Ταπεινοί και ευνοημένοι

της Φαίης Καραβασίλη, Ο Κλόουν, 1/10/2013

Αλήθεια, τί γίνεται με τις περικοπές των μισθών των κληρικών; Με τον θεό στο μέρος τους και την περήφανη ορθοδοξία ως λάβαρο και όπλο συνάμα θα έκαναν και εκείνον ακόμα τον Μακιαβέλι να αποσυρθεί μες στη ντροπή.

Το κόλπο παλιό και δοκιμασμένο. Η συνταγή στέφεται με επιτυχία εδώ και αιώνες και η θείτσα ρίχνει τον οβολό της στο παγκάρι, πεπεισμένη ότι έχει κάνει το σωστό για την ψυχή της, ότι έχει εξευμενίσει τον δημιουργό που τόσο απρόθυμα προετοιμάζεται να συναντήσει. Και είναι η δική της γενναιοδωρία που καθιστά δυνατή τη γενναιοδωρία των μεσαζόντων που σαν βδέλλες προσκολλούνται στον αρχέγονο φόβο του θανάτου και εξασφαλίζουν ψήφους και υπακοή. Ο επινοημένος εχθρός που βαπτίζεται "διάολος", "Νεφελίμ", "βασκανία", "εβραιομασώνοι" και "ανθέλληνες" μεταξύ άλλων πολλών, κάνει τη δουλειά του άψογα. Ακόμα.

Ο θεός είναι το δίχως άλλο Έλληνας. Ο σκοταδισμός που οδηγεί γονυπετείς πιστούς στα σκαλιά της Τήνου παντρεύτηκε τη μεγαλοπρέπεια του ελληνισμού του παρελθόντος. Ο γάμος έγινε με προξενιό και η νύφη δεν ρωτήθηκε. Και κάπου εκεί, στην άκρη του παράλογου, μεταξύ της άθλιας και επιδεικτικής αυτοταπείνωσης και της υπέρμετρης υπερηφάνειας για ένα γεγονός τυχαίο, όπως είναι ο τόπος καταγωγής, γινόμαστε όλοι παιδιά του Πλάτωνα και του Σωκράτη και ταυτοχρόνως ενός εβραϊκού νεκραναστημένου θεού που απαιτεί να κρατήσουμε την αλλοιωμένη ελληνικότητά μας αναλλοίωτη μέσα στους αιώνες και να βλέπουμε παντού εχθρούς. Όσο πιο πολύ ασχολούμαστε με αόρατες και σκοτεινές δυνάμεις που μας "ζηλεύουν για την προνομιακή μας υπόσταση" (η οποία φυσικά δεν προκύπτει από πουθενά) και "θέλουν να μας αφανίσουν", τόσο πιο ανενόχλητοι παραμένουν στη δράση τους οι πραγματικοί εχθροί της κοινωνίας. Τόσο οι δυνάστες βαπτίζονται ήρωες στην κολυμβήθρα του συμφέροντος.

Και η παράνοια σαν κακόβουλο λογισμικό, έχει εξαπλωθεί σε όλη τη χώρα και τα φαινόμενα οξύνονται αναλογικά με την κρίση. Από τον διανομέα της πίτσας που μου διηγιότανε για τους εβραιομασώνους που κοντρολάρουν τα media, τον σκοτεινό ρόλο του Γιώργου Παπανδρέου στην παγκόσμια συνομωσία εναντίον του ελληνισμού (πλέον άτοπη τοποθέτηση, καθώς προϋποθέτει την ικανότητα σκέψης), τον πραγματικό και αμύθητο πλούτο της χώρας μας με κοιτάσματα πετρελαίου που θα ντρόπιαζαν τη Σαουδική Αραβία που μένει ανεκμετάλλευτος και την ορθόδοξη αδελφή Ρωσία που δεν της επετράπη να βοηθήσει (από τους σκοτεινούς παράγοντες ντε). Έως και τον ταξιτζή με τα χαϊμαλιά να κρέμονται και την εικονίτσα του γέροντα Παϊσίου που με συμβούλεψε "μην τυχόν και πάρεις ξένο εκεί που είσαι" (για να μην αλλοιωθεί το ελληνικό μου DNA και χάσει η γλυκιά πατρίδα τέτοιο γονιδιακό κελεπούρι).

Η Ελλάδα δεν παύει στιγμή να με πληγώνει, να με διχάζει, να προκαλεί συναισθήματα μέσα μου που θα ήταν πιο ταιριαστά απευθυνόμενα σε αρρωστημένο ερωτικό πάθος για έναν ναρκομανή. Στη χώρα όπου πρότυπο θεωρείται ένας αγράμματος και πολεμοχαρής γέροντας και που το ξεμάτιασμα θεωρείται μορφή θεραπείας για πάσα νόσο (τώρα για να πούμε του στραβού το δίκιο, που λεφτά για γιατρούς και πού χρόνος για το επόμενο available ραντεβού το 2015), δεν θα έπρεπε να εκπλήσσει η ασυλία που δίδεται από το τσεκούρωμα στις ιερές αγελάδες και τους μισθούς τους από μια πολιτεία, που φαίνεται ότι δεν έχει ακόμα καταλάβει τη σκληρή πραγματικότητα που την περιβάλλει εδώ και πολύν καιρό και που τιμά την Οργουελική σοφία με ευλάβεια σε καιρούς που απλά δεν μας παίρνει να εξακολουθούμε να διατηρούμε κάποια ζώα "πιο ίσα από άλλα" στην απατηλή τους ισότητα. Όμως ο δεσμός μεταξύ ιερατείου και εξουσίας είναι καθώς φαίνεται άρρηκτος και το ποίμνιο εξακολουθεί να εθελοτυφλεί και να αδυνατεί να δει την αδικία που διαπράττεται εις βάρος αυτών των ιδίων πρωτίστως και, κατ' επέκταση, εις βάρος μιας κοινωνίας σε σημείο αποσύνθεσης.

Ας κρατήσουν τον μισθό τους στο ακέραιο οι παπάδες. Επιτελούν έργο. Η κοινωνική ύφη μιας δοκιμασμένης κοινωνίας θα κατέρρεε στα σίγουρα δίχως τα συσσίτια και τα εμψυχωτικά κηρύγματά τους. Άσε που αν μουλαρώσουν ενδέχεται να πάψουν να προσεύχονται στο αφεντικό και χωρίς τον μεσάζοντα άντε να τον ψήσεις τον "μεγάλο" να αλλάξει τα σχέδια του για τη χώρα που έτσι και αλλιώς υποτίθεται ότι αγαπάει. Και ο χαμηλοσυνταξιούχος να πάει να κουρεύεται. Ο ανάπηρος επίσης. Και εάν τυγχάνει και απασχολείσαι στον ιδιωτικό και όχι στον δημόσιο φορέα τότε είναι που την πάτησες. Είσαι παιδί κατώτερου θεού. Αλλά μην ανησυχείς. Έχει ο θεός... (εσύ δεν έχεις). 

Πάλι με χρόνια με καιρούς...

Έρχεται... το τίποτα

με ταχύτητα σαλίγκαρου

του Νίκου Δήμου, protagon.gr, 31/12/2013

Προφητεία εύκολη: ό,τι και να γίνει το 2014, είτε είναι επανάληψη, είτε επανάσταση, η ουσία δεν θα αλλάξει. Μία από τα ίδια θα είναι, με άλλα ονόματα. Αυτό που εμείς οι Έλληνες χρειαζόμαστε είναι κάτι που χρειάζεται δεκαετίες, για να μην πω αιώνες. Ο χρόνος δεν παραβιάζεται, ούτε εκβιάζεται.

Χρειαζόμαστε μία νέα νοοτροπία. Όλοι: λαός και ηγεσία, πλούσιοι και φτωχοί, γραμματιζούμενοι και αγράμματοι, πρέπει να αλλάξουμε τρόπο σκέψης. Αυτός που ασκήσαμε ίσαμε τώρα, τελείωσε. Μας έφερε στο αδιέξοδο και τελείωσε. Εμείς όμως συνεχίζουμε να σκεπτόμαστε με τον ίδιο τρόπο, γιατί ο άλλος δεν γεννήθηκε ακόμα μέσα μας.

Έτσι, ενώ ξέρουμε πως το μέγιστό μας έλλειμμα είναι η παιδεία, κλείνουμε τα πανεπιστήμια, κερδίζουμε με σοφιστείες εξάμηνα σπουδών και διαπρέπουμε σε όλες τις βαθμίδες στις εκπαιδευτικές καταλήψεις. Ο παραλογισμός στη νιοστή δύναμη.

Έρχεται, είπατε; Μα πώς να έρθει το καινούργιο και ποιος θα το υποδεχθεί; Ποιος έχει υποδοχείς για το διαφορετικό; Το τρέμουμε στην ανασφάλειά μας. Και οι δήθεν επαναστάτες πολιτικοί μας δεν τολμούν να προτείνουν πραγματικές ανατροπές. Τάζουν μόνο μία επιστροφή στο παρελθόν. Θα αποκαταστήσουν το ένα, θα επανορθώσουν το άλλο. Όπισθεν ολοταχώς.

Κατακερματισμένοι, κομματιασμένοι, γαντζωνόμαστε στο γνωστό και εξορκίζουμε το άγνωστο. Ο καθείς και οι διεκδικήσεις του. Ο καθείς και τα προνόμιά του. Και το συμφέρον του. Το ατομικό. Άντε και της οικογένειας, της συντεχνίας. Ζητάμε, ζητάμε. Δώσαμε ποτέ; Μόνον όταν μας εξαναγκάζουν.

Όχι δεν έρχεται τίποτα. Και να έρθει θα βρει την πόρτα θεόκλειστη. Δεν αλλάζουν οι άνθρωποι εύκολα. Θέλουν γενιές. Για να γεννηθεί το καινούργιο, άλλες χώρες πέρασαν σχολαστικά από τον λατινικό μεσαίωνα, ανοίχτηκαν στην απελευθερωτική Αναγέννηση, πολέμησαν την εκκλησιαστική καταπίεση στην Μεταρρύθμιση, φώτισαν το νου τους με τον Διαφωτισμό. Κατέλυσαν τα φέουδα, έχτισαν πόλεις, δημιούργησαν την αστική τάξη. Επινόησαν την σύγχρονη δημοκρατία, τα ατομικά δικαιώματα, τον καπιταλισμό και τον σοσιαλισμό. Εμείς τίποτα από αυτά δεν ζήσαμε. Από τη φεουδαρχία των Βυζαντινών και των Οθωμανών, εκτοξευθήκαμε στην νεοτερικότητα μέσα σε δεκαετίες. Μας λείπουν χίλια χρόνια εξέλιξη.

Ό,τι εισάγεται άκαιρα, μαραίνεται. Πάσχισαν οι Βαυαροί να μας κάνουν Ευρωπαίους και οι σοφολογιότατοι αρχαίους. Μαϊμούδες έφτιαξαν, με το φράκο του φράγκου, την περικεφαλαία του Περικλή και τα τσαρούχια του Κατσαντώνη. Μαϊμούδες που έγραφαν καθαρεύουσα. Σωστά τους διώξαμε όλους αυτούς – αλλά ακυρώσαμε και τους δικούς μας. Τον Καποδίστρια και τον Τρικούπη. «Ανθ' ημών Γουλιμής». Οι εκσυγχρονιστές δεν ευδοκίμησαν εδώ.

Να φύγουμε από την Ευρώπη! Να φύγουμε από την Δύση; Μάλιστα. Και να πάμε πού; Υπάρχει άλλος χώρος; Εκτός από το Ισλάμ με την Σαρία του, εγώ δεν βλέπω τίποτα. Από την Άπω Ανατολή ως την Λατινική Αμερική, ένας πολιτισμός κυριαρχεί: ο Δυτικός. Με τον Καπιταλισμό του, αλλά και την Δημοκρατία του, με τις ανισότητες αλλά και τα δικαιώματα, τους ακτιβιστές και τους οικολόγους. Αν δεν μας αρέσει αυτός, ή πρέπει να δημιουργήσουμε δικό μας, ή να φύγουμε για άλλο πλανήτη. Δύσκολα και τα δύο.

Συμπέρασμα: Αφού δεν ΕΡΧΕΤΑΙ πρέπει να πάμε εμείς. Σαν τον Μωάμεθ στο βουνό. Η μόνη λύση είναι να γίνουμε κάποτε ένα σύγχρονο, δίκαιο, ορθολογικά οργανωμένο κράτος και μία ισορροπημένη κοινωνία πολιτών. Αλίμονον όμως. Κι αν το πετύχουμε, θα χρειαστούν γενιές…

Να φτιάξουμε το κράτος που χάσαμε όταν σκότωσαν τον Καποδίστρια

Συνέντευξη στον Γιώργο Βαϊλάκη, Λόγιος Ερμής, Δεκ. 2013

Κύριε Νανόπουλε, σήμερα βιώνουμε το τέλος μιας εποχής. Ποιες είναι οι συνέπειες στην Ελλάδα;

«Το τέλος μιας εποχής αποδίδει απόλυτα αυτό που βιώνουμε τώρα. Εύχομαι και ελπίζω ότι όλοι συνειδητοποιούμε, είτε έχουμε φταίξει είτε δεν έχουμε φταίξει, ότι κάτι δεν πήγε καλά όλα αυτά τα χρόνια. Πρέπει όλοι να καταλάβουμε ότι όπως πηγαίναμε δεν μπορούμε να συνεχίσουμε- έτσι στον αέρα. Και ότι από εδώ και πέρα έχουμε την ευκαιρία να χτίσουμε ένα πραγματικό, σύγχρονο, δυτικό κράτος. Εκείνο, δηλαδή, το κράτος που δεν χτίσαμε από τότε που σκοτώσαμε τον Καποδίστρια».

Εμείς τι κάναμε λάθος ως κοινωνία; Ποιες αιτίες μας έφεραν σε αυτήν την οικονομική κρίση και στα Μνημόνια; Υπήρχε εναλλακτική λύση;
«Δεν εκμεταλλευτήκαμε ήδη από την εποχή που μπήκαμε στην ΕΟΚ τα κονδύλια που μας δίνανε για επενδύσεις, για υποδομές. Νομίζαμε ότι είναι οι κουτόφραγκοι και εμείς τους κοροϊδεύουμε. Αυτή ήταν μια πάρα πολύ μεγάλη ευκαιρία που χάθηκε. Ο κόσμος ήταν τότε ενωμένος, υπήρχε όραμα, υπήρχε ελπίδα. Αλλά έγινε μία κάκιστη χρήση των πόρων. Εστω και αν δεν το έκαναν ηθελημένα, τους ενδιέφεραν μόνο οι ψήφοι. Από εκεί και μετά, ο καθένας έβαλε το λιθαράκι του στην καταστροφή. Οσο για τα Μνημόνια; Νομίζαμε και πάλι ότι τους κοροϊδεύαμε. Πηγαίναμε και υπογράφαμε μόνο για να κερδίσουμε χρόνο και μετά δεν κάναμε τίποτα. Δεν είναι, όμως, τα πράγματα έτσι. Πρέπει να δούμε, επιτέλους, τι μπορούμε να κάνουμε τώρα».

Είχατε πει παλιότερα ότι «η κβαντική φυσική είναι ένα είδος παραλόγου, με την έννοια ότι ξεφεύγει από τα όρια της καθεστώσας λογικής». Πιστεύετε ότι αυτή η απότομη ανατροπή που ζούμε σε σχέση με αυτά που ξέραμε, συνάδει με τη λογική ή έχει κυριαρχήσει το παράλογο;
«Εχει κυριαρχήσει το θέατρο του παραλόγου. Πάντως, δεν θυμάμαι χώρα στον δυτικό κόσμο μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο να έχει περάσει τέτοια κρίση. Θέλει πάρα πολύ σκέψη και δύναμη για να δούμε πώς μπορούμε να ξεφύγουμε. Αλλά η αλήθεια είναι ότι ζούμε σε μία κβαντική πολιτική κατάσταση όπου κυριαρχεί η αρχή της αβεβαιότητας και της απροσδιοριστίας. Χάσαμε τα αβγά και τα πασχάλια. Εχουμε αποδείξει στην πράξη ότι η κβαντική φυσική δεν δουλεύει μόνο στον μικρόκοσμο, αλλά δουλεύει και στον... ελληνικό μακρόκοσμο».

Οι ιστορικοί του μέλλοντος σε ποια στοιχεία του παρόντος θα πρέπει να καταφύγουν για να μας καταλάβουν καλύτερα; Για παράδειγμα, οι Ελληνες δεν φημιζόμαστε για την ικανότητα να συνεννοηθούμε μεταξύ μας, ακόμα και όταν ο κίνδυνος είναι ορατός.
«Οι Ελληνες το έχουμε αυτό από την αρχαιότητα. Ολος ο Ομηρος έχει γραφτεί για αυτό, για τις αψιμαχίες μεταξύ των Ελλήνων. Αλλά να το επικαλούμαστε σαν χαρακτηριστικό μας είναι λάθος. Τι πάει να πει έτσι είμαστε εμείς οι Ελληνες, τσακωνόμαστε. Τότε να σταματήσουμε να υπάρχουμε σαν έθνος. Ας κάνουμε κάτι άλλο. Εάν δεν μπορούμε να μονιάσουμε, εάν δεν μπορούμε να καταλάβουμε τους κινδύνους που έχουμε μπροστά μας, τότε τι να πω. Εχουμε φύγει από την εποχή που γίνονταν οι πόλεμοι και οι κατακτήσεις με την μπότα. Είχα πει πριν από τρία χρόνια ότι πάμε για οικονομικό ναζισμό, ότι ο Νότος θα κινδύνευε να γίνει ένα είδος προτεκτοράτου. Θέλω όμως να πω και κάτι άλλο: έχουν κατορθωθεί ορισμένα πολύ σημαντικά πράγματα από τον ελληνικό λαό. Και τώρα περιμένω να δω τους κυρίους από την κεντρική Ευρώπη πώς θα μας συμπεριφερθούνε. Πρέπει να δείξουν αλληλεγγύη, να υπάρξει ελάφρυνση ώστε να μπορέσει η κυβέρνηση, η όποια κυβέρνηση, να μη σκέφτεται μόνο τα χρέη. Τα γόνατά μας είναι ματωμένα. Ασε να σηκωθούμε λίγο πάνω».

Ποιο θεωρείτε το πιο επικίνδυνο φαινόμενο στην Ελλάδα της κρίσης;
«Την απαισιοδοξία. Ενώ οι Ελληνες είμαστε από τη φύση μας αισιόδοξοι, δεν θυμάμαι ποτέ άλλοτε τόση διάχυτη απαισιοδοξία. Είναι τραγικό. Ο κόσμος έχει γίνει καταθλιπτικός, πέρα από την παράνοια η οποία υπάρχει. Αλλά για να αλλάξει αυτό, πρέπει να παρέλθει η οικονομική κρίση, η οποία όμως είναι αποτέλεσμα και έλλειψης παιδείας. Και παιδεία δεν εννοώ το να έχεις πτυχία. Παιδεία είναι και το να πληρώνεις φόρους. Γιατί κανένας δεν πλήρωνε φόρους».

Υπάρχουν περιθώρια για αισιοδοξία; Πιστεύετε ότι η Ελλάδα θα καταφέρει να ανακάμψει σε ορατό ορίζοντα;
«Τελευταία έχει ανάψει λίγο μέσα μου η φλόγα της αισιοδοξίας ότι θα γλιτώσουμε. Αλλά πρέπει όλοι να βοηθήσουνε πέρα από τα μικροκομματικά οφέλη. Διότι εκεί που είσαι ήμουνα και εδώ που είμαι θα 'ρθεις».

Τι συμβουλεύετε τους νέους για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν στην εποχή τους;
«Εγώ θα έφευγα. Ξέρω ότι ακούγεται βαρύ, αλλά πώς μπορώ να πω σε έναν νέο άνθρωπο να μείνει; Εχει ξαναγίνει αυτό μετά τον Εμφύλιο που έφυγαν τα καλύτερα μυαλά και πήγαν στο Παρίσι - ο Καστοριάδης, ο Ξενάκης, ο Πουλαντζάς ή και στη χούντα που έγινε κάτι αντίστοιχο. Και έμειναν στην Ελλάδα μετριότητες και κάτω. Είναι το φαινόμενο Σαλιέρι: έχουνε μια εξυπνάδα, αλλά είναι ατάλαντοι. Ο Σαλιέρι είχε το μυαλό να καταλάβει την ιδιοφυΐα του Μότσαρτ και γι' αυτό τον μισούσε τόσο πολύ. Φταίει όμως και ο κόσμος που επέτρεψε στους ?Σαλιέρηδες? να σκοτώνουν τους Μότσαρτ. Η Ελλάδα είναι γεμάτη τέτοιους, ακόμα και σήμερα. Και δεν αφήνουν περιθώρια για δημιουργία. Κοιτάξτε τι γίνεται. Πέστε μου εσείς σε ποια άλλη χώρα του κόσμου το μεγαλύτερο πανεπιστημιακό ίδρυμα θα μπορούσε να είναι επί δυόμισι μήνες κλειστό, επειδή μια ομάδα το αποφάσισε. Δεν έχει καμία σημασία εάν έχουν δίκιο ή όχι. Αλλιώς πρέπει να διεκδικείς το δίκιο σου. Δεν γίνεται σαράντα άτομα να κλείνουν το Πανεπιστήμιο Αθηνών. Ισως οι Ελληνες του εξωτερικού να κρατάνε τη δάδα της Ελλάδας πιο αναμμένη από τους Ελληνες εδώ πέρα».

Ενας συγγραφέας και πανεπιστημιακός δάσκαλος εξακολουθεί να ασκεί επίδραση στον κόσμο;
«Ναι. Υπό την προϋπόθεση ότι δεν πρέπει να θέλουμε με αυτά που λέμε να γίνουμε αρεστοί. Πρέπει με αυτά που λέμε, να προσπαθούμε να βοηθήσουμε τον κόσμο να προχωρήσει. Να κάνουμε τον κόσμο να σκεφτεί. Και όχι τάχα να προτείνουμε έτοιμες λύσεις. Είναι αυτό που λένε οι Κινέζοι για το ψάρι: ότι δεν δίνεις σε κάποιον έτοιμο ψάρι, αλλά του μαθαίνεις να ψαρεύει».

Ενας νέος Διαφωτισμός
Ποια πράξη θεωρείτε επαναστατική σήμερα;
«Νομίζω ότι είναι η πνευματική επανάσταση και η αγωγή που μπορούνε να αλλάξουν τον κόσμο. Πρέπει να σπάσουν τα δεσμά τα αόρατα που κρατάνε τον κόσμο καθηλωμένο και να καταλάβουμε ότι μπαίνουμε σε μία νέα εποχή. Η τεχνολογία και η επιστήμη έχουν κάνει μεγάλη πρόοδο και έχουν φέρει τον άνθρωπο σε ένα καινούργιο, φωτεινό μέρος, το οποίο δυστυχώς δεν το έχει αντιληφθεί ο κόσμος. Πρέπει ο κόσμος να προχωρήσει με ορθολογισμό, πάνω σε δεδομένα και να φτιάξουμε μια καινούργια κοινωνία. Αυτό είναι το όνειρό μου και το όραμά μου. Οπως ο Διαφωτισμός είναι ένα αποτέλεσμα του Νεύτωνα και του Γαλιλαίου και του Κοπέρνικου, διότι ο Βολταίρος ήταν μαθητής, και έφεραν την πραγματική επανάσταση, έτσι και σήμερα πρέπει να γίνει ένας νέος Διαφωτισμός μέσα από την τεράστια εξέλιξη της επιστήμης και της τεχνολογίας».

ΜΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΤΡΟΜΟΥ

Η τραγωδία μας κρύβει τη σωτηρία μας
 

Πιστεύετε ότι αυτή τη στιγμή λείπουν οι πολιτικοί ηγέτες από την Ελλάδα, αλλά και από την υπόλοιπη Ευρώπη;
«Η πολιτική, πια, έχει αλλάξει σε σχέση με αυτό που γνωρίζαμε. Αλλά λόγω της παγκοσμιοποίησης στα οικονομικά, τα πράγματα έχουν γίνει εξαιρετικά περίπλοκα για τις πολιτικές αποφάσεις. Εδώ βλέπετε ότι τραντάχτηκε ολόκληρη Ευρωζώνη από μια μικρή χώρα σαν την Ελλάδα. Στις παλιές εποχές δεν θα συνέβαινε κάτι τέτοιο. Θα λέγανε πτωχεύστε εσείς και όλα είναι μια χαρά. Αυτό που ήταν η τραγωδία μας κρύβει και τη σωτηρία μας. Η εξάρτηση που έχουν από μας και η εξάρτηση που έχουμε από αυτούς δημιούργησαν μία ισορροπία τρόμου. Ισως θα έπρεπε να το είχαμε εκμεταλλευτεί καλύτερα αυτό. Θα έπρεπε όμως να είχε υπάρξει μία στήριξη απ' όλα τα κόμματα. Δυστυχώς, ακόμα και σήμερα, δεν έχει γίνει κάτι τέτοιο. Και πραγματικά λυπάμαι, δεν το 'χω ξαναδεί αυτό το πράγμα».

Αγαπητέ Αλέξη Τσίπρα

Παραμένετε ένας χαρισματικός δημαγωγός. Θα μπορούσατε να εξελιχθείτε σε υπεύθυνο ηγέτη;

του Νίκου Δήμου, www.lifo.gr, 23/5/2012

●     Μια ανοιχτή επιστολή διαβάζεται συνήθως απ’ όλους, πλην του παραλήπτη. Άλλωστε, γράφεται για όλους.

●     Πρέπει να ομολογήσω ότι από την αρχή δεν μου ήσασταν συμπαθής. Έχω γράψει (και μάλιστα εδώ) ότι οι δύο ελληνικές ιδιότητες που αντιπαθώ είναι η μαγκιά και η κλάψα. Η μαγκιά σας τυγχάνει πλέον διεθνούς προβολής. Όσο για την κλάψα, αυτή υπερκαλύπτεται (από τη μαγκιά), αλλά παραμένει συστατικό στοιχείο της ελληνικής Αριστεράς. Η οποία δεν υπήρξε ποτέ μία παράταξη καινοτομίας κι εκσυγχρονισμού -αλλά του παράπονου και της γκρίνιας.

●     Άσχετα όμως από την προσωπική μου συμπάθεια ή αντιπάθεια, πρέπει να ομολογήσω πως αυτήν τη στιγμή είστε ο MVP του ελληνικού πολιτικού παιχνιδιού. Ουσιαστικά, παίζετε χωρίς αντίπαλο. Οι ανταγωνιστές σας είναι φθαρμένοι, γερασμένοι, απωθητικοί - μέχρι και γελοίοι. Οι του δικομματισμού δεν έχουν ίχνος αξιοπιστίας και κύρους, οι νεότεροι εξτρεμίζουν, ο συμπαθής Φώτης παραμένει βαρετός και φλου, ενώ η Αλέκα δεν ακούγεται καν μέσα από τη φορμόλη.

●     Το να παίζεις μόνος και να νιώθεις κυρίαρχος του παιχνιδιού είναι ένα συναίσθημα συναρπαστικό αλλά και επικίνδυνο. Σου δίνει αυτοπεποίθηση, σε μεθάει, αλλά αυτή η μέθη μπορεί να σε παρασύρει. Η θέση σου είναι δύσκολη κι ευάλωτη. Όταν σε φωτίζουν όλοι οι προβολείς, δεν έχεις περιθώρια λάθους. Μία ή δύο λανθασμένες κινήσεις και γκρεμίζεσαι γρήγορα – και από ψηλά.

●     Μέχρι στιγμής χρησιμοποιείτε τη γοητεία σας για να πουλάτε ανέφικτες υποσχέσεις (ευρώ χωρίς Μνημόνιο, κατάργηση της λιτότητας και μάλιστα πανευρωπαϊκά, κ.λπ.). Παραμένετε, άρα, ένας χαρισματικός δημαγωγός. Θα μπορούσατε να εξελιχθείτε σε υπεύθυνο ηγέτη; Αυτό το ερώτημα είναι αποφασιστικό για το μέλλον σας και για το μέλλον της χώρας.

●     Μια τέτοια μεταμόρφωση επιχείρησε, κάτω από το βάρος της ευθύνης, ο Ανδρέας Παπανδρέου. Όταν ανέβηκε στην εξουσία, ο μέγας δημαγωγός ξέχασε τα «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ / το ίδιο συνδικάτο», «έξω οι βάσεις του θανάτου», κ.λπ. Και στο ΝΑΤΟ έμεινε και την ΕΟΚ άρμεξε (με αστερίσκους…) και τις βάσεις κράτησε.

●     Υπεύθυνος ηγέτης δεν έγινε ποτέ. Μπορεί να άλλαξε θετικά τη δομή της κοινωνίας, αλλά από αυτόν ξεκίνησαν τα δεινά που μας μαστίζουν σήμερα: η κομματικοποίηση του κράτους, οι συντεχνίες, ο υπέρογκος δανεισμός. Από ένα σημείο και πέρα, η ιδιωτική του ζωή μετέτρεψε την εξουσία σε οπερέτα.

●     Δυστυχώς, από αρχαιοτάτων χρόνων η Ελλάδα αγαπούσε τους δημαγωγούς. Ηγέτες είχε ελάχιστους.

Με γενετικό τρικ αναπτύχθηκαν τα λουλούδια

Πριν από περίπου 160 εκατομμύρια χρόνια, ο πλανήτης γέμισε ξαφνικά λουλούδια. Η εξάπλωσή τους ήταν μάλιστα τόσο γρήγορα ώστε χαρακτηρίστηκε από το Δαρβίνο «απαίσιο μυστήριο» της φύσης. Το γονιδίωμα ενός ζωντανού απολιθώματος στο βασίλειο των φυτών αποκαλύπτει τώρα το γενετικό τρικ που έδωσε στα λουλούδια το πάνω χέρι.

Τα φυτά που παράγουν άνθη, γνωστά ως αγγειόσπερμα, αποτελούν σήμερα τη συντριπτική πλειονότητα των φυτών σε όλο τον πλανήτη. Πιστεύεται ότι προήλθαν από τα γυμνόσπερμα, φυτά χωρίς πραγματικά άνθη, στα οποία κατατάσσονται τα σημερινά κωνοφόρα.

Ερευνητές αμερικανικών ιδρυμάτων παρουσιάζουν τώρα στο περιοδικό Science το γονιδίωμα του δέντρου Amborella trichopoda, το οποίο φύεται αποκλειστικά στο κύριο νησί της Νέας Καληδονίας στον Ειρηνικό, και θεωρείται ζωντανό απολίθωμα.

Το Amborella θεωρείται ο πλησιέστερος σύγχρονος συγγενής των πρώτων αγγειόσπερμων φυτών -η εξελικτική γραμμή του διαχωρίστηκε από τα υπόλοιπα αγγειόσπερμα λίγο μετά το άνοιγμα του πρώτου μπουμπουκιού στον πλανήτη.

Η σύγκριση του γονιδιώματός του με τα γονιδιώματα άλλων φυτών δείχνει τώρα να επιβεβαιώνει μια θεωρία που είχε προταθεί ως απάντηση στο «απαίσιο μυστήριο» του Δαρβίνου: πριν από περίπου 200 εκατ. χρόνια, οι πρόγονοι των ανθοφόρων φυτών υπέστησαν διπλασιασμό του γενετικού υλικού τους.

Το φαινόμενο είναι γνωστό ως πολυπλοειδία και είναι σύνηθες ακόμα και στα σημερινά φυτά -η πατατιά, για παράδειγμα, φέρει δύο έως έξι αντίγραφα κάθε γονιδίου και κάθε χρωμοσώματος.

Η αντιγραφή ενός γονιδίου σε πολλά αντίτυπα μέσα στο ίδιο γονιδίωμα πιστεύεται ότι δίνει στην εξέλιξη περιθώριο για αλλαγές: το αρχικό γονίδιο μπορεί να διατηρήσει τη λειτουργία του, αφήνοντας έτσι τα αντίγραφά του να μεταλλαχθούν και να αναλάβουν τελικά νέες λειτουργίες.

Τα ίδια τα άνθη αποτελούν εξάλλου παράδειγμα για το πώς μπορεί αυτό να συμβεί: τα πέταλα και τα σέπαλα των λουλουδιών σχηματίζονται από διαφοροποιημένα αντίγραφα γονιδίων τα οποία αρχικά εμπλέκονταν στον σχηματισμό των φύλλων. Με άλλα λόγια, τα σέπαλα και τα πέταλα είναι διαφοροποιημένα φύλλα.

«Ο διπλασιασμός του γονιδιώματος μπορεί επομένως να προσφέρει μια εξήγηση στο "απαίσιο μυστήριο" του Δαρβίνου -τη φαινομενικά απότομη εμφάνιση νέων ειδών ανθοφόρων φυτών την Κρητιδική περίοδο» λέει ο Κλοντ ντεΠαμφιλίς του Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια, μέλος της ερευνητικής ομάδας.

«Ολόκληρες γενιές επιστημόνων προσπάθησαν να λύσουν αυτό το παζλ» επισημαίνει.

Η ομάδα του ήταν τυχερή που πρόλαβε να λύσει το απαίσιο μυστήριο, αφού η μοναδική Amborella επιζεί σήμερα μόνο σε 18 σημεία της Νέας Καληδονίας και το μέλλον της είναι αβέβαιο.

Επιμέλεια: Βαγγέλης Πρατικάκης, 20/12/2013

Newsroom ΔΟΛ