Πρωτοχρονιάτικο κοντσέρτο - Neujahrskonzert 2011

Σε τι χρειάζομαι ένα θεό; (7)

Michael Heckert, 55 ετών, καλλιτέχνης, Κολωνία/Βόννη

(Όπως αναφέρθηκε στην εισαγωγή >>>, η απόδοση του

αρχικού κειμένου γίνεται ελεύθερα και με περικοπές!)

Στην αρχή της «ανθρώπινης ζωής» μου ήμουν έμπορος. Αρχικά έπρεπε να μάθω, σύμφωνα με επιταγή της μητέρας μου, ένα σωστό επάγγελμα. Αργότερα άλλαξα πορεία και αυτό μου κόστισε μεγάλη προσπάθεια. Έπρεπε να ξεφύγω από τις εμπορικές δραστηριότητες που με έκαναν πολύ δυστυχισμένο, και να φτάσω στη ζωγραφική. Έκτοτε, αν και πέρασα δύσκολες εποχές –και ποιος δεν περνάει; –, ήμουν ευτυχισμένος και δεν μετάνιωσα ποτέ γι’ αυτή την αλλαγή.

Ουσιαστικά δεν είχα εμπειρίες με τη θρησκεία, γιατί στην οικογένειά μας δεν αποτέλεσε ποτέ θέμα συζητήσεων ή προβληματισμού. Κι εφόσον δεν συζητιέται κάτι στην οικογένεια, είναι για τα μικρά παιδιά και τους νέους ανύπαρκτο το ζήτημα.

Η μητέρα μου δεν πίστευε στο θεό, πράγμα που ίσχυε και για όλη την οικογένειά της. Ήδη από παιδί θεωρούσα γελοίο που κάποιοι ακολουθούσαν θρησκευτικές ιεροτελεστίες και επιδείκνυαν δημόσια θρησκευτική δραστηριότητα. Δεν σκέφτηκα ποτέ να πάω σε μια εκκλησία, έβλεπα ήδη ποιοι άνθρωποι πήγαιναν μέσα κι αυτό με αποθάρρυνε.

Ήρθε όμως αργότερα το σχολείο κι εκεί είχα την πρώτη επαφή με τη θρησκεία. Μετά πήγα και στο κατηχητικό, αλλά όλα αυτά δεν με άγγιζαν, γι’ αυτό σταμάτησα να πηγαίνω πλέον στην εκκλησία. Μοναδικές φορές που πήγα ήταν κοινωνικά γεγονότα, όταν αυτά εξελίσσονταν σε εκκλησίες, κυρίως κάποιοι γάμοι ή κηδείες.

Η ιδέα ότι κάτι δημιουργήθηκε από το τίποτα, χωρίς να υπάρχει κάτι προηγουμένως, δεν με ενθουσίαζε, το απέρριπτα. Βέβαια, ως καλλιτέχνης θα μπορούσα να αποδεχτώ αυτή τη διαδικασία της δημιουργίας, αλλά εγώ έβλεπα ότι καθένας μπορεί να δημιουργήσει τον κόσμο του από το τίποτα, δεν χρειάζεται κάποιος θεός – ήμουν ο ίδιος θεός του εαυτού μου, αν μου επιτρέπεται ο ισχυρισμός.

Τώρα που είμαι μεγαλύτερος βλέπω ότι, κάποιοι δημιουργούν με τη διανόησή τους και κάποιοι άλλοι δέχονται ότι είναι οι ίδιοι δημιουργήματα. Θα μπορούσα να πω ότι, όποιος διαθέτει επιστήμη, φιλοσοφία και τέχνη, δεν χρειάζεται θεό!

Η ιδέα που κυριαρχεί σήμερα είναι η σύνδεση του ουμανισμού με την επιστήμη και τη φιλοσοφία. Πρόκειται για ένα άριστο συνδυασμό, αν κι εγώ προσωπικά δεν έχω συνηθίσει να ακολουθώ ομάδες και συλλόγους που επιδιώκουν ένα συγκεκριμένο ιδανικό. Είμαι μεν κοινωνικός και επικοινωνιακός άνθρωπος, αλλά σε θέματα μαζικής οργάνωσης είμαι επιφυλακτικός. Ίσως παίζει ρόλο και ο ατομισμός του καλλιτέχνη• ο καλλιτέχνης είναι πάντα μόνος στην εργασία του.

Φυσικά σκέφτομαι τη ζωή και τη σκοπιμότητά της. Είμαι ήδη 55 ετών, νέος στην καρδιά αλλά 55 ετών στο υπόλοιπο σώμα και βλέπω όλο και συχνότερα ανθρώπους από το περιβάλλον μου να πεθαίνουν. Οι σκέψεις μου γι’ αυτό το θέμα με οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι σκοπός της ζωής είναι αυτή η ίδια η ζωή. Αρκεί να έχεις αυτοπεποίθηση και, πιστεύω, ότι ως καλλιτέχνης έχω ιδιαίτερα ανεπτυγμένη την αυτοπεποίθηση.

Μερικοί αδρανείς άνθρωποι δεν φαντάζονται ότι η ζωή αποκτάει νόημα με την ίδια τη ζωή και τον τρόπο που της ζει καθένας. Ως καλλιτέχνης διαπιστώνω καθημερινά πώς μπορεί κάποιος με χαρά και δύναμη να διαμορφώσει τη ζωή του και να εισπράξει από αυτή ευχαρίστηση. Δημιουργώ από υλικά που βρίσκονται μέσα μου και είναι ατελείωτα. Η αξιοποίησή τους δίνει νόημα στη ζωής μου.

Η αγάπη είναι επίσης ένα σημαντικό θέμα στη ζωής μας! Έχω άριστες σχέσεις με πολλούς ανθρώπους, με πολλές γυναίκες ανάμεσά τους. Ερωτεύτηκα και με ερωτεύτηκαν, με όλες τις χαρές και τις απογοητεύσεις που αυτό συνεπάγεται. Θα τοποθετούσα τον έρωτα πριν από την τέχνη, επειδή με αυτόν αναζητούμε πρώτα νοήματα και εμπειρίες…

Εδώ στην καθολική Κολωνία που ζω πρέπει να είμαι πολύ προσεκτικός. Υπάρχουν περί τις εκατό εκκλησίες. Όταν κάθομαι σε ένα τραπέζι με κάποιους, προσέχω να μην εκφράζομαι για θρησκευτικά θέματα, γιατί βρίσκομαι πάντα σε μειοψηφία και απομονώνομαι. Συχνά αντιμετώπισα μίσος εναντίον μου, όποτε εκφράστηκα για θρησκευτικά θέματα.

Συζήτηση με πιστούς ανθρώπους δεν είναι δυνατή, γιατί είναι αδύνατον να συζητήσουν κάτι που φοβούνται, κάτι που τους τρομάζει. Πανικοβάλλονται στην ιδέα να σκεφτούν κάτι που δεν τους το επιτρέπουν κάποιοι άλλοι και συνηθέστερη αντίδρασή τους είναι το μίσος. Δεν υπάρχει καμιά ελπίδα να στηθεί μια συζήτηση σε ορθολογική βάση.

Προσωπικά δεν έχω πρόβλημα να συζητήσω οποιοδήποτε θέμα, αλλά η αντίδραση των πιστών είναι πάντα αποτρεπτική. Δεν δέχονται να σκεφτούν λογικά για την επιστημονική γνώση, τις αντιφάσεις που πιστεύουν, την πεζότητα και ιδιοτέλεια των θρησκευτικών ιδεών. Οι πιστοί αισθάνονται ότι απειλούνται, αν συμμετάσχουν σε μια τέτοια συζήτηση. Μάλλον ξέρουν κατά βάθος ότι θα καταρρεύσουν όλα όσα πιστεύουν από παιδιά — δεν είναι και τελείως χαζοί!

Η ιδέα ότι δεν υπάρχει θεός που τους φροντίζει, δεν υπάρχει παράδεισος που τους περιμένει, δημιουργεί σ’ αυτούς τους ανθρώπους άγχος και ανασφάλεια και γι’ αυτό αντιδρούν επιθετικά, αν τους υπενθυμίσει κάποιος αυτή την πραγματικότητα. Όταν κάποτε ανέπτυξα σε έναν πιστό μια αυταπόδεικτη ανακρίβεια και αντίφαση της θρησκείας, η απάντησή του ήταν: «Εγώ όμως το πιστεύω!» Τι σημασία έχουν πλέον η λογική, η επιστήμη, όλος ο πολιτισμός... Αυτός δηλώνει ότι δεν τα δέχομαι αυτά, δεν χρειάζεται να ξανασκεφτώ από την αρχή τα πράγματα, όσα έμαθα τα έμαθα και δέχομαι μόνο αυτό που «πιστεύω» ο ίδιος από παλιά!

Στους ανθρώπους που ενδιαφέρονται να με ακούσουν, λέω πάντα: «Χρησιμοποιείστε τη λογική σας, κοιτάξτε γύρω σας!»

(βλέπε επίσης>>>)

Αντιδικίες "αληθινών θρησκειών"

Σε παλαιότερες αναρτήσεις είχα περιγράψει τις συγκρούσεις εκπροσώπων μονοθεϊστικών θρησκειών, οι οποίες πρεσβεύουν, κάθε μία για λογαριασμό της, την απόλυτη αλήθεια κι έτσι δεν είναι δυνατόν να δεχθούν δίπλα οποιαδήποτε άλλη θρησκεία...

• http://sfrang.blogspot.com/2008/09/i.html
• http://sfrang.blogspot.com/2008/09/ii_06.html
• http://sfrang.blogspot.com/2009/09/blog-post.html

Με την εγκληματική ενέργεια στην Αλεξάνδρεια εναντίον των Αιγυπτίων χριστιανών, το θέμα παίρνει τώρα μεγαλύτερες και δραματικές διαστάσεις. Δεν θα αργήσουν αντίποινα, πιθανόν μέσα στην Αίγυπτο, αλλά και σε κάποια από τις ευρωπαϊκές ή άλλες χώρες που κυριαρχούν οι χριστιανοί και έχουν μεταξύ των κατοίκων τους ισχυρή μουσουλμανική ομάδα πολιτών.

Πάνω εκεί λοιπόν που καταδίκαζαν όλοι οι θρησκευτικοί ηγέτες την εγκληματική ενέργεια στην Αλεξάνδρεια, βγαίνει ο 'Αχμεντ αλ Τάγιεμπ, μεγάλος ιμάμης του Αλ 'Αζχαρ και επικρίνει τον πάπα Βενέδικτο για την έκκλησή του προς τους ηγέτες του κόσμου να προστατεύσουν τους χριστιανούς, λέγοντας ότι ήταν μια «απαράδεκτη ανάμιξη» στις υποθέσεις της Αιγύπτου.

«Δεν συμφωνώ με την άποψη του Πάπα και ρωτώ γιατί ο Πάπας δεν ζήτησε την προστασία των μουσουλμάνων όταν αυτοί σκοτώνονταν στο Ιράκ;», τόνισε ο ιμάμης που είναι επικεφαλής του ανώτατου εκπαιδευτικού θεσμού του σουνιτικού Ισλάμ, το οποίο εδρεύει στο Κάιρο. Τι να απαντήσει τώρα ο πάπας, ο οποίος είναι και πρώτο φιλαράκι με τον καθολικό Μπλερ; Το Σάββατο είχε κάνει λόγο ο ιμάμης για «απεχθή ενέργεια που απαγορεύεται από το Ισλάμ».

Και μέχρι τώρα δεν έχουμε δει τίποτα! Άμα περιλάβει τους δράστες και τον ιμάμη ο Σεραφείμ Πειραιώς στο στόμα του, τίποτα δεν θα τους σώζει πλέον. Γιατί, ο θεός συγχωρεί, ο Σεραφείμ ποτέ!

Οι λεγόμενοι Κόπτες είναι "μονοφυσίτες" χριστιανοί και εκτιμάται ότι ανέρχονται σε 5-8 εκατομμύρια του αιγυπτιακού πληθυσμού (~80 εκατ.) Οι ίδιοι δεν θέλουν να λέγονται μονοφυσίτες, το οποίο οι ορθόδοξοι χρησιμοποιούν μειωτικά, αλλά μια-φυσίτες, δλδ. ο Ιησούς είχε μία και μοναδική φύση, τη θεϊκή. Αντίθετα οι "Χαλκιδώνιοι" θεωρούν ότι υπήρχαν δύο φύσεις μαζί, ενωμένες αλλά μη συγχεόμενες και ό,τι άλλο καταλαβαίνει καθένας από τις συνήθεις θεολογικές μπαρούφες των "πατέρων".

Σημειωτέον ότι ημείς, οι νηπιοβαπτισμένοι, έχουμε γίνει χωρίς να ερωτηθούμε αυτόματα πολυφυσίτες ή όπως αλλιώς λέγεται αυτή η εκδοχή. Να μελετήσουμε το θέμα και να σκεφτούμε, αν θα παραμείνουμε σ' αυτά ή θα προσχωρήσουμε στους μια-φυσίτες... Θα μπορούσαμε βέβαια να ιδρύσουμε μια νέα αίρεση τρι-φυσιτών και να καλέσουμε τους άλλους σε δίτερμα :-P

Ο θυμός απέναντι στον «άδικο θεό»

Η Αμερικανίδα ερευνήτρια Julie Exline και αναπλ. καθηγήτρια στο Case Western Reserve University του Cleveland/ΗΠΑ ερεύνησε ένα σύνηθες φαινόμενο σε πολλούς πιστούς, το οποίο όμως σπάνια εξωτερικεύεται: ο θυμός κατά του θεού που εκδηλώνεται άδικος στους πιστούς του.

Μερικοί απογοητευμένοι πιστοί καταλήγουν σε δραστικά μέτρα «τιμωρίας του θεού», όπως μία 20χρονη στο Perreux της Γαλλίας, της οποίας πέθανε η αδελφή: έβαζε φωτιές στους ναούς της πόλης! Αλλά και βαθιά πιστοί άνθρωποι, όπως οι παλαιομοδίτες Άμις (Amish,  ζουν στις ΗΠΑ απομονωμένοι χωρίς τεχνολογία, σύμφωνα με αυτά που αναφέρονται στις γραφές). Ένας εξ αυτών που απογοητεύτηκε από το θεό, όπως του τον είχαν παραστήσει οι ιερείς και οι γονείς, πήρε ένα όπλο και σκότωσε στο θρησκευτικό σχολείο της πόλης τους 5 κορίτσια.

Τέτοιες ακραίες αντιδράσεις είναι βέβαια σπάνιες, δείχνουν όμως μέχρι πού μπορεί να φτάσει η αντίδραση κάποιων ανθρώπων, όταν πεισθούν τελικά ότι κάποια χρόνια τούς κορόιδευαν, όχι ο θεός –πού να βρεθεί αυτός, λέω εγώ!–, αλλά άνθρωποι του περιβάλλοντός τους.

Η ερευνήτρια (τέταρτη από αριστερά) εν μέσω συνεργατών

Αυτό που συνήθως εκφράζουν οι απογοητευμένοι άνθρωποι είναι αποτέλεσμα του ορισμού για τον χριστιανικό θεό: αφού αυτός είναι πάνσοφος, παντογνώστης και παντοδύναμος, είναι αυταπόδεικτο ότι γνώριζε εκ των προτέρων την αδικία που θα υποστώ, την οποία λοιπόν αυτός ενέκρινε ή και προκάλεσε ο ίδιος. Η πανθομολογούμενη διαχρονική «σιωπή του θεού» οδηγεί στο λυτρωτικό για τον απογοητευμένο πιστό συμπέρασμα ότι ο θεός που του παρουσίαζαν, είναι κακός, αδιαφορεί ή δεν υπάρχει καν.

Σύμφωνα με τις μελέτες της κ. Exline, ο θυμός κατά του θεού εκδηλώνεται σπανιότερα σε απογοητευμένους προτεστάντες, αφρο-αμερικάνους και ηλικιωμένους. Οι τελευταίοι επειδή δεν έχουν πλέον περιθώρια ηλικίας για να επανεκτιμήσουν τη σχέση τους με τη φύση και την κοινωνία.

Ριζική λύση θα ήταν να πάψει ο θυμωμένος να πιστεύει σε θεούς και δαίμονες, οπότε δεν θα έχει και κανένα λόγο να επιβαρύνει τον εαυτό του ψυχολογικά. Αλλιώς θα πρέπει να κατευνάσει το θυμό του, εφόσον κατάλαβε ότι είναι ο ίδιος θύμα μιας επιλογής, η οποία φαινομενικά είναι προσωπική, αλλά στην πραγματικότητα του έχει επιβληθεί από την κοινωνία και την οικογένεια.

Οι άνθρωποι αυτοί πρέπει να καταλάβουν, λέει η κ. Exline, ότι η θρησκευτικότητα είναι μια ακόμα κοινωνική εκδήλωση, όπως η εργασία, οι φιλίες κ.ο.κ., η οποία φέρνει κι αυτή πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Καθένας πρέπει να φροντίσει μόνος του για τη σωστή δοσολογία στη ζωή του…

(βλέπε επίσης >>>)

Ο εκκλησιαστικός μηχανισμός διεκδικεί κι άλλη εξουσία

Τo «εθνικό» έναντι του «κομματικού»

(ΔΗΜΗΤΡΗΣ Κ. ΨΥΧΟΓΙΟΣ, ΒΗΜΑ, 24/12/2010)

Δεν χρειάζεται να ανατρέξουμε στον βυζαντινό καισαροπαπισμό, στο ισλαμικό χαλιφάτο, στο παπικό κράτος, στους ευρωπαϊκούς θρησκευτικούς πολέμους ή στους ευαγγελικούς πάστορες των ΗΠΑ για να επιχειρηματολογήσουμε υπέρ του προφανούς: οι θρησκείες (οι Εκκλησίες στην περίπτωση του χριστιανισμού) ήσαν ανέκαθεν και είναι ακόμα συνδεμένες με το πολιτικό φαινόμενο.


Αρκεί να θυμηθούμε πως για πρώτη φορά αναδείχθηκε Αρχιεπίσκοπος Αθηνών χωρίς κρατική θεσμική παρέμβαση μόλις το 1998, ο Χριστόδουλος Παρασκευαΐδης. Ως τότε διοριζόταν από την κυβέρνηση ή τον βασιλιά με βάση το «τριπρόσωπο», μεταξύ δηλαδή τριών προσώπων που προτείνονταν από την Ιεραρχία. Δηλαδή, η Εκκλησία της Ελλάδας ήταν πάντα μέρος του κράτους και υπό τον έλεγχο της εκάστοτε κυβέρνησης που δεν δίσταζε να παρεμβαίνει στα εσωτερικά της καταργώντας μητροπολίτες ή και αρχιεπισκόπους που δεν της ήσαν αρεστοί και διορίζοντας άλλους, με αποτέλεσμα διενέξεις που διαρκούσαν δεκαετίες. Σπάνια η Εκκλησία αμφισβήτησε το δικαίωμα των κυβερνήσεων, δηλαδή των πολιτικών, να επεμβαίνουν, εκτός από περιπτώσεις που θίγονταν ζωτικά συμφέροντά της, π.χ. η εκκλησιαστική περιουσία, όπως συνέβη κατά τη δεύτερη πρωθυπουργία του Ανδρέα Παπανδρέου.


Η πρωτοκαθεδρία των πολιτικών έναντι της εκκλησιαστικής ιεραρχίας αμφισβητήθηκε ουσιαστικά μόνο από τον Χριστόδουλο Παρασκευαΐδη όπου διεκδίκησε για τον εαυτό του κεντρικό πολιτικό ρόλο, ερχόμενος μάλιστα σε ευθεία αντιπαράθεση με την κυβέρνηση Κώστα Σημίτη, όταν η τελευταία αποφάσισε να μην αναγράφεται το θρήσκευμα στις ταυτότητες. Σε οποιαδήποτε δημοκρατικά οργανωμένη κοινωνία θα ήταν αδιανόητο να απαγορευθεί στους κληρικούς ή στην Εκκλησία που τους εκπροσωπεί συλλογικά να διατυπώνουν πολιτικές απόψεις. Πρόκειται για δικαίωμα που το έχει κάθε πολίτης και κάθε συλλογικότητα πολιτών. Από εκεί και πέρα, στον κάθε κληρικό χωριστά και στην Εκκλησία συνολικά εναπόκειται να αποφασίσει αν τη συμφέρει, πώς και προς ποια κατεύθυνση θα ασκήσει το αναφαίρετο δικαίωμα της συμμετοχής στα πολιτικά πράγματα. Και ο τρόπος που το ασκεί κρίνεται, όπως κρίνεται για κάθε άλλον.

Αυτό που δεν δικαιούνται η Εκκλησία και οι ιερωμένοι είναι να αρνούνται ότι κάνουν πολιτική και να ισχυρίζονται ότι εκφράζουν κάτι ανώτερο και διαχρονικό, το «εθνικό» έναντι του «κομματικού» που εκφράζουν οι πολιτικοί.


Και όμως είναι κάτι που συμβαίνει πάντα όταν ο λόγος τους ξεφεύγει από τα θέματα χριστιανικής πίστεως που είναι αρμοδιότητά τους, συχνότερα επί Χριστόδουλου (που είχε διεκδικήσει ρητά τον ρόλο του «εθνάρχη» για τον εαυτό του), αραιότερα τώρα, με γνωστότερο παράδειγμα τον Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Ανθιμο Ρουσσά.


Οποιαδήποτε δημοκρατικά οργανωμένη κοινωνία θα ήταν αδιανόητο να δεχθεί ότι υπάρχουν υποκείμενα, ατομικά ή συλλογικά, που την υπερβαίνουν και μπορούν να ομιλούν εξ ονόματός της, χωρίς να εντάσσονται στις αντιθέσεις της. Ακόμα και οι κληρονομικοί βασιλείς που υπάρχουν σε τέτοιες κοινωνίες (πολύ περισσότερο οι εκλεγμένοι πρόεδροι) είναι υποχρεωμένοι να εκφράζουν αυτό που θέλει το Κοινοβούλιο, αλλιώς παραιτούνται.


Όταν η Εκκλησία της Ελλάδος ή μεμονωμένοι κληρικοί δηλώνουν ότι εκφράζουν το «εθνικό» για θέματα όπως οι ταυτότητες, τα σχολικά βιβλία, οι σχέσεις με τις γειτονικές χώρες ή (προ ημερών) η οικονομία, δείχνουν ότι δεν έχουν αποδεχθεί τους κανόνες της δημοκρατίας, ότι θέλουν να είναι πάνω και πέρα από τις διαδικασίες έκφρασης της λαϊκής βούλησης. Αυτό δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό.


Και στη ρητορική των κομμάτων εμφανίζονται συχνότατα η ρητορική του «εθνικού συμφέροντος» (ή του «λαϊκού συμφέροντος», στην περίπτωση της Αριστεράς) και η καταγγελία του «κομματισμού» κατά των αντιπάλων - αλλά τα κόμματα θέτουν τους ισχυρισμούς τους αυτούς στην κρίση των ψηφοφόρων, που αποφαίνονται τελικά ποιο είναι το συλλογικό συμφέρον.


Η Εκκλησία της Ελλάδος όμως ισχυρίζεται (και πιθανότατα πιστεύει) ότι κρίνεται μόνο από τον Θεό. Όμως οι κοινωνίες μας έχουν προ πολλού ξεμπερδέψει με τους «ελέω Θεού» βασιλείς και δεν θα πισωγυρίσουν να αποδεχθούν τους «ελέω Θεού» διπλωμάτες, νομοθέτες, εκπαιδευτικούς, οικονομολόγους που θέλουν να είναι κάποιοι ιεράρχες.


Ο υπερβατικός λόγος της Εκκλησίας, όταν αφορά την οργάνωση της κοινωνίας και όχι τα θέματα που αφορούν την ίδια και τους πιστούς της, είναι αντιδημοκρατικός- και ο πρακτικός λόγος της ως προς το τι δέον γενέσθαι είναι συντηρητικός έως ακροδεξιός, εθνικιστικός, μισαλλόδοξος.


Αρκεί να θυμηθούμε πως, σε πλήρη συμφωνία με τον Αντώνη Σαμαρά που δεν είχε περιλάβει μουσουλμάνους στα ψηφοδέλτια της Πολιτικής Άνοιξης, ο μακαρίτης Χριστόδουλος Παρασκευαΐδης είχε αποφασίσει η Εκκλησία να επιδοτεί τις πολύτεκνες χριστιανικές οικογένειες της Θράκης για να αντιμετωπίσει την υποτιθέμενη μελλοντική υπεροχή των μουσουλμάνων στην περιοχή.


Αν ήταν ιδιωτικός φορέας, ας το έκανε, δεν μπορούμε να εμποδίσουμε τους μισαλλόδοξους να μεταχειρίζονται τα χρήματά τους όπως θέλουν. Αλλά η Εκκλησία είναι δημόσιος φορέας, διαχειρίζεται χρήματα των ελλήνων (και ευρωπαίων) φορολογουμένων, μεταξύ των οποίων βρίσκονται και οι μουσουλμάνοι της Θράκης.


Είναι γνωστές επίσης οι θέσεις της για την υποχρεωτικότητα του μαθήματος των Θρησκευτικών (που δεν είναι παρά κατήχηση στην ορθόδοξη διδασκαλία), για τη διδασκαλία των Αρχαίων Ελληνικών, για τα βιβλία της Ιστορίας, για την ανέγερση τζαμιού στην Αθήνα, για τις αμβλώσεις, το προγαμιαίο σεξ, την ομοφυλοφιλία. Αντιστέκεται στις ψηφιακές ταυτότητες γιατί μέσα εκεί κρύβεται το φοβερό 666.


Η Εκκλησία της Ελλάδος είναι εξαιρετικά οπισθοδρομική πολιτική δύναμη, εμποδίζει τη χώρα να προοδεύσει οικονομικά, πολιτιστικά, τεχνολογικά. Και όσοι ιεράρχες ή απλοί κληρικοί προσπαθούν να αντισταθούν σε αυτή την κατάσταση (υπάρχουν και τέτοιοι) κηρύσσονται αποσυνάγωγοι και αιρετικοί.


Οι καλοπροαίρετοι προοδευτικοί που συνιστούν στην Ιεραρχία να εγκαταλείψει την πολιτική και να ασχοληθεί με θέματα πίστεως και αγαθοεργίες, ουσιαστικά της προτείνουν να αυτοκαταργηθεί. Και αυτό δεν πρόκειται να το κάνει.