Σαϊεντολογία - Scientology

...
Στη Γερμανία γίνονται συζητήσεις και μεθοδεύονται νομικές ενέργειες για να απαγορευτεί η Σαϊεντολογία (Scientology), μια αναγνωρισμένη θρησκευτική ομάδα που λειτουργεί από το έτος 1954 με έδρα το Los Angeles των ΗΠΑ. Η γερμανική κυβέρνηση θεωρεί ότι η Σαϊεντολογία απειλεί τη συνταγματική τάξη στη χώρα και παραπλανάει τους πολίτες. Σύμφωνα με εκπροσώπους της οργάνωσης, στη Γερμανία υπάρχουν περί τα 30.000 μέλη, από τα οποία τα 12.000 είναι ενεργά.

Τον περασμένο Σεπτέμβριο υπήρχαν ενδείξεις ότι η Εισαγγελία του Βελγίου θα ξεκινήσει διαδικασίες για απαγόρευση του ευρωπαϊκού και του βελγικού κλάδου της οργάνωσης που έχουν αμφότεροι την έδρα τους στις Βρυξέλες. Κι ενώ σε κάποιες χώρες μελετάνε την απαγόρευσή της, στην Ισπανία είναι η Σαϊεντολογία αναγνωρισμένη ως θρησκεία και ως εκκλησιαστικός οργανισμός.

Η ιδεολογία της Scientology στηρίζεται σε συγγράμματα του L. Ron Hubbard (1911-1986), οποίος ήταν γνωστός, μέχρι το 1954 που ίδρυσε την οργάνωση, ως συγγραφέας βιβλίων επιστημονικής φαντασίας και αυτοβοήθειας σε διάφορες περιστάσεις της ζωής. Αρχικά απαρτιζόταν η φιλοσοφία του Hubbard από ψευδοεπιστημονικές, ψυχοθεραπευτικές συμβουλές, αργότερα συμπληρώθηκε όμως με υπερβατικά και μυθολογικά στοιχεία.

Πυρήνας των αντιλήψεων αυτής της θρησκείας είναι η έννοια του Thetan (από το ελληνικό γράμμα θήτα, theta), το οποίο αποτελεί το αθάνατο τμήμα της ανθρώπινης ύπαρξης, κάτι σαν την πλατωνική και χριστιανική ψυχή. Αυτό το Thetan των ανθρώπων επηρεάστηκε στη λειτουργία του πριν από εκατομμύρια χρόνια τραυματικά (οι άνθρωποι έγιναν ψυχοπαθολογικοί, θα λέγαμε σε απλούστερη ερμηνεία) και αυτό πρέπει τώρα να αντιμετωπιστεί, πράγμα που αποτελεί σκοπό ύπαρξης της Σαϊεντολογίας. Βέβαια, το σύγχρονο ανθρώπινο είδος (homo sapiens) έχει ένα παρελθόν της τάξης μερικών εκατοντάδων χιλιάδων ετών, άρα δεν δικαιολογούνται επεισόδια που συνέβησαν με ανθρώπους πριν από εκατομμύρια χρόνια.

Πέρα απ' αυτό, όλες οι θρησκείες ισχυρίζονται κατ' αναλογίαν ότι οι άνθρωποι είχαν πάρει τον κακό δρόμο, είχαν περιπέσει στην αμαρτία κλπ., και η εκάστοτε θρησκεία δια του προφήτη και του ιερατείου της έχει ως στόχο τη σωτηρία των αμαρτωλών και τη στήριξη των κοινωνικά καταφρονεμένων.

Διακηρυγμένος στόχος της Σαϊεντολογίας είναι να βελτιώσει τη ζωή των ανθρώπων, κάτι που δεν αποτελεί πρωτοτυπία στην ιστορία των θρησκειών, αλλά εδώ υπάρχει η υπόσχεση ότι, οι άνθρωποι θα βελτιωθούν ψυχικά και σωματικά και, επιπλέον, θα έχουν καλύτερα εισοδήματα. Ό,τι δεν πετυχαίνεις λοιπόν με την εργασία σου και τη συνδικαλιστική πίεση, θα στο προμηθεύσει, όσον αφορά στα εισοδήματα, αυτή η θρησκεία.

Άλλες θρησκείες εξασφαλίζουν τα ανώτερα εισοδήματα μόνο στα μέλη του ιερατείου και στους συνεργάτες τους, ενώ για τους απλούς πιστούς προβλέπονται όλα τα αγαθά στην άλλη ζωή! Σε κοινωνικό επίπεδο στόχοι της Σαϊεντολογίας είναι η προσήλωση των ανθρώπων στις ιδέες και στους στόχους της οργάνωσης και η κατάργηση της Ψυχιατρικής! Το τελευταίο, πιθανόν, επειδή σκοπεύει να καλύψει τυχόν έλλειμμα σε ψυχοθεραπείες η ίδια η Σαϊεντολογία.

Στη σαϊεντολογική αντίληψη για τον κόσμο έχουν ενσωματωθεί, αντιστάσεως μη ούσης, πολλές απόψεις της σύγχρονης επιστήμης. Έτσι, αντί των μυθολογικών αντιλήψεων των παλαιών θρησκειών για τον κόσμο που είναι γεωκεντρικός και όλα λειτουργούν για την ικανοποίηση των ανθρώπων που βρίσκονται στη Γη, η Σαϊεντολογία αναγνωρίζει ως συστατικά στοιχεία του σύμπαντος την ύλη, την ενέργεια, το χώρο και το χρόνο (Matter Energy Space Time = MEST), κάτι που θυμίζει σύγχρονη Φυσική. Κάθε ζωντανός οργανισμός αποτελείται από αυτά τα τέσσερα στοιχεία και όλα μαζί αποκτούν ζωτικότητα (ζωή) με το αθάνατο Thetan. Να σημειώσουμε εδώ ότι υπάρχει μια αντιστοιχία με τα τέσσερα αριστοτελικά στοιχεία γαία, ύδωρ, αήρ και πυρ (Εμπεδοκλής), τα οποία έχουν αποδειχθεί βέβαια εξωπραγματικά για την περιγραφή του κόσμου και της ζωής στη Γη.

Πιο συγκεκριμένα, ο άνθρωπος (αλλά όχι τα υπόλοιπα ζώα) αποτελείται από Thetan, Mind και Body, κάτι ανάλογα με τις χριστιανικές έννοιες ψυχή, πνεύμα και σώμα, όπου στο χριστιανισμό ψυχή και πνεύμα μάλλον ταυτίζονται. Το σαϊεντολογικό πνεύμα διαμεσολαβεί μεταξύ ψυχής και σώματος, η σαϊεντολογική ψυχή έχει υποστεί τραυματικές επιρροές και έχει χάσει τις αρχικές ικανότητές της, ενώ το σαϊεντολογικό σώμα είναι το φθαρτό βιολογικό σύνολο που διαθέτουμε άπαντες εν ζωή.

Να σημειώσουμε εδώ ότι ο τραυματισμός του Thetan των επίγειων ζώντων ερμηνεύεται με τον μύθο του Xenu ή Xemu, ο οποίος υπήρξε ένας «κακός» ενδογαλακτικός ηγεμόνας που μετέφερε βίαια στη Γη από μακρινούς πλανήτες άλλα Thetan. Αυτά τα εξωγήινα Thetan υπέστησαν επιπλέον κακομεταχείριση σε τέτοιο βαθμό, ώστε να χάσουν το σώμα τους και να βρίσκονται προσκολλημένα σε γήινους ανθρώπους. Αποτέλεσμα είναι να επιβαρύνονται και υποβαθμίζονται οι άνθρωποι στη Γη από αυτές τις προσκολλημένες ψυχές και για την απεξάρτησή τους απαιτείται η συνδρομή της σαϊεντολογικής θρησκείας.

Με δικά μου λόγια, οι άνθρωποι είναι εκ γενετής ψυχικά επιβαρυμένοι (κάτι σαν το προπατορικό αμάρτημα) και χρειάζονται ψυχοθεραπεία για να βελτιωθούν (να σωθούν που λένε στο χριστιανισμό). Όμως, αυτή την ψυχοθεραπεία δεν θα την προσφέρει η Ψυχιατρική αλλά η Σαϊεντολογία, γι' αυτό και η αντιπαλότητα με τους ψυχιάτρους, τα ψυχοφάρμακα κτλ.

Αντίπαλοι, ιδίως θρησκευτικοί παράγοντες που βλέπουν διαρροές από τη δική τους θρησκεία στις θρησκείες νέας κοπής, κατηγορούν τη Σαϊεντολογία για «πλύση εγκεφάλου» που πραγματοποιεί συστηματικά σε ανύποπτους και ανυπεράσπιστους ανθρώπους, με αποτέλεσμα να τους εκμεταλλεύεται ο σαϊεντολογικός μηχανισμός οικονομικά και κοινωνικά. Αυτό βέβαια δεν αποτελεί, κατά την άποψή μου, πρωτότυπη κατηγορία αλλά παμπάλαια πρακτική, κάπως πιο μελετημένη και προσαρμοσμένη στα σημερινά δεδομένα, που ακολουθούν όλες οι θρησκείες από τότε που επινοήθηκαν.

Στην πορεία των διαδικασιών για απαγόρευση της Σαϊεντολογίας στη Γερμανία θα προκύψουν σίγουρα νεότερα επιχειρήματα εκατέρωθεν και θα υπάρξουν περιγραφές ομοιοτήτων και διαφορών με τις γνωστές θρησκείες. Και τώρα είναι, βέβαια, διαθέσιμα αυτά τα στοιχεία στο Internet, αλλά μπορούμε να περιμένουμε λίγο, το ματς μόλις άρχισε. Ε ρε γλέντια...

Προσθήκη:

Η παραθρησκευτική οργάνωση της Σαηεντολογίας, που λειτουργούσε στην Ελλάδα ως ΚΕΦΕ, διελύθη από το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών (απόφαση 7380/1996) και από το Εφετείο Αθηνών (απόφαση 10.493/1997), διότι «αποτελεί καλυμμένη εμπορική επιχείρηση και... επιδιώκει σκοπούς ξένους προς την φύση και την έννοια του ανθρώπου ως ελευθέρου όντος και προς τα ήθη και τα έθιμα του 'Ελληνικού Λαού» (απόφαση Πρωτοδικείου), «επικουρικώς δε διότι οι σκοποί του και γενικότερα η λειτουργία του απέβησαν παράνομοι, ανήθικοι και αντίθετοι προς τη δημόσια τάξη»(απόφαση Εφετείου).

Επίσης διότι «απεδείχθη ότι η συμμετοχή στο σωματείο συνεπάγεται για το μέλος αλλαγή στη προσωπικότητά του, στην συμπεριφορά του έναντι των τρίτων και κυρίως στις σχέσεις του με την οικογένειά του -οι οποίες μερικές φορές αποκόπτονται τελείως, λόγω αντιθέσεως των τελευταίων με την Σαηεντολογία-, εγκατάλειψη των σπουδών του και πλήρη αφοσίωση στο σωματείο» (απόφαση Εφετείου).

Όπως έχει αναφερθεί ήδη, με τα ίδια ακριβώς σκεπτικά μπορούν να καταργηθούν όλες οι θρησκείες στην Ελλάδα και αλλού!

(βλέπε επίσης >>>)

(Στέλιος Φραγκόπουλος, Stelios Frangopoulos)

Η έλλειψη αποχωρητηρίων...

μοιραία για τη ζωή των ανθρώπων

Περίπου δυο εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο, στην πλειοψηφία τους παιδιά, χάνουν τη ζωή τους κάθε χρόνο ελλείψει βασικών εγκαταστάσεων υγιεινής, όπως αποχωρητήρια και δίκτυα αποχέτευσης, ανακοινώθηκε σήμερα, πρώτη ημέρα των εργασιών στο Διεθνές Έτος Υγιεινής του ΟΗΕ.

«Είναι λυπηρό να μη δίνεται η ίδια προσοχή στην απουσία βασικών εγκαταστάσεων υγιεινής όπως στην τροφή και τη στέγαση», δήλωσε ο Νοτιοκορεάτης Σιμ-Τζαε-Ντάκ, πρόεδρος του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγιεινής, στη διάσκεψη αυτή, η οποία πραγματοποιείται στην έδρα του οργανισμού νοτίως της Σεούλ. Ο κ. Σιμ, βουλευτής, δήλωσε ότι περίπου 2,6 δισεκατομμύριο άνθρωποι παγκοσμίως δεν έχουν πρόσβαση σε καθαρές τουαλέτες, γεγονός που μπορεί να αποβεί μοιραίο για τη ζωή τους.

Περίπου 1,8 εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από διάρροια, η οποία οφείλεται κυρίως στις κακές συνθήκες υγιεινής και στο ανεπαρκές αποχετευτικό σύστημα, τόνισε ο Σιγκέρου Ομι, περιφερειακός διευθυντής για το Δυτικό Ειρηνικό, του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας. Σύμφωνα με τον Ομι, στην πλειοψηφία τους οι θάνατοι αυτοί σημειώνονται στην Ασία και το 90% των θυμάτων είναι παιδιά ηλικίας κάτων των πέντε ετών. «Φανταστείτε πόσα παιδιά θα μπορούσαν να σωθούν με απλές, χαμηλού κόστους παρεμβάσεις όσον αφορά τις συνθήκες υγιεινής», τόνισε ο Ομι στη διάσκεψη (πλήρες κείμενο>>>).

Από την Αρχαιότητα και μέχρι τη νεότερη εποχή η έλλειψη καθαρού νερού και αποχέτευσης προκαλούσε επιδημίες χολέρας, οι οποίες αποδεκάτιζαν χιλιάδες ανθρώπους. Περιγραφές για την ασθένεια υπάρχουν ήδη από το 600 π.Χ., όταν μια επιδημία είχε ενσκήψει για άλλη μια φορά στην κοιλάδα του Γάγγη στις Ινδίες.

Οι επιδημίες χολέρας αποδίδονταν, όπως και άλλες όμοιες καταστροφές, ιδίως κατά το Μεσαίωνα, σε θεϊκή τιμωρία και αντιμετωπίζονταν με μοιρολατρία. Όταν όμως αυτές οι επιδημίες άρχισαν να πλήττουν στις αρχές του 19^ου αιώνα και την Ευρώπη, κυρίως τη Βρετανία, με κύρια εστία προέλευσης την Ασία (όπου η χολέρα ήταν και μάλλον είναι ακόμα, ενδημική), οι επιστήμονες της εποχής άρχισαν να ερευνούν τα ακριβή αίτια. Αυτή ακριβώς είναι η διαφορά των κοινωνιών που στηρίζονται στη φυσιοκρατία και τον ορθολογισμό από τις κοινωνίες, στις οποίες υπερισχύουν η θεοκρατία και ο ανορθολογισμός.

Συσχέτιζαν τότε την εμφάνιση και διάδοση αυτής της θανατηφόρας ασθένειας με το ακάθαρτο νερό, αλλά δεν υπήρχαν επαρκείς αποδείξεις. Όταν το έτος 1854 έπληξε μια νέα επιδημία το Λονδίνο, παρατήρησε ο γιατρός John Snow (Σνόου, 1813-1858) σε ένα χάρτη, στον οποίο σημείωνε τις περιοχές διάδοσης της ασθένειας, ότι τα κρούσματα συσσωρεύονταν γύρω από μια τοποθεσία με αντλία παροχής νερού.

Αναζητώντας την προέλευση του νερού διαπίστωσε ότι ο σωλήνας παροχής από ένα κοντινό πηγάδι στην αντλία συνόρευε για ικανή απόσταση με έναν αποχετευτικό αγωγό. Ο Σνόου έθεσε την αντλία εκτός λειτουργίας και σύντομα μειώθηκαν τα κρούσματα χολέρας σ' αυτή την περιοχή του Λονδίνου. Με τη δημοσιοποίηση αυτών των γεγονότων άρχισε εκστρατεία για βελτίωση της υγιεινής και πολύ γρήγορα μειώθηκαν με προληπτικά μέτρα δραστικά τα κρούσματα και οι επιδημίες χολέρας.

Το βακτήριο vibrio cholerae εντοπίστηκε και περιγράφηκε αρχικά από τον Filippo Pacini (Πατσίνι, 1812-1883) το έτος 1854. Περίπου 30 χρόνια μετά, κατάφεραν το έτος 1883 οι Robert Koch, σε συνεργασία με τους Anton Fischer και Georg Theodor August Gaffky να καλλιεργήσουν αυτό το βακτήριο στην Αίγυπτο και να το αντιμετωπίσουν με φαρμακευτικά μέσα.

Το έτος 1892 παρουσιάστηκε μια επιδημία χολέρας στο Αφγανιστάν από όπου αυτή επεκτάθηκε στη Ρωσία κι από εκεί στο Αμβούργο. Οι γερμανικές υγειονομικές υπηρεσίες κατέγραψαν τότε περί τους 9.000 νεκρούς μέχρι να αναχαιτιστεί η ασθένεια. Το έτος 1991 εξαπλώθηκε μια επιδημία χολέρας ταχύτατα από το Περού σε διάφορες χώρες της κεντρικής και νότιας Αμερικής, με 12.000 νεκρούς από τους περίπου 400.000 που είχαν προσβληθεί.

(Στέλιος Φραγκόπουλος, Stelios Frangopoulos)

Βιβλία, βιβλία

Γράμμα από τη Νέα Υόρκη

Οι επιστήμονες μας πληροφορούν ότι το Σύμπαν μας είναι ηλικίας περίπου 14 δισεκατομμυρίων ετών, ότι ο άνθρωπος πάτησε για πρώτη φορά το πόδι του στην αμερικανική ήπειρο πριν από περίπου 13.000 χρόνια και ότι η επιφάνεια του Ηλιου άλλαξε τα τελευταία 10.000 χρόνια. Πώς όμως καταφέρνουν να προσδιορίσουν την ηλικία διαφόρων πραγμάτων και γεγονότων, ακόμη κι αυτών που συνέβησαν χρονικά πριν εμφανιστεί ο άνθρωπος στον πλανήτη μας; Στο βιβλίο του «The Age of Everything: How Science Explores the Past» (εκδόσεις «The University of Chicago Press), που κυκλοφόρησε πρόσφατα στις ΗΠΑ, ο Matthew Hedman, κάνει μια λεπτομερή ανασκόπηση της επιστήμης της χρονολόγησης.

Με τη σημερινή πολύπλοκη τεχνολογία και τα συνεχώς μεταλλασσόμενα πολιτικά και οικονομικά δίκτυα, μερικές φορές μάς είναι πολύ δύσκολο να φανταστούμε το πώς ήταν η ζωή έστω και 100 χρόνια πριν, πόσω μάλλον ακόμη παλιότερα.

Ομως εξαιτίας της προόδου που έχει συντελεστεί σε διάφορους επιστημονικούς τομείς, όπως είναι η Αρχαιολογία, η Βιολογία, η Χημεία, η Γεωλογία, η Φυσική και η Αστρονομία, κατά κάποιον τρόπο ακόμα και τα εντελώς απόμακρα στο παρελθόν γεγονότα μπορούν να γίνουν κατανοητά σε μας.

Το βιβλίο αρχίζει από διάφορα γεγονότα της ανθρώπινης ιστορίας και πηγαίνει πίσω στο παρελθόν, μέχρι τη Μεγάλη Εκρηξη. Είναι χωρισμένο σε χρονικές ενότητες, η καθεμιά από τις οποίες είναι μεγαλύτερη κατά 50 φορές από την προηγούμενη. Ετσι η πρώτη ενότητα καλύπτει τα τελευταία 100 χρόνια, με γεγονότα όπως ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος και η αποστολή Apollo, ενώ η δεύτερη περιλαμβάνει 5.000 χρόνια και αναφέρεται στα πιο σημαντικά γεγονότα της γραπτής Ιστορίας.

Ετσι, για παράδειγμα, αποκρυπτογραφώντας οι επιστήμονες τα με ξεχωριστή φινέτσα σκαλισμένα σύμβολα που βρέθηκαν βαθιά μέσα στα τροπικά δάση της Κεντρικής Αμερικής, ανακάλυψαν στοιχεία για την πολιτική των Μάγια πριν από 1.500 χρόνια, ενώ πρόσφατες μελέτες για τις πυραμίδες της Αιγύπτου τούς έδωσαν τη δυνατότητα να προσδιορίσουν με ακρίβεια πώς αυτές οι φοβερές κατασκευές έγιναν πριν από 4.500 χρόνια.

Στην τρίτη ενότητα ο συγγραφέας μάς πηγαίνει 250.000 χρόνια πίσω, στην προϊστορική εποχή, όπου βέβαια η έλλειψη γραπτών ντοκουμέντων υποχρέωσε τους επιστήμονες να βρουν άλλους τρόπους για να κάνουν οποιαδήποτε χρονολόγηση. Ετσι λοιπόν, για να μάθουν για τη φυσική του Ηλιου ή για το πώς έφτασαν οι πρώτοι άνθρωποι στον Νέο Κόσμο, χρησιμοποιούν τη χρονολόγηση με άνθρακα 14.

Πολύ πριν από την εμφάνιση του σύγχρονου Homo Sapiens, 200.000 χρόνια πριν, υπήρξαν όντα που αναγνωρίζονται ως ανθρώπινα, μιας και περπατούσαν σε όρθια στάση, κι έφτιαχναν και χρησιμοποιούσαν λίθινα εργαλεία. Την προέλευση όλων αυτών των χαρακτηριστικών εξηγεί ο συγγραφέας στην επόμενη χρονική ενότητα, η οποία καλύπτει 12,5 εκατομμύρια χρόνια. Σε αυτήν αναφέρει ως παράδειγμα το πώς οι επιστήμονες συνδυάζοντας απολιθώματα και DNA βρήκαν ότι οι πρόγονοί μας πρωτοπερπάτησαν σε όρθια στάση πριν από περίπου 6 εκατομμύρια χρόνια.

Η επόμενη χρονική ενότητα καλύπτει 625 εκατομμύρια χρόνια, περιλαμβάνοντας έτσι όχι μόνον τους δεινοσαύρους αλλά ακόμη και την αρχική εμφάνιση πολυκύτταρων οργανισμών. Κατά τη διάρκεια της πολύ μεγάλης αυτής περιόδου διάφορα είδη εμφανίστηκαν και εξαφανίστηκαν και η ζωή στη Γη άλλαξε πολλές φορές. Για παράδειγμα, προς το τέλος της εποχής των δεινοσαύρων, μια ομάδα παράξενων πλασμάτων θα αποτελέσει την πηγή από την οποία θα προέλθουν όλοι οι οργανισμοί που σήμερα χαρακτηρίζονται ως θηλαστικά, όπως γάτες, λαγοί, νυχτερίδες, άλογα και φάλαινες. Ο συγγραφέας δείχνει επίσης πώς οι αναλύσεις DNA σύγχρονων ζώων μάς έδωσαν όλα τα στοιχεία αυτών των σημαντικών μετασχηματισμών.

Η τελευταία ενότητα θα έπρεπε να καλύπτει 31,25 δισεκατομμύρια χρόνια, όμως το Σύμπαν μας δεν είναι τόσο γηραιό, έτσι ο συγγραφέας σταματάει στη Μεγάλη Εκρηξη, παρουσιάζοντας το τι υποστηρίζουν σήμερα οι επιστήμονες για την ηλικία των παλαιότερων γνωστών αστεριών και τη γέννηση αυτή καθεαυτήν του Σύμπαντος.

(ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΓΙΑΝΝΟΥΤΣΟΥ,
ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ - 23/11/2007)

Παγκόσμια ημέρα κατά του aids

Μήπως είχε δίκιο ο Χάντιγκτον;

(του καθηγ. ΕΜΠ Κίμωνα Χατζημπίρου, Ελευθεροτυπία, 26/11/2007)

Οι θέσεις του Αμερικανού αναλυτή Σάμουελ Χάντιγκτον ενόχλησαν την ντόπια διανόηση κατά την προηγούμενη δεκαετία. Θεωρώντας ότι η Ευρώπη τελειώνει εκεί όπου αρχίζουν το Ισλάμ και η Ορθοδοξία, ο συντηρητικός καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης του Χάρβαρντ ισχυρίστηκε πως η σύγχρονη Ελλάδα δεν αποτελεί μέρος του δυτικού πολιτισμού. Στο βιβλίο του για τον μετα-ψυχροπολεμικό κόσμο των πολιτισμών, που έγινε ακαδημαϊκό μπεστ σέλερ το 1996, υποστήριξε με επιχειρήματα ότι η ξεχωριστή πολιτιστική ενότητα της Ορθοδοξίας βρίσκεται έξω από τα όρια της Δύσης. Οι αναλύσεις του αντιμετωπίστηκαν περισσότερο με απαξίωση παρά με επιστημονικά επιχειρήματα.

Ο Χάντιγκτον διαπιστώνει πως η ελληνική πολιτική δυσκολεύεται να προσαρμοστεί στις αρχές και τα ήθη της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ, οι δε ηγέτες της συχνά παρεκκλίνουν από τα δυτικά πρότυπα. Με τη διαδικασία πολιτιστικής αναδιαμόρφωσης του κόσμου, η συμμετοχή της Ελλάδας σε δυτικούς οργανισμούς θα γίνεται δυσκολότερη. Η εκτίμηση αυτή βασίστηκε κυρίως σε φαινόμενα της περιόδου 1981-96, αλλά μοιάζει να δικαιώνεται και από τάσεις που εμφανίζονται μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Ο δυτικός πολιτισμός προσδιορίζεται από την κλασική κληρονομιά της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας και του ρωμαϊκού δικαίου, καθώς και από τη συμβολή του χριστιανισμού. Η μεταρρύθμιση και ιδιαίτερα ο διχασμός και οι συγκρούσεις μεταξύ πνευματικής και κοσμικής εξουσίας συνέβαλαν καθοριστικά στην ανάπτυξη της ελευθερίας, της ατομικότητας και του πλουραλισμού στη Δύση. Σε τελευταία ανάλυση, το απόσταγμα του δυτικού πολιτισμού είναι η κριτική λειτουργία του ορθού λόγου σε όλα τα επίπεδα. Η κατάκτησή της από την κοινωνία και τον απλό άνθρωπο προϋποθέτει αποστασιοποίηση από παρορμητικές ανορθολογικές τάσεις, που εδράζονται σε συναισθηματικές υπερβολές.

Τα σύγχρονα προβλήματα απαιτούν ορθολογικές συμπεριφορές. Π.χ. η συνετή διαχείριση και εξοικονόμηση είναι αναγκαίες για την αποφυγή σπατάλης οικογενειακού εισοδήματος ή δημόσιων φυσικών πόρων, όπως το νερό ή η ενέργεια. Ωστόσο, η εικόνα της νεοελληνικής πραγματικότητας αποκαλύπτει συχνά μη λογικές διαστάσεις που δεν συναντώνται σε καμία πολιτιστική εκδοχή της Δύσης, από τη Σκανδιναβία μέχρι τον μεσογειακό Νότο. Χαρακτηριστική είναι η περιφρονητική στάση έναντι νόμων, κανόνων, προγραμμάτων και καταγραφών, η υπέρμετρη επιείκεια έναντι της αυθαιρεσίας, η απαξίωση του δημόσιου συμφέροντος έναντι συγγενικών, τοπικών ή συντεχνιακών δεσμών. Παραλογισμός εκδηλώνεται καθημερινά, με φαινόμενα όπως η αδιέξοδη πλην όμως δημοφιλέστατη θέση για το Μακεδονικό, η τηλεοπτική υστερία αντί ενημέρωσης για τις μεγάλες πυρκαγιές, ο διασυρμός των «ανιστόρητων» από τον κάθε αναρμόδιο ιστοριόπληκτο, η επιλογή αρχηγού κόμματος βάσει συνθημάτων αντί προγραμμάτων. Η χώρα εξακολουθεί να θυμίζει «ένα απέραντο φρενοκομείο», κατά τη ρήση του Κ. Καραμανλή της Μεταπολίτευσης.

Οι χώρες που βρίσκονται στο μεταίχμιο Ανατολής και Δύσης οφείλουν κάποτε να προχωρούν σε έντιμες επιλογές, με επίγνωση του τί χάνουν ή κερδίζουν. Για παράδειγμα, οι Βαλτικές χώρες και η Φινλανδία, με παράδοση μακρόχρονης ανατολικής επιρροής και καταπίεσης, έκριναν απαραίτητο να διαλέξουν μεταξύ δύο πολιτισμών και επέλεξαν τον δυτικό. Ο Ορχάν Παμούκ παραδέχεται ότι η πρόοδος μπορεί να απαιτεί την απάρνηση ενός μέρους της εθνικής ταυτότητας. Στην Ελλάδα, πολύχρονο μέλος της Ε.Ε., η θέση του Κ. Καραμανλή «ανήκομεν εις την Δύσιν» έχει αποκρουστεί συστηματικά, ενώ σήμερα καλλιεργείται μια προσέγγιση των άκρων γύρω από αντιδυτικά ιδεολογήματα.

Το μέλλον θα δείξει κατά πόσον ισχύει η ανάλυση του Χάντιγκτον, ωστόσο η ελληνική πολιτιστική απόκλιση, όπως και η αρνητική επίδρασή της στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή μπορούν να περιοριστούν. Οι πολιτισμοί δεν έχουν ως μόνο θεμέλιο τη θρησκεία και δεν μένουν ανεπηρέαστοι από την τεχνολογική εξέλιξη του κόσμου. Ηδη πολλά στοιχεία του δυτικού πολιτισμού τείνουν να γίνουν παγκόσμια. Η κατάλληλη παιδεία συμβάλλει στον αναγκαίο μετασχηματισμό της κουλτούρας και το μεσογειακό ταμπεραμέντο δεν είναι ασύμβατο με ορθολογική συμπεριφορά. Στόχος, η αλλαγή της περίφημης «νοοτροπίας του Ελληνα», ο μετριασμός των παθών, η αποφυγή καλλιέργειας υπερβολικού «εθνικού συναισθήματος». Χρειάζονται ριζοσπαστικές ιδεολογικές πρωτοβουλίες από πολιτικά σχήματα, τάσεις, διανοουμένους και δεξαμενές σκέψεις που θα υπερασπιστούν ένα πρόγραμμα επαναπροσέγγισης της ελληνικής κοινωνίας με τη Δύση.

Βλέπε παλαιότερο συναφές κείμενό μου>>>