Amadeus: Συνάντηση Mozart και Salieri

...
Ο Μότσαρτ αιτιολογεί, γιατί η όπερα που θα γράψει (Απαγωγή από το Σεράι)
πρέπει να είναι στα γερμανικά και στη συνέχεια παίζει και βελτιώνει ένα κομ-
μάτι που έγραψε ο Σαλιέρι για τον αυτοκράτορα.

Βλέπε επίσης εδώ!


.

Παραλίγο να έρθουν στα χέρια...

για τη σωστή εκδοχή της θρησκείας της αγάπης

Στη γιορτή Allerheiligen (=Αγίων Πάντων) που γιορτάζεται στην καθολική εκκλησία την πρώτη Νοεμβρίου, κάλεσε ο (καθολικός) ιερέας του (καθολικού) ναού των Ουρσουλίνων (Ursulinenkirche, φωτο δεξιά) στο κέντρο της αυστριακής πόλης Linz της Αυστρίας, έναν ευαγγελικό ιερέα για να μιλήσει για τη σημασία των αγίων στη χριστιανική πίστη! Ο συγκεκριμένος ναός χρησιμοποιείται επίσης συχνά ως χώρος διαλέξεων και μουσικών συναυλιών.

Καθένας γνωρίζει από τα σχολικά χρόνια ότι η ευαγγελική εκκλησία δεν αναγνωρίζει αγίους ως διαμεσολαβητές μεταξύ πιστών και του θεού και, στην καλύτερη περίπτωση, τους θεωρεί «καλούς χριστιανούς», ίσως καλύτερους από πολλούς άλλους, αλλά τίποτα παραπάνω. Αυτός είναι και ο λόγος που παραξενεύτηκαν πολλοί για τη συγκεκριμένη πρόσκληση και μαζί με αυτούς ήταν και ο συγγραφέας του συγκεκριμένου σχολίου στο γερμανόφωνο www.kreuz.net, Christopher Gillibrand, Βρετανός εκ γενετής, εργαζόμενος στις Βρυξέλες, επισκέπτης στο Linz και προσήλυτος στο καθολικό δόγμα από το αγγλικανικό που ανήκε εκ νηπιοβαπτισμού. Είναι γνωστό ότι οι αποστάτες από μια θρησκεία ή ένα δόγμα και νεοφώτιστοι σε άλλο, είναι από τους πιο φανατικούς, γιατί πρέπει κάτι να αποδείξουν…

Έτσι ακούει ο Gillibrand με φρίκη τον ευαγγελικό ιερέα να ομιλεί για τους αγίους της (νέας) εκκλησίας του. Και δεν είχε άδικο, γιατί ο Ευαγγελικός άρχισε να τους «καταχειριάζει» που έλεγε και ο μακαρίτης ο Γιαννόπουλος, να εξηγεί ότι οι άγιοι καθιερώθηκαν κατά τον Μεσαίωνα και δεν υπήρχαν στην πρώιμη εκκλησία και η αποδοχή τους αποτελεί μια παρασπονδία της χριστιανικής πίστης, γιατί δεν αναφέρεται κάτι σχετικό στα ευαγγέλια κτλ. κτλ.

Βέβαια, λέω εγώ τώρα, η επίσημη ενιαία χριστιανική, καθολική και ευαγγελική εκκλησία, η αναγνωρισμένη ως μοναδική και αποκλειστική από τους Ρωμαίους στρατηγούς, μόνο το Μεσαίωνα υφίσταται, πολύ περισσότερο η έναρξη του Μεσαίωνα συμπίπτει με την επιβολή του χριστιανισμού ως μοναδικής θρησκείας στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Οι προγενέστεροι καλοί χριστιανοί ανακηρύχθηκαν εκ των υστέρων, αναδρομικά ως άγιοι, επειδή η εκκλησία διαπίστωσε στην πορεία ότι χρειαζόταν αντίβαρο προς τους πολλούς θεούς και ημίθεους των εθνικών θρησκειών.

Το θέμα είναι ότι ο κάτοχος της ορθής πίστης, Βρετανός Gillibrand, δεν καταλάβαινε από τέτοιες ιστορικές λεπτομέρειες και, όταν οι δύο ιερείς κάθισαν δίπλα δίπλα για να πουν κάποια ευχή, άρχισε να φωτογραφίζει στο ναό για να συνοδέψει την καταγγελία του με φωτογραφικό υλικό. Η πρώτη φωτογραφία πέτυχε, γιατί οι παρευρισκόμενοι δεν φαντάστηκαν ότι o (κυριολεκτικά) διαμαρτυρόμενος καθολικός θα έβγαζε από την τσέπη φωτογραφική μηχανή, αλλά στην προσπάθειά του για δεύτερη φωτογραφία, όταν οι δύο ιερείς κάθονταν δίπλα, τον έπιασαν και τον έβγαλαν σηκωτό από το ναό. Εκεί πρόλαβε, όπως γράφει ο ίδιος, να φωνάξει πίσω του «Είναι ντροπή να διδάσκονται αιρετικές απόψεις σε μια καθολική εκκλησία, να πάει να τα πει αυτά σε μια εκκλησία του Λούθηρου ο αιρετικός».

Αριστερά ο ευαγγελικός ιερέας αναπτύσσει τις απόψεις του, δεξιά η κουνημένη φωτογραφία την
ώρα που άρπαξαν τον (κυριολεκτικά) διαμαρτυρόμενο, αλλά καθολικό πιστό και τον απέβαλαν.

Τα τελευταία λόγια του δεν είναι σίγουρος ο Gillibrand ότι ακούστηκαν από τους πιστούς, αφενός επειδή οι χειροδύναμοι επίτροποι του ναού τον είχαν βγάλει ήδη στο πεζοδρόμιο, αφετέρου επειδή, υποθέτει ο ίδιος, οι λίγοι υπερήλικες πιστοί που παρακολουθούσαν, μάλλον δεν άκουγαν καλά τι έλεγε ο ευαγγελικός ιερέας, γι’ αυτό και δεν διαμαρτυρήθηκαν.

Εγώ θα έλεγα, σε επόμενη φάση να κληθεί κι ένας ορθόδοξος να τους δείξει δυναμικά τι σημαίνει ορθοδοξία, δεδομένου ότι στη θρησκεία της «αγάπης» χειρότερος εχθρός είναι ο ομόθρησκός σου, οι άλλοι δεν παίζουν ρόλο γιατί δεν διεκδικούν και τίποτα. Να σημειώσω ακόμα ότι το www.kreuz.net είναι ένα απέραντο περιβόλι με τέτοιες ιστορίες «αγάπης»...(Στέλιος Φραγκόπουλος, Stelios Frangopoulos)

.

Βιβλία, βιβλία

(του Χαρη φαν Φερσεντααλ, Καθημερινή, 11/11/2007)

Christopher Hitchens: «God is not Great: The Case against Religion», εκδ. Atlantic Books

Πρόσφατα ένας δημοσιογράφος του New York Magazine ρώτησε τον Κρίστοφερ Χίτσενς ποια είναι η αγαπημένη του ιστορία από τη Βίβλο. «Η ιστορία όπου ο Ιησούς μεταμορφώνει το νερό σε κρασί», απάντησε εκείνος. «Ποιος θα είχε αντίρρηση σε αυτό;»

Ο Χίτσενς απολαμβάνει το αλκοόλ και το κάπνισμα ενώ, καθώς φαίνεται, απολαμβάνει και τη σχετική φήμη. Ισως επειδή θεωρεί άλλες εξαρτήσεις περισσότερο ανόητες και επικίνδυνες.

Αφού τα έβαλε με τον Χένρι Κίσινγκερ, την πριγκίπισσα Νταϊάνα και τη Μητέρα Τερέζα, ο αιρετικός διανοούμενος και παρίας της Αριστεράς φαίνεται πως βρήκε, επιτέλους, κάποιον στα μέτρα του. «Ο Θεός δεν είναι μεγάλος», μας λέει, και θα περίμενε κανείς μια ολομέτωπη επίθεση εναντίον του. Όμως ο Χίτσενς εξαντλεί τα φαρμακερά βέλη του στη θρησκεία. Και αυτό δεν είναι καθόλου το ίδιο πράγμα.

Πολύ θυμωμένος

Η βιομηχανία της αμφισβήτησης λειτουργεί με εντατικούς ρυθμούς. Το βιβλίο του Χίτσενς, αρθρογράφου μεταξύ άλλων του Vanity Fair και του προοδευτικού on-line περιοδικού Slate ακολουθεί αυτά των Ντάνιελ Ντένετ, Σαμ Χάρις και Ρίτσαρντ Ντόκινς. Οπως οι περισσότεροι νέοι αθεϊστές, ο Χίτσενς είναι θυμωμένος. Πολύ θυμωμένος. Η θρησκεία, γράφει, είναι «βίαιη, παράλογη, μισαλλόδοξη, συνδέεται με τον ρατσισμό, τον φυλετισμό και τον φανατισμό, βασίζεται στην άγνοια και είναι εχθρική στην απρόσκοπτη έρευνα». Και αυτά είναι μόνο η αρχή.

Εξετάζοντας τη Βίβλο αναφέρει πως δικαιολογεί ενέργειες όπως το δουλεμπόριο, η εθνοκάθαρση, η δουλεία και η μαζική σφαγή. Και όλα αυτά για ένα πουκάμισο άδειο καθώς οι θρησκείες δεν είναι παρά αντιγραφές διαδόσεων γύρω από μια αυταπάτη. Η Παλαιά Διαθήκη είναι γεμάτη αντιφάσεις, λογικά κενά και μεταγενέστερες προσθήκες, ενώ το Κοράνι είναι σε μεγάλο βαθμό σύνθεση δανεισμένων εβραϊκών και χριστιανικών μύθων.

Μπορεί η ακρίβεια και η συνοχή να μην είναι το δυνατό σημείο των θρησκειών. Με το μάρκετινγκ όμως τα πάνε καλύτερα. Όλες οι θρησκείες, γράφει ο Χίτσενς, χρησιμοποιούν έναν ταπεινό προφήτη ή πρίγκιπα που απευθύνεται πρώτα απ’ όλα στους φτωχούς, τους απαίδευτους και τους κατατρεγμένους – δηλαδή την πλειοψηφία. «Τι είναι αυτό, αν όχι λαϊκισμός;», αναρωτιέται.

Καυστικά παραληρήματα

Ολα τα στοιχεία που έχουν κάνει τον Χίτσενς δημοφιλή (κάτι που ο ίδιος ποτέ δεν προσπάθησε πάντως) ή απωθητικό είναι εδώ: χιούμορ και προκλητικότητα, πνεύμα και αυταρέσκεια, ευρυμάθεια και επιπολαιότητα. Τα καυστικά παραληρήματά του κατά της θρησκείας σίγουρα θα προσβάλουν όσους πιστεύουν. Ο Χίτσενς από την πλευρά του αισθάνεται πως απλά επιστρέφει την προσβολή. Προσβολή είναι ότι κάποιοι θέλουν να διδάξουν στα παιδιά τον ευφυή σχεδιασμό. Προσβολή είναι ότι κάποιος Δανός γελοιογράφος τρέμει για τη ζωή του επειδή ζωγράφισε ένα σκίτσο του Μωάμεθ. Προσβολή είναι ότι κάποιος Ολλανδός σκηνοθέτης έχασε τη ζωή του επειδή έκανε ταινία με θέμα τη βία κατά των γυναικών στο όνομα του Ισλάμ. Προσβολή είναι ότι ο Πάπας επιτίθεται στη χρήση του προφυλακτικού όταν το έιτζ θερίζει.

Το επιθετικό, ειρωνικό ύφος του ενδεχομένως να ενοχλήσει και αρκετούς φιλελεύθερους άθεους που θεωρούν τη θρησκευτική πίστη ιδιωτικό ζήτημα. Ο Χίτσενς σωστά θεωρεί πως η θρησκεία έχει εδώ και καιρό εισβάλει στη δημόσια σφαίρα. Και μόνο η ύπαρξη της σαρίας δείχνει ότι η διάκριση δημοσίου/ιδιωτικού είναι τελείως ξένη στο Ισλάμ.

Ο Χίτσενς διατυπώνει τέσσερις αντιρρήσεις για τη θρησκευτική πίστη: παρερμηνεύει την προέλευση του ανθρώπου και του κόσμου, είναι δουλική και σολιψιστική, είναι αποτέλεσμα και αίτιο της σεξουαλικής καταπίεσης (δυστυχώς για τους πιστούς λέει, «ο χριστιανισμός είναι υπερβολικά καταπιεσμένος για να προσφέρει σεξ στον παράδεισο») και στηρίζεται σε ευσεβείς πόθους (πλήρες κείμενο>>>).

σολιψισμός: φιλοσοφική θεωρία του υποκειμενικού ιδεαλισμού, η οποία αποδέχεται ως μόνη αποδείξιμη πραγματικότητα το Εγώ.
.

Σχολικά μαθήματα...

με θεμέλιο τον ορθολογισμό

Στη Σουηδία δεν επιτρέπεται πλέον να διδάσκονται θρησκευτικές απόψεις σαν να επρόκειτο για αντικειμενικές αλήθειες. Αλλά και οι όποιες θρησκευτικές αντιλήψεις επιτρέπονται μόνο στο μάθημα των Θρησκευτικών, το οποίο είναι προαιρετικό για όλους τους μαθητές. Αυτό ισχύει για όλα τα σχολεία, δημόσια και ιδιωτικά, κοσμικά ή θρησκευτικά.

Με αυτή την επιλογή αποτρέπει η κυβέρνηση, αφενός τη διδασκαλία των θεόπληκτων αντιλήψεων περί «δημιουργίας» στο μάθημα της Βιολογίας και αφετέρου, δίνει τη δυνατότητα σε μαθητές καθολικών ή μουσουλμανικών ιδιωτικών σχολείων να απαλλαγούν από το μάθημα των θρησκευτικών.

Προσευχές επιτρέπονται ελεύθερα στα σχολεία με προαιρετική συμμετοχή των μαθητών – όποιος δεν ενδιαφέρεται, μπορεί να μη συμμετέχει. Και, εννοείται, οι γονείς μπορούν να διδάξουν κατ' οίκον στα παιδιά τους, όποιες θρησκευτικές απόψεις επιθυμούν, δεδομένου ότι η θρησκευτική εκπαίδευση είναι πρωτίστως οικογενειακή υπόθεση και όχι κρατική. Γενικότερος στόχος των ρυθμίσεων της σουηδικής κυβέρνησης είναι να οργανωθεί το περιεχόμενο της διδασκαλίας στα σχολεία πάνω σε ορθολογικές βάσεις.

Αυτή η εξέλιξη δείχνει και το δρόμο που πρέπει να ακολουθήσει και το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα και, αργά ή γρήγορα, αυτόν θα ακολουθήσει. Ζητούμενο είναι εδώ, βέβαια, να ακολουθήσει αυτό το δρόμο και η πολιτική ζωή της χώρας.

(πληροφορίες από το www.kath.net)

Βιβλία, βιβλία

Η ιστορία των δημόσιων συγκοινωνιών της Αθήνας

«Παμφορείο» ήταν το πρώτο μέσο μαζικής μεταφοράς που κυκλοφόρησε ποτέ στο σύγχρονο ελληνικό κράτος. Ήταν ένα σκεπασμένο κάρο με θέσεις επιβατών που το τραβούσαν ένα ή δύο άλογα. Εκτελούσε το δρομολόγιο Ναυπλίου- Άργους, όταν το Ναύπλιο ήταν ακόμη πρωτεύουσα της Ελλάδας.

Από τότε έως και σήμερα έχουν περάσει περισσότερα από 170 χρόνια. Η πρωτεύουσα της χώρας μεταφέρθηκε στην Αθήνα. Η ιστορία των αστικών συγκοινωνιών συνεχίστηκε: λεωφορεία, μπλε και πράσινα, τρόλεϊ τριαξονικά, το τραμ που ξηλώθηκε μέσα σε μια νύχτα, η πρώτη σήραγγα Μετρό στην Ευρώπη- από την Ομόνοια στο Μοναστηράκι- είναι μερικά μόνο από τα επεισόδια αυτής της ιστορίας, την οποία επιχειρεί να καταγράψει η Ομάδα Έρευνας της Ιστορίας της Αθηναϊκής Συγκοινωνίας στο δίτομο έργο της που κυκλοφόρησε χθες.

Η δίτομη έκδοση «Από τα παμφορεία στο μετρό», εκδόσεις «Μίλητος», αποτελεί προϊόν συνεργασίας των μελών της «Ομάδας Έρευνας της Ιστορίας της Αθηναϊκής Συγκοινωνίας» και περιέχει σημαντικές ιστορικές πληροφορίες και μεγάλο αριθμό άγνωστων αλλά πολύ αξιόλογων φωτογραφιών. Πυρήνας για τη συγγραφή αυτού του εκδοτικού έργου, αποτέλεσε ο «Σύλλογος Φίλων Σιδηροδρόμου» που ιδρύθηκε το έτος 1983 με έδρα το Σιδηροδρομικό Μουσείο της Αθήνας.

Πρώτο ερευνητικό αντικείμενο της ομάδας νέων που συγκροτούν τον Σύλλογο Φίλων Σιδηροδρόμου, η ιστορία του τραμ στην Ελλάδα. Ακολούθησε η μελέτη όλων των μέσων σταθερής και ημισταθερής τροχιάς, από το μητροπολιτικό σιδηρόδρομο και τους τοπικούς και προαστιακούς σιδηροδρόμους της Αττικής μέχρι τα τρόλεϊ. Και από τα μέσα αυτά, τα οποία από μια εποχή και μετά ήταν όλα ηλεκτροκίνητα, πέρασε η ομάδα στη μελέτη της ιστορίας των θερμικών αστικών και υπεραστικών λεωφορείων.

Όπως αναφέρουν οι συγγραφείς τού βιβλίου, η Αθήνα μέχρι και πριν από λίγα χρόνια ήταν, με την εξαίρεση του Ηλεκτρικού, συνδεδεμένη με τους ρυθμούς επέκτασης του οδικού της δικτύου. Η λειτουργία, παρ' όλα αυτά, του μετρό και του προαστιακού έδωσε στη δημόσια συγκοινωνία μια ανεξαρτησία και έκανε τις γραμμές της εντελώς διαφορετικές από τις γραμμές του οδικού δικτύου. Κι αν εκείνο το οποίο παρατηρήθηκε επί δεκαετίες στην Αθήνα, ήταν η πύκνωση των εμπορικών δραστηριοτήτων κατά μήκος των οδικών αρτηριών, με αποτέλεσμα ποικίλες συμφορήσεις, που οδήγησαν στην αναζήτηση νέων θέσεων, θέσεων που να εξυπηρετούνται από σταθμούς μέσων σταθερής τροχιάς και από πεζοδρομήσεις, το αμέσως επόμενο διάστημα όλα κατά πάσα πιθανότητα θα αλλάξουν - και θα αλλάξουν με επίκεντρο τις μεγάλες μεταβολές στον χώρο των δημόσιων συγκοινωνιών. Όπως παρατηρούν οι συγγραφείς του τόμου, «από μια Αθήνα φτιαγμένη για το αυτοκίνητο οδεύουμε προς μια Αθήνα που θα φτιαχτεί για τη δημόσια συγκοινωνία» - σε κάποιες δεκαετίες αυτά! Από μιαν Αθήνα του παρελθόντος και των στενών οριζόντων σε μιαν Αθήνα του μέλλοντος και των ανοιχτών προοπτικών.

Στον τόμο, εκτός από τις σπάνιες φωτογραφίες, δημοσιεύονται χάρτες, σχεδιαγράμματα, σκίτσα και κατάλογοι, ενώ εμφανίζονται πρόσωπα που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη των συγκοινωνιών και υπήρξαν μάρτυρες των πιο κρίσιμων μεταβολών τους.

Αξίζει, νομίζω, κάθε κόπο να αναφέρουμε ποιοι δούλεψαν για να έλθει εις πέρας το έργο: Γιώργος Νάθενας, Απόστολος Κουρμπέλης, Θάνος Βλαστός, Σάκης Κουρουζίδης, Βασίλης Κατσαρέας, Παναγιώτης Καραμάνης, Αρτέμης Κλώνος και Νάσος Κόκκινος.

Μαθηματικοί, συγκοινωνιολόγοι, πολεοδόμοι, σεισμολόγοι, δημοσιογράφοι και πολιτικοί μηχανικοί ενώνουν ωραία τις δυνάμεις τους σε ένα πόνημα, το οποίο προσφέρει ήδη μια σημαντική βάση για πλήθος μελλοντικές εργασίες και αναζητήσεις, για πλήθος νέα και άγνωστα δεδομένα, για πλήθος καινούριες και (γιατί όχι;) ολόφρεσκες κατακτήσεις.

(Σύμπτυξη κειμένου του Βαγγέλη Χατζηβασιλείου,
Βιβλιοθήκη της Ελευθεροτυπίας, 09/11/2007)