Ο Κήπος του Επίκουρου, 3ο τεύχος

...
Περιεχόμενα Τρίτου Τεύχους

• Το φαινόμενο Αλεξάκη
• Επικούρειες Δραστηριότητες
• Ο Επικουρος και η εποχή μας
• Το μονοπάτι του Ευ Ζην
• Νίκος Μαραγκός, ένας επικούρειος σκηνοθέτης
• Όλβιος όστις της ιστορίας έσχε μάθησιν
• Μια επικούρεια αντίθεση ή μήπως μια επικούρεια θέση
• Η αρχαιοελληνική αντίληψη περί θρησκευτικότητας
• Ομάρ Καγιάμ: ένας επικούρειος της Ανατολής
• Περί Αρετών
• Οι Σοφιστές και ο αρχαίος διαφωτισμός
• Φιλοσοφική σχολή ή κατηχητικό σχολειό;
• Εμείς οι Επικούρειοι είμαστε θρήσκοι ή άθρησκοι;
• Φιλοσοφικό Αθήναιο Εκατηβόλος
• Ο Επίκουρος και τα θεμέλια της πειραματικής επιστήμης
• Καρναβάλι: η πανάρχαια ελληνική γονιμοποιητική γιορτή
• Επικούρειες αναφορές στη Νέα Ελληνική Ποίηση
• Χρειάζεται πλέον η θρησκεία;
• Επικούρεια Βιβλιογραφία
• Επικούρειες Ιστοσελίδες

100 εικονογραφημένες σελίδες, εκδόσεις Βερέττας: www.verettas.gr

Στο δεύτερο τεύχος συνεργάστηκαν: Γιάννης Μητάκος, Δημήτρης Δημητριάδης, Μηνάς Κόκκινος, Μανώλης Σταγάκης, Παναγιώτης Παναγιωτόπουλος, Ιάσων Ευαγγέλου, Ανθούλα Χατζηγεωργίου, Αντώνιος Δημητράκης, Χρήστος Γιαπιτζάκης, Θανάσης Γιαπιτζάκης, Μάριος Βερέττας. Χρησιμοποιήθηκαν επίσης κείμενα των: Νίκου Ψυρούκη, Αβραάμ Κοέν

βλέπε επίσης:

Χωρισμός Κράτους - Εκκλησίας

«...»

Τον Νοέμβριο του 2005, η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου παρουσίασε πρόταση σχεδίου νόμου για νέα ρύθμιση των σχέσεων Κράτους και Εκκλησίας. Τον Μάρτιο 2006, η Διαρκής Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής συζήτησε τρεις προτάσεις νόμου για την κατοχύρωση της θρησκευτικής ελευθερίας και τις σχέσεις Πολιτείας και Εκκλησίας που είχαν ως βάση το νομοσχέδιο της Ένωσής μας και είχαν υποβάλει το ΚΚΕ, ο Συνασπισμός και οι ανεξάρτητοι βουλευτές Σ. Μάνος και Α. Ανδριανόπουλος.

Στη Διαρκή Επιτροπή καταγράφτηκε, στα λόγια τουλάχιστον, μια ευρύτερη παραδοχή αρκετών από τις προταθείσες ρυθμίσεις ως αυτονόητων. Ωστόσο, ΠΑΣΟΚ και Νέα Δημοκρατία καταψήφισαν τα εν λόγω σχέδια. Μολονότι και στα δύο κόμματα υπάρχουν, σε διαφορετική ένταση και τόνο, προτάσεις που επικροτούν το περιεχόμενό τους. Έως σήμερα, έχει κανείς την αίσθηση ότι τα κόμματα εξουσίας βρίσκονται σε αυτό το πεδίο πίσω από την κοινωνία.

Η κυβέρνηση είναι δέσμια ενός συντηρητισμού, στην παραδοσιακή «ελληνοχριστιανική» εκδοχή του, ο οποίος αντιμετωπίζει την ελεύθερη εκδήλωση θρησκευτικών και άλλων πεποιθήσεων ως διακινδύνευση της κοινωνικής συνοχής και τάξης. Η αξιωματική αντιπολίτευση είναι επίσης δέσμια ενός οπορτουνισμού, που την παρασύρει σε παλινωδίες ανάμεσα στη φραστική υπεράσπιση των δικαιωμάτων και στην έμπρακτη εξάρτηση από οτιδήποτε και οποιονδήποτε θα μπορούσε να εξασφαλίσει ένα πρόσκαιρο εκλογικό απυρόβλητο.

Σε τελευταία ανάλυση, και στα δύο κόμματα εκφράζεται παντοιοτρόπως ένας πατερναλισμός, που στηρίζει πολυποίκιλα συμφέροντα στο σύστημα ασφυκτικού εναγκαλισμού της Πολιτείας με την πολυπληθέστερη θρησκευτική κοινότητα. Όμως, σε ζητήματα θεμελιωδών δικαιωμάτων δεν έχει θέση καμία από τις προηγούμενες αντιλήψεις και πρακτικές. Για τον λόγο αυτόν, η πλήρης θρησκευτική ελευθερία και η ρύθμιση των σχέσεων Πολιτείας και Εκκλησίας παραμένουν ακόμη στις εκκρεμότητες της Μεταπολίτευσης.

Η θλιβερή συγκυρία της απώλειας του Αρχιεπισκόπου, πληθωρικής προσωπικότητας, που με τόση παρρησία εξέφρασε όσο κανείς άλλος μια εκκοσμικευμένη εκδοχή της εκκλησιαστικής ταυτότητας, μπορεί να αποτελέσει την αφορμή για μια νέα πολιτική διαβούλευση με στόχο τον χωρισμό Κράτους και Εκκλησίας. Εξάλλου, στα πρώιμα κείμενά του και ο εκλιπών αυτό υποστήριζε. Σήμερα, το κλίμα φαίνεται πιο ώριμο και στις δύο πλευρές.

(Δημήτρης Χριστόπουλος, πρόεδρος της Ελληνικής Ενωσης
για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, Ελευθεροτυπία, 31/1/2008)

Η φωτογραφία δείχνει ρώσικη εικόνα με τον «άγιο» τσάρο Νικόλαο, ο οποίος αγιοποιήθηκε,
επειδή ηγήθηκε ενός συστήματος καταπίεσης του ρώσικου λαού και εκτελέστηκε γι' αυτό το
ρόλο του. Κάτι σαν να είχαν αγιοποιήσει οι Γάλλοι τον Λουδοβίκο XVI.

Ο ηθοποιός και ο δάσκαλος

Προ ημερών μου λέει μια καλή φίλη: «Να πας να δεις την παράσταση του Λευτέρη Βογιατζή, είναι καταπληκτικός!» Ρωτώντας την διάφορα πληροφορούμαι ότι, πέρα από το θέμα του θεατρικού έργου, η φίλη εντυπωσιάστηκε από το γεγονός ότι ο γνωστός και εκλεκτός αυτός ηθοποιός και σκηνοθέτης παίζει μόνος του στη σκηνή επί δύο ώρες.

«Όταν πήγα να τον συγχαρώ, μετά το τέλος της παράστασης», μου λέει η φίλη, «φαινόταν πολύ κουρασμένος, είναι πενηντάρης και βάλε!» Ζήτησα μερικές ακόμα πληροφορίες: Κάνει διάλειμμα; Μιλάει διαρκώς; Κινείται στη σκηνή; Όλα απαντήθηκαν καταφατικά. Και όλα αυτά κάνουν την παράσταση εντυπωσιακή και τον κ. Λ.Β. «καταπληκτικό».

Δεν ζηλεύω καθόλου τη δουλειά και τη φήμη του κ. Λ.Β. και δεν συγκρίνω τον εαυτό μου μαζί του, ούτε φιλοδόξησα ποτέ να βγω σε θεατρική σκηνή. Γεγονός είναι όμως ότι από ηλικία 21-22 ετών δίνω παραστάσεις μπροστά σε μεγάλα ακροατήρια, διδάσκοντας (θεωρία ή ασκήσεις) Μαθηματικά και Ηλεκτρομαγνητισμό, Εφαρμογές Υπολογιστών και Ιστορία της Τεχνολογίας.

Περίπου 30 ετών δίδασκα στο εξωτερικό συχνά σε μεγάλο αμφιθέατρο, μερικές φορές ενώπιον 200-250 φοιτητών, όταν απουσίαζε ο αρμόδιος καθηγητής (αρρώσταινε συχνά). Μερικοί από τους φοιτητές δεν καταλάβαιναν, πώς συμβαίνει να έχω γερμανικό επώνυμο αλλά να μιλάω με ξένη προφορά – νόμιζαν ότι είμαι εγώ ο καθηγητής, του οποίου το όνομα έβλεπαν στο πρόγραμμα.

Και έπρεπε σ' αυτές τις «παραστάσεις» να είμαι πολύ καλός σε πολλούς τομείς: να μιλάω σωστά τη γλώσσα, να έχει η παρουσίαση της ύλης μια συνοχή, να μην κάνω λάθη στις αποδείξεις ή στα παραδείγματα που έλυνα, να πω την κατάλληλη στιγμή και κάποιο αστείο για χαλάρωση της έντασης, χωρίς να περιπέσει το μάθημα σε χαβαλέ. Στα μεγάλα ακροατήρια, πάντα με μικρόφωνο (ψείρα) στο στήθος και με ενοχλητική αντήχηση της φωνής από τα μεγάφωνα της αίθουσας.

Αυτός ο ρυθμός συνεχίστηκε και εξελίχθηκε, διαρκεί μέχρι σήμερα. Συνεχώς δίωρα, μερικές φορές και τετράωρα ημερησίως, με ένα δεκάλεπτο διάλειμμα στη μέση. Κάθε φορά σκηνοθέτης και εκτελεστής μιας παράστασης. Μόνος, ομιλητής και συζητητής, να αναπτύσσεις το περιεχόμενο του μαθήματος και να απαντάς σε ερωτήσεις. Και ποτέ το ίδιο «θεατρικό έργο», κάθε μέρα παρακάτω, 13-15 διαφορετικά δίωρα σε κάθε μάθημα ανά εξάμηνο. Να σε κοιτάζουν συνήθως 50-60 ή και περισσότερα ζευγάρια μάτια και να σχολιάζουν ψιθυριστά, αν είσαι αξύριστος ή ακούρευτος, με νέα γυαλιά, με σκονισμένα παπούτσια κ.ο.κ.

Κάθε φορά επαγωγική ανάπτυξη του διδακτικού αντικειμένου, από τα απλά στα δύσκολα, με αποδείξεις, με σχήματα, με καμπύλες, με διαφορετικά χρώματα κιμωλίας ή μαρκαδόρου, με επίλυση ασκήσεων και το κομπιουτεράκι στο χέρι, εννοείται χωρίς κανένα σκονάκι. Με επανάληψη γνώσεων από άλλα μαθήματα, από το σχολείο ή από προηγούμενα εξάμηνα.

Και στο τέλος, μετά το δίωρο, κατάκοπος στο γραφείο, να δέχεσαι φοιτητές, όχι για να πάρεις συγχαρητήρια, αλλά για να δώσεις εσύ συμπληρωματικές πληροφορίες, για συμπληρωματική βιβλιογραφία, για ασκήσεις, τι θέματα μπαίνουν στην εξέταση, αν υπάρχουν παλιά φυλλάδια με θέματα, αν θα γίνει την άλλη εβδομάδα μάθημα, αν μπορούν να παραδώσουν την εργασία μια άλλη εβδομάδα ή τον άλλο μήνα, να δουν το γραπτό της εξέτασης και να ενημερωθούν για τα λάθη που έγιναν, να μάθουν αν ο βαθμός που πήραν αντιστοιχεί με την ποιότητα του γραπτού που παρέδωσαν και άλλα πολλά, σημαντικά και ασήμαντα.

Δεν σκέφτηκα ποτέ πως θα μπορούσε να πει κάποιος ότι ήμουν «καταπληκτικός», απλά έκανα τη δουλειά που έμαθα και ήξερα. Ο ηθοποιός που κάνει περίπου τα ίδια, ίσως και λιγότερα, είναι όμως «καταπληκτικός»! Ρώτησα άλλους συναδέλφους, νέους και παλιότερους, αν είχαν δεχτεί ποτέ συγχαρητήρια από σπουδαστές, αν κάποιος τους χαρακτήρισε «καταπληκτικούς» ή έστω «καλούς». Τίποτα, ουδείς!

Με προβληματίζει πολύ η σύγκριση της δικής μου δουλειάς με εκείνη του ηθοποιού, την οποία δεν υποτιμώ καθόλου.

• Μήπως εκτιμάται υψηλότερα ο ηθοποιός επειδή υποδύεται ένα ρόλο που δεν είναι ο ίδιος αλλά πρέπει να φαίνεται σαν να ήταν ο εαυτός του; Μα και ο δάσκαλος έρχεται κάθε φορά στο επίπεδο του μαθητή του και προσπαθεί να δει τα πράγματα από τη σκοπιά του αδαή. Συνδέει τα διαθέσιμα κομμάτια γνώσης για να δημιουργήσει κάτι νέο, άγνωστο ακόμα στους ακροατές του. Αν ο δάσκαλος που διδάσκει την αλφαβήτα συμπεριφερθεί όπως ο πραγματικός εαυτός του, τα παιδιά ούτε που θα καταλάβουν ποτέ, τί είναι αυτά που μουτζουρώνει ο «κύριος» στον πίνακα. Αν ο καθηγητής διδάσκει τον Ηλεκτρομαγνητισμό, τη Χημεία Τροφίμων ή τη Θερμοδυναμική σαν να επικοινωνεί και ανταλλάσσει απόψεις με συνάδελφό του, θα χάσει σε μερικά λεπτά όλο το ακροατήριο.
• Μήπως ο ηθοποιός μπορεί να είναι «καταπληκτικός», επειδή πληρώνεται από τους θεατρόφιλους για να τον δουν και ακούσουν να παίζει, ενώ ο δάσκαλος τούς είναι περίπου αδιάφορος επειδή διδάσκει «δωρεάν» και οι φοιτητές μπαινοβγαίνουν στην αίθουσα, όποτε θέλουν; Μήπως υποτιμούν τον καθηγητή, επειδή η εκπαιδευτική παράστασή του επαναλαμβάνεται το επόμενο, το μεθεπόμενο και το παράλλο εξάμηνο, απεριόριστα; Είναι γνωστό ότι κανείς δεν εκτιμάει το τσάμπα και στις πολλαπλές παραστάσεις πηγαίνει καθένας όποτε βολεύεται!
• Μήπως κρίνουν ευνοϊκά τον ηθοποιό, επειδή στο θέατρο κανείς δεν θα τους εξετάσει, αν κατάλαβαν το έργο, αν μπορούν να περιγράψουν την υπόθεση, αν μπορούν να διατυπώσουν με συντομία το νόημα; Την ίδια στιγμή που κρίνουν τον καθηγητή με αυστηρότητα, επειδή θα πραγματοποιήσει ο ίδιος εξέταση στο μάθημα και θα διαπιστώσει αντικειμενικά, ποιος σπουδαστής και πόσο παρακολουθούσε κατά τη διδασκαλία, αν συμμετείχε στην επίλυση ασκήσεων, αν είχε ακόμα στο μυαλό αυτά που έπρεπε να έχει μάθει στο σχολείο ή σε προαπαιτούμενα μαθήματα, αν είχε δουλέψει μόνος ή με συναδέλφους του στο σπίτι κτλ.
• Μήπως ο ηθοποιός αντιμετωπίζεται εξ ορισμού ως φίλος, ενώ ο δάσκαλος ως αντίπαλος;

(Στέλιος Φραγκόπουλος, Stelios Frangopoulos)

(βλέπε επίσης >>>)

Ταχυδακτυλουργίες...

...

Διελεύσεις αστεροειδών

...

Την Τρίτη το πρωί πέρασε κοντά στη Γη ένας αστεροειδής, με περισσότερα από 100 μέτρα διάμετρο. Όπως δήλωσε η NASA ο διαστημικός βράχος πέρασε σε απόσταση 537.000 km, περίπου 1,3 φορές η απόσταση της Γης από τη Σελήνη.

Ο αστεροειδής που έχει καταγραφεί με το κωδικό όνομα 2007 TU24, εντοπίστηκε τον περασμένο Οκτώβριο και εκτιμήθηκε με μια διάμετρο μεταξύ 150 και 600 μέτρα. Η εγγύτερη απόστασή του από τη Γη ήταν στις 10.33 π.μ. ώρα Ελλάδας, δηλαδή με έντονο φως της ημέρας, αλλά επιπλέον και με συννεφιά, οπότε δεν ήταν δυνατή η παρατήρησή του. Η επόμενη προσέγγιση αστεροειδούς στη Γη αναμένεται σε περίπου 20 χρόνια, το έτος 2027.

Ένας άλλος αστεροειδής με κωδικό όνομα 2007 WD5, ο οποίος κατευθυνόταν στον «γειτονικό» μας Άρη και θα έπεφτε επάνω του την επόμενη εβδομάδα, τελικά θα περάσει «πολύ κοντά», στα 26.000 χιλιόμετρα.