Ποια είναι τελικά η αποστολή της Εκκλησίας;

Ο νέος Αρχιεπίσκοπος

Ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος αναλαμβάνει τα καθήκοντά του σε μια στιγμή κρίσιμη για την Εκκλησία και για την Ελλάδα. Τα τελευταία δέκα χρόνια, ο κόσμος και η χώρα άλλαξαν ριζικά. Οι Έλληνες παραμένουν ο πιο θρησκευόμενος λαός της Ευρώπης και η Εκκλησία δεν κινδυνεύει άμεσα να πέσει στην παρακμή που βλέπουμε σε άλλες χώρες. Αλλά σαν έθνος και σαν άτομα αντιμετωπίζουμε πιέσεις που θα καθορίσουν τη μελλοντική σχέση ανάμεσα στον κλήρο και τον λαό και ανάμεσα στις διάφορες ομάδες που συνυπάρχουν στη χώρα μας.

Με έναν στους δέκα κάτοικους να είναι μετανάστης ή παιδί μεταναστών, με τη διάλυση του παραδοσιακού πλέγματος προστασίας που προσέφεραν η ευρύτερη οικογένεια και η γειτονιά, με καταπιεσμένες μειονότητες να δικαιούνται ισότητα, αλλά να αντιμετωπίζουν συχνά τη μισαλλοδοξία, με την υπερχρέωση να χτυπάει όλο και πιο πολλές πόρτες, η Εκκλησία καλείται να εντείνει τον παραδοσιακό της ρόλο: να παρηγορήσει τον απελπισμένο, να στηρίξει τον αδύναμο, να νουθετήσει τον υπερφίαλο και να ταρακουνήσει τον αλαζόνα. Έπειτα από τα χρόνια της έντονης πολιτικοποίησης, η Εκκλησία θα κερδίσει αν προτάξει το κοινωνικό της έργο και αν μεσολαβήσει με κάθε τρόπο ώστε να πετύχει την ομαλή συνύπαρξη όλων των κατοίκων της χώρας. Με το μήνυμα αγάπης που έχει δικαίωμα και υποχρέωση να εκφράζει, θα μπορέσει να δώσει μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση στους Έλληνες, ώστε να βλέπουν τους γειτονικούς λαούς, άλλες θρησκείες και τον κάθε «άλλο» με μεγαλύτερη κατανόηση.

Στην εποχή μας, οι θεσμοί δοκιμάζονται όσο λίγες φορές. Τα πολιτικά κόμματα, η Δικαιοσύνη, ο Τύπος απαξιώνονται στα μάτια του κόσμου, επειδή η θέση στην οποία τους έχει ανεβάσει ο κόσμος συχνά δεν δικαιολογείται από τη συμπεριφορά και την απόδοσή τους. Η Εκκλησία –ως έννοια, ως θεσμός– μπορεί να ξεφύγει από αυτό: δυναμώνει όσο λειτουργεί με ταπεινότητα, με αγάπη για τον άλλον.

Η Εκκλησία άντεξε στους αιώνες και ο κόσμος έμεινε κοντά της όχι επειδή έπαιζε πολιτικό ρόλο, τον οποίο αναλάμβανε συχνά, αλλά επειδή συχνότερα ήταν αποκούμπι σε δύσκολους καιρούς.

(του Νικου Κωνστανταρα, Καθημερινή, 8/2/2008)

Εγώ αναρωτιέμαι, δεν είναι πρώτιστος και κύριος ρόλος της Εκκλησίας να ασχοληθεί με την ψυχή των πιστών και να τους προετοιμάσει για τη μετά θάνατον ζωή; Όχι ότι βλάπτει να ασχοληθεί και με διάφορες ομάδες αναξιοπαθούντων συμπολιτών, άστεγους, χρεωμένους, ασθενείς, πεινασμένους, υπερήλικες, ναρκομανείς, πρόσφυγες κτλ. κτλ.

Όμως, όλες αυτές οι ομάδες και τα προβλήματά τους υπάγονται στην αρμοδιότητα του κοινωνικού κράτους. Όσο περισπάται η προσοχή των κληρικών με τα λεγόμενα «κοινωνικά προβλήματα», τόσο αμβλύνεται το ενδιαφέρον τους για τον καθ' αυτό ρόλο της εκκλησίας και τόσο προσφέρεται δικαιολογία στην πολιτεία να αμελεί τις υποχρεώσεις της.

Και για να προλάβω ενστάσεις περί «εθνικού ρόλου» της Εκκλησίας κτλ. Ουδείς της ανέθεσε τέτοιο ρόλο, μόνοι τους και με επιμονή διεκδικούσαν ανέκαθεν οι κληρικοί πολιτικό ρόλο. Αυτός ο διαχρονικός στόχος επετεύχθη, τελικά, με την Οθωμανική κατοχή τον 15ο αιώνα, όταν συμφωνήθηκαν συναλληλία και διακριτοί ρόλοι πασάδων και επισκόπων στον έλεγχο των ελληνόφωνων πληθυσμών.

(βλέπε επίσης >>>)

Σύγκρουση παλαιού με καινούργιο...

ή επάνοδος στο παρελθόν;

Σύμφωνα με δημοσίευμα της γαλλικής εφημερίδας Nouvel Observateur, ένας δάσκαλος κρατήθηκε στο Αστυνομικό Τμήμα του Gilles-de-Chin de Berlaimont (Département Nord-Pas de Calais) για δύο ημέρες, λόγω «βαριάς κακοποίησης ανηλίκου» (violence aggravée sur mineur). Στις 27 Μαρτίου θα γίνει η δίκη του δασκάλου στο πρωτοδικείο του Avesnes-sur-Helpe.

Αδίκημα του δασκάλου ήταν ένα χαστούκι που έδωσε στο μαθητή, όταν ο δεύτερος είπε τον δάσκαλο «connard», κάτι μεταξύ βλάκα, ηλίθιου, παλαβού κ.ο.κ. Όπως κι αν αποδοθεί επακριβώς η συγκεκριμένη βρισιά, στη Γαλλία προκλήθηκε σημαντική ένταση για το ζήτημα. Η προσαγωγή του δασκάλου σε δίκη με την κατηγορία της «βαριάς κακοποίησης ανηλίκου» για ένα χαστούκι αλλά και η διήμερη κράτησή του στο αστυνομικό τμήμα, δεν φαίνεται να ανταποκρίνεται στο περί δικαίου αίσθημα των Γάλλων.

Πολύ περισσότερο που, για το συγκεκριμένο επεισόδιο σε μια επαρχιακή πόλη, πήρε θέση ο ίδιος ο πρωθυπουργός της χώρας: ο François Fillon προσέφερε στον κατηγορούμενο δάσκαλο την υποστήριξή του (soutien). Αισθάνθηκε σοκ, δήλωσε ο Φιγιόν, όταν πληροφορήθηκε ότι ο δάσκαλος κρατήθηκε επί δύο ημέρες.

«Ce n'est jamais une bonne solution de gifler un élève, mais en même temps je soutiens les enseignants qui ont besoin d'un peu de discipline et d'un peu de respect pour faire fonctionner les classes». Δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση καλή λύση το χαστούκισμα του μαθητή, δήλωσε ο πρωθυπουργός. Ταυτόχρονα υποστηρίζει όμως εκείνους τους δασκάλους που χρειάζονται λίγη πειθαρχία και κάποιο σεβασμό, για να γίνει δυνατή η πραγματοποίηση των μαθημάτων.

Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία παρ' ημίν θα θυμούνται ή έχουν ακούσει για τα χαστούκια που έπεφταν βροχή εν Ελλάδι στις δεκαετίες του '50 και του '60 - και πριν, εννοείται. Στο 8^ο Γυμνάσιο (σήμερα Γυμνάσιο+Λύκειο) της Αθήνας κρατούσε ο σπιθαμιαίος γυμνασιάρχης Ρούσσας ένα μαύρο ξύλινο ρόπαλο, το λεγόμενο «μαύρο φίδι», με το οποίο κοπανούσε δικαίους και αδίκους. Αντίστοιχα επεισόδια εξελίσσονταν στο 2^ο Γυμνάσιο με τον γυμνασιάρχη Παναγιώτη Πάτρα. 2-3 χαστούκια ή στρίψιμο αυτιών στην αίθουσα με τους 7Ο-8Ο μαθητές, ήταν σύνηθες μέσο επιβολής της τάξης εκείνη την εποχή. Οι ταινίες της Finos Films, όπου ο Διονύσης Παπαγιαννόπουλος και ο Ορέστης Μακρής χαστουκίζουν αδιάκριτα μαθήτριες, μπορεί να φαίνονται σήμερα διασκεδαστικές, τότε ήταν όμως σκληρή πραγματικότητα.

Τα ερωτήματα που τίθενται τώρα είναι, πρώτον, τί μπορεί να κάνει ο δάσκαλος με ένα θρασύ και επιθετικό μαθητή και, δεύτερον, αποτελεί ένα χαστούκι «βαριά κακοποίηση» ώστε να κρατηθεί αυτός ο δάσκαλος με απόφαση Αστυνομικού επί διήμερο;

Το κράτος του Θεού

(Νίκος Δήμου, Lifo, 7/2/2008)

Από χρόνια έχω παρατηρήσει πως υπάρχει μία σημαντική επικάλυψη. Οι άνθρωποι που πιστεύουν στο Θεό, σε μέγιστο ποσοστό πιστεύουν και στο κράτος.

Αν το σκεφθεί κανείς, είναι φυσικό. Και οι δύο αυτές ιδεολογίες, κρατισμός και θρησκεία, εκφράζουν την ανάγκη της προστασίας και της κάλυψης. Όσοι θέλουν ένα κράτος σωσίβιο και πατερίτσα είναι φυσικό να ακουμπάνε στην ιδέα ενός παντοδύναμου και πανάγαθου πατερούλη. Για χιλιάδες χρόνια οι Βασιλείς ήταν Θεοί (ή «ελέω Θεού») και ο Θεός Βασιλεύς των Ουρανών.

Έτσι λοιπόν ήταν επόμενο οι οπαδοί του αρχικά άθεου μαρξισμού να γίνουν κάποτε θρήσκοι. Ενώ ο πρώτος μαρξισμός ευαγγελιζόταν την κατάργηση του κράτους, με τα χρόνια έγινε η κατεξοχήν κρατικίστικη ιδεολογία. Τόσο στον υπαρκτό (;) σοσιαλισμό όσο και στον δημοκρατικό. Τα συνθήματα σε όλες τις διαδηλώσεις της Αριστεράς εκφράζουν αφενός αιτήματα προς το κράτος (υψηλούς μισθούς, συντάξεις, περίθαλψη κ.λπ.) και αφετέρου μίσος προς κάθε εκδήλωση ιδιωτικής πρωτοβουλίας (όχι στο ξεπούλημα του... της... κ.ά.).

Το μίσος αυτό είναι τελικά μίσος προς την ελευθερία. Και το μοιράζονται πάλι κρατικιστές και θεούσοι. Όπως ο ελεύθερα σκεπτόμενος στοχαστής προκαλεί ρίγη απέχθειας στους πιστούς, έτσι και ο ελεύθερος επιχειρηματίας ενοχλεί βαθύτατα τους παντός είδους αριστερούς (Έστω κι αν τελικά δωρίσει το 98% της περιουσίας του στους φτωχούς, όπως ο Gates).

Αυτός που ρισκάρει, που τολμά, που ακροβατεί χωρίς προστατευτικό δίχτυ, που βασίζεται μόνο στον εαυτό του και στις δυνάμεις του, προκαλεί το φθόνο και την οργή όλων των υποταγμένων στις αυθεντίες. Είτε είναι πνευματικός είτε επιχειρηματικός δημιουργός. Η «ελεύθερη αγορά» (ιδεών και αγαθών) είναι κόκκινο πανί για τους ιδεολόγους της ανελευθερίας.

Η ανθρωπότητα δεν έχει ενηλικιωθεί. Βρίσκεται ακόμα στο παιδικό της στάδιο και της είναι απαραίτητη η θαλπωρή και η προστασία. «Το Κόμμα είναι μία μεγάλη αγκαλιά» μου είχε πει επιφανής αριστερός. Κάποτε (αλλά δεν θα το δούμε εμείς) θα ξεπεράσει την ανασφάλειά της.

Ελλαδίτες π.Δ. ή προ Διός

(The New York Times, Καθημερινή, 6/2/2008)

Πριν ο Δίας εξαπολύσει τον πρώτο του κεραυνό από τον Ολυμπο, οι κάτοικοι στα ελληνικά εδάφη που προϋπήρχαν των αρχαίων Ελλήνων πρέπει να λάτρευαν δικούς τους θεούς, των οποίων η φύση και η ταυτότητα παραμένει άγνωστη στους επιστήμονες. Αρχαιολόγοι όμως τώρα υποστηρίζουν ότι έχουν βρει στην κορυφή του όρους Λυκαίου στην Αρκαδία στάχτες, κόκαλα, και άλλα στοιχεία που αποδεικνύουν θυσίες ζώων σε θεούς που προϋπήρχαν του Δία. Τα ευρήματα εντοπίστηκαν το περασμένο καλοκαίρι σε βωμό που αργότερα αφιερώθηκε στον Δία.

Μετά τη μελέτη θραυσμάτων από αγγεία που βρέθηκαν στο χώμα, οι αρχαιολόγοι κατέληξαν ότι οι θυσίες πρέπει να τελέσθησαν το 3000 π.Χ., 900 χρόνια πριν καταφτάσουν οι ελληνόφωνοι λαοί που έφεραν μαζί τους τη δική τους θρησκεία.

Πανάρχαιες τελετές

Ο καθηγητής δρ Ντέιβιντ Γκίλμαν Ρομάνο, του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια, υποστηρίζει ότι τα ευρήματα αποδεικνύουν ότι το συγκεκριμένο σημείο αποτελούσε χώρο λατρείας πολύ πριν αρχίσει η λατρεία του Δία. «Πήγαμε από π.Χ. σε π.Δ., προ Διός». Η ανακάλυψη συνιστούσε το κεντρικό θέμα της διαλέξεως του δρος Ρομάνο στο Μουσείο Αρχαιολογίας και Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια. Ο Μιχάλης Πετρόπουλος της Ελληνικής Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, καθώς και η Μαίρη Βογιατζή, του Πανεπιστημίου της Αριζόνα, αποτελούν τα ηγετικά στελέχη της έρευνας.

Αλλοι αρχαιολόγοι μοιάζουν να συμφωνούν με την ερμηνεία του δρος Ρομάνο, παρ' όλο που συνιστούν τη συνέχιση των ανασκαφών. «Τα ευρήματα αναμφίβολα αποδεικνύουν προϊστορικές δραστηριότητες στον βωμό», λέει ο Τζακ Ντέιβις, διευθυντής της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, που έχει επισκεφτεί τον αρχαιολογικό χώρο πολλές φορές (η ανασκαφή έγινε υπό την αιγίδα της Σχολής). «Τώρα είμαστε σίγουροι ότι ο Δίας καθώς και μια θηλυκή εκδοχή του, λατρεύονταν στους προϊστορικούς χρόνους».

Ο Κεν Ντάουντεν, διευθυντής του Ινστιτούτου Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μπέρμινχαμ, δεν εκπλήσσεται με την ανακάλυψη ότι οι Αρχαίοι Ελληνες υιοθέτησαν ιερό που προϋπήρχε και ήταν αφιερωμένο σε άγνωστους θεούς παλαιότερων πολιτισμών. «Ακόμα και οι χριστιανοί υιοθετούσαν παγανιστικά ιερά με σκοπό να εδραιώσουν τον χριστιανισμό σε βάρος της προηγούμενης θρησκείας».

Ο Παυσανίας περιγράφει το ιερό του Λυκαίου τον 2ο αι. μ.Χ.: «Στο υψηλότερο σημείο του όρους βρίσκεται ένα εξόγκωμα που υποδηλώνει τον βωμό του Λυκαίου Δία, και από εκεί, φαίνεται σχεδόν όλη η Πελοπόννησος. Μπροστά στον βωμό, υψώνονται δύο κίονες που κάποτε έφεραν επίχρυσους αετούς. Οι θυσίες ήταν μυστικές. Θεώρησα αδιακρισία να μάθω τις λεπτομέρειες. Ας τα αφήσουμε όπως έχουν και όπως προϋπήρξαν».

Το Λύκαιον βρίσκεται 27 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Αρχαίας Ολυμπίας. Αυτό ήταν και το πρώτο στοιχείο που τράβηξε την προσοχή του Ρομάνο. Η Ολυμπία, επίσης ιερό του Δία, αποτελεί και την ιδιαίτερη πατρίδα των Ολυμπιακών Αγώνων. Ο Ρομάνο έχει αναδειχθεί ειδικός σε ό,τι αφορά τους αρχαίους αθλητικούς αγώνες. Οι συνάδελφοί του σημειώνουν συχνά πως είναι ο μόνος αρχαιολόγος με μεταπτυχιακό στη Φυσική Αγωγή. Στο Λύκαιον, ο Ρομάνο ξεκίνησε τις ανασκαφές του στον ιππόδρομο σε ένα ύψωμα. Συγχρόνως, όχι πολύ ψηλότερα, στη νότια κορυφή του Λυκαίου, η ομάδα χαρτογράφησε τον χώρο του βωμού και άρχισε μια πρόχειρη ανασκαφή, υπό την ηγεσία του Αρθουρ Ρον, καθηγητή του Πανεπιστημίου της Γουίτσιτα.

Βρέθηκαν κυρίως κόκαλα προβάτων και κατσικιών, καθώς και λίγα χάλκινα ευρήματα. Μια πέτρινη σφραγίδα με την εικόνα ενός ταύρου γέννησε ιδέες για επιρροές από τον μινωικό πολιτισμό. Οι πέτρες του βωμού βρέθηκαν καμένες και σπασμένες, προφανώς από τις τελετουργικές φωτιές. Μια γεωλογική έρευνα αποκάλυψε την παρουσία ενός αρχαίου ρήγματος που σχεδόν περικύκλωνε την τοποθεσία. Θα μπορούσε αυτό το ρήγμα να συνδέεται με την επιλογή του συγκεκριμένου σημείου;

Αλυτο μυστήριο

Η Μαίρη Βογιατζή επιμένει ότι τα θραύσματα των αγγείων αποτελούν τα πιο ισχυρά ευρήματα: η έλλειψη διάκοσμου, το γκρίζο χρώμα τους, η υφή του πηλού και ο τρόπος με τον οποίο ψήθηκε συνθέτουν μια διάγνωση που ανήκει στην κεραμική του 5000 π.Χ. «Θα ήταν άστοχο να υποθέσουμε ότι υπήρχε συνοικισμός σε ένα τόσο απόκρημνο μέρος. Τα αγγεία θα πρέπει να αποτελούσαν μέρος του τελετουργικού του βωμού». Η Γκούλογκ Νορντκβιστ, του Πανεπιστημίου της Ουψάλα της Σουηδίας, αναρωτιέται για την ανάκατη κατάσταση στην οποία βρέθηκαν τα αγγεία. «Δημιουργεί ερωτήματα για το πώς ακριβώς βρέθήκαν στο σημείο που τα βλέπουμε τώρα. Τα θραύσματα θα μπορούσαν να είχαν βρεθεί από μεταγενέστερους σε άλλες περιοχές και να είχαν αποτελέσει δικιά τους προσφορά στον βωμό του Λυκαίου». Προσθέτει ότι θα μπορούσαν να είναι απομεινάρια ενός οικισμού της εποχής του χαλκού, αλλά συμφωνώντας με τη κ. Βογιατζή, καταλήγει ότι αυτό είναι μάλλον αδύνατο λόγω της γεωγραφίας της περιοχής.

Οι επιστήμονες γνωρίζουν πολύ λίγα για τους κατοίκους του ελληνικού εδάφους που προϋπήρχαν των Αρχαίων Ελλήνων, παρ' όλο που κάποιοι υποστηρίζουν ότι προήλθαν από την τωρινή δυτική Τουρκία. Ο Ρομάνο σημειώνει: «Δεν γνωρίζουμε ακόμη τη συγκεκριμένη χρήση του βωμού κατά την πρώιμη περίοδο του 3000-2000 π.Χ, ή αν χρησιμοποιείτο σε σχέση με φυσικά φαινόμενα όπως ο άνεμος, η βροχή, οι κεραυνοί και οι σεισμοί, για την πιθανή λατρεία κάποιας θεότητας, αρσενικής ή θηλυκής ή ως προσωποποίηση των δυνάμεων της φύσης. Προς το παρόν, αυτές είναι απλώς κάποιες εικασίες μας».

Λύκος στο Τσερνομπίλ

...

Ο λύκος συνήθως σκορπάει τον τρόμο στα υποψήφια θηράματά του και προμηνύει τον θάνατο. Σε αυτήν τη φωτογραφία, τραβηγμένη λίγα χιλιόμετρα από τον πυρηνικό σταθμό του Τσερνομπίλ, συμβολίζει τη ζωή. Από το 1986, όταν σημειώθηκε το ατύχημα στον πυρηνικό σταθμό, οι άνθρωποι εγκατέλειψαν τη ζώνη αποκλεισμού. Τα ζώα όμως εξακολουθούν να διαμένουν στην περιοχή και να πολλαπλασιάζονται.

(Καθημερινή, 05/02/08)

Εγώ αναρωτιέμαι, ξέρει ο λύκος τίποτα για ραδιενεργή ακτινοβολία; Υπάρχει περίπτωση να προβληματιστεί μετά από 1-2 χρόνια, γιατί πονάει, γιατί έχει λευχαιμία ή καρκίνο; Αν υπάρχει θεός των λύκων, οι λύκοι θα διηγούνται μεταξύ τους ότι, αυτοί που πέθαναν στο Τσερνομπίλ, τιμωρήθηκαν από τον «αληθινό» θεό των λύκων για τις αμαρτίες τους...

.