητας, ώστε να μπορεί να συγκριθεί η περίπτωση της Εξελικτικής με εκείνη της Ατομικής Φυσικής. Δεν μιλάμε πια για Θεωρία του Ατόμου, αλλά για Ατομική Φυσική! Κάτι τέτοιο συμβαίνει και με την Εξελικτική».

02 September 2009

Εξάλειψη γενετικών ασθενειών

(ΒΗΜΑ, 27/8/2009)

Σε αυτή τη φωτογραφία που έδωσε στη δημοσιότητα το Πανεπιστήμιο Υγείας και Επιστήμης του Ορεγκον απεικονίζονται δύο δίδυμα πιθηκάκια, ο Μίτο (αριστερά) και ο Τράκερ.

Οπως σημειώνουν στον δικτυακό τόπο της επιθεώρησης «Νature» οι ερευνητές από το Ορεγκον, οι δύο εικονιζόμενοι ρέζους μακάκοι πίθηκοι, όπως και άλλοι δύο, γεννήθηκαν με χρήση μιας πρωτοποριακής τεχνικής, η οποία υπόσχεται στο μέλλον να εξασφαλίσει σε γυναίκες ότι δεν θα περάσουν ορισμένες γενετικές ασθένειες που αφορούν τα εργοστάσια παραγωγής ενέργειας των κυττάρων, τα μιτοχόνδρια, στα τέκνα τους. Το πείραμα αφορά μεταφορά του DΝΑ μεταξύ ωαρίων έτσι ώστε να μην περάσουν στο τέκνο προβλήματα του μιτοχονδριακού DΝΑ της μητέρας του (ο πατέρας δεν περνά μιτοχόνδρια στο τέκνο του).

Σήμερα εκτιμάται ότι ένα άτομο στις 4.000 ή στις 5.000 εμφανίζει κάποια μιτοχονδριακή ασθένεια ή αντιμετωπίζει αυξημένο κίνδυνο εμφάνισής της. Πάντως, αν και υποσχόμενη, η μέθοδος είναι αμφιλεγόμενη καθώς συνδέεται με αλλαγή του γενετικού υλικού που κληρονομείται από τις επόμενες γενεές, ένα ζήτημα που εγείρει σοβαρά ηθικά ζητήματα.

01 September 2009

Αλληλοκατάρες «αληθινών» θρησκειών

...
Γνωρίζουμε όλοι τα αναθέματα και τις κατάρες των χριστιανών κατά των Ελλήνων που εκφωνούνται κατά τη λεγόμενη «Κυριακή της Ορθοδοξίας». Αφορμή γι’ αυτή τη χριστιανική γιορτή αγάπης είναι η ανάμνηση στην (εκ των άνωθεν) επαναφορά των εικόνων και στην ήττα των εικονοκλαστών, μόνο που στα αναθέματα δεν εκφωνούνται κατάρες κατά των εσωτερικών αντιπάλων, αλλά κατά των Ελλήνων, των πλατωνικών φιλοσόφων κ.ο.κ.

Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με τους Ιουδαίους! Έχουν μία κεντρική προσευχή που διαβάζεται καθημερινά τρεις φορές, πρωί μεσημέρι βράδυ, η οποία προσευχή περιλαμβάνει 18 παρακλήσεις. Η δωδέκατη από αυτές τις παρακλήσεις αναφέρεται στους «αποστάτες και αιρετικούς»:

«[Κύριε] μη δίνεις καμιά ελπίδα στους αποστάτες και να εξαφανίσεις ταχύτατα επί των ημερών μας την αυθάδη κυβέρνηση [?]. Οι Ναζωραίοι και οι αιρετικοί να πεθάνουν σε μια στιγμή, να εξαφανιστούν από το Βιβλίο της Ζωής και να μην αναφέρονται σ’ αυτό μαζί με τους Δίκαιους. Να είσαι ευλογημένος, Γιαχβέ, ο οποίος λυγίζεις τους θρασείς»

Αυτό το θεόπνευστο κείμενο διαβάζουν οι μονοθεϊστές Ιουδαίοι κατά των χριστιανών (ποιος ξέρει τι διαβάζουν κατά των μουσουλμάνων και αντιστρόφως) και υπάρχει μεγάλο παρελθόν από προσπάθειες της χριστιανικής εξουσίας, ήδη από τα πρώτα χρόνια κρατικοποίησης του χριστιανισμού, να επιβάλλουν την κατάργηση αυτής της προσευχής. Καταρχάς, δεν είναι γνωστό σε ποια κυβέρνηση αναφέρονται, ίσως της Ρώμης, ίσως μια προγενέστερης ελληνιστικής; Αλλά η αναφορά σε Ναζωραίους, αν δεν αποτελεί ύστερη προσθήκη, μάλλον δείχνει ότι η προσευχή έχει γραφτεί αργότερα.

Στα χριστιανικά ιστορικά βιβλία αναφέρονται όλα τα επιχειρήματα εναντίον αυτής της ιουδαϊκής προσευχής, αλλά ποτέ ο αντίλογος της άλλης πλευράς. Οι ίδιοι οι Ιουδαίοι υποστηρίζουν ότι πρόκειται για παράδοση και τις παραδόσεις δεν τις αγγίζουμε, όπως κάνουν και οι άλλοι μονοθεϊστές! Και πέραν αυτού, οι παρακλήσεις δεν κατευθύνονται εναντίον των χριστιανών, αλλά εναντίον των ηγεμόνων των ελληνιστικών κρατών που καταπίεζαν τους Ιουδαίους και την πίστη τους. Δηλαδή, εναντίον των ηγεμόνων που διαδέχθηκαν τον Μεγαλέξανδρο και έκαναν τα μύρια όσα σε βάρος των λαών που είχαν υπό τον έλεγχό τους (εκπολιτισμός, που μας λέγανε στο σχολείο!) Τότε όμως, ποιοι είναι οι ελληνιστικοί Ναζωραίοι; Μύλος!

Τώρα, εμένα προσωπικά ουδόλως με απασχολεί, πώς αλληλοβρίζονται και αλληλοκαταριούνται οι ιερείς των διαφόρων «αληθινών» θρησκειών, σημειώνω όμως ότι, αφενός διατηρούν όλοι πεισματικά τις παλιές εχθρότητές τους, ώστε να βγαίνουν στις νεότερες γενιές δικαιωμένοι για τις παλαιότερες επιλογές των πνευματικών τους πατέρων, αφετέρου δε ο Γιαχβέ δεν έχει εισακούσει μέχρι σήμερα τις προσευχές και κατάρες, ούτε των Ορθοδόξων κατά των Ελλήνων, ούτε και των Ιουδαίων κατά των Ναζωραίων… Αν υπήρχε ο Γιαχβέ, θα έπρεπε να έχει πολύ χιούμορ, έτσι που μεταχειρίζεται τους πιστούς του!
Στη φωτογραφία όλοι οι εικονιζόμενοι είναι Ιουδαίοι ραβίνοι. Το γεγονός ότι μοιάζουν στην εμφάνιση με ορθοδόξους κληρικούς δεν είναι τυχαίο!
(Στέλιος Φραγκόπουλος, Stelios Frangopoulos)