28 August 2014

Όλο και πιο πίσω, όλο και πιο βαθειά στο σκοτάδι

του Άγγελου Στάγκου, www.reporter.gr, 26/8/2014


Κάθε φορά που γίνεται κάποια προσπάθεια να προσαρμοστεί η χώρα με τα δυτικά πρότυπα, αφού έτσι και αλλιώς έχει πάρει απόφαση να ανήκει στη Δύση (ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α. αυτό τουλάχιστον δεν το αμφισβητεί μέχρι σήμερα, αν πάρουμε τοις μετρητοίς δηλώσεις και συνεντεύξεις του Τσίπρα), βρίσκει μπροστά της ένα συνονθύλευμα υπερσυντηρητικών, ακροδεξιών και φασιστοειδών, που πολύ συχνά συνωστίζονται κάτω από τη σκέπη της Εκκλησίας, ή έστω, κάποιων ιεραρχών.
Για όλους αυτούς -στους οποίους στην πραγματικότητα περιλαμβάνονται και πολλοί «αριστεροί» κατά δήλωσή τους γιατί στην Ελλαδάρα μας «αριστερός» δεν σημαίνει αναγκαστικά και «προοδευτικός»- δεν έχει καμία σημασία ότι είμαστε ως κράτος μέλος του ΟΗΕ, του ΝΑΤΟ, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλων οργανισμών, οπότε έχουμε υπογράψει κάποια κείμενα διεθνούς ισχύος. Για αυτούς, τόσο η χώρα, όσο και ο καθένας τους ξεχωριστά, ή και όλοι μαζί, σημασία έχει να επιβάλλουν και να συμπεριφέρονται όπως γουστάρουν, ανά πάσα στιγμή, ασχέτως διεθνούς πρακτικής, αρχών, συμφωνιών, υπογραφών και άλλες ενοχλητικές δεσμεύσεις, Όταν βέβαια αποδεικνύονται ενοχλητικές και δεν βοηθούν την εφαρμογή των δικών τους αντιλήψεων.
Μιλάμε τώρα για κοινωνικά θέματα, που όμως έχουν σχέση με την πολιτική, τον πολιτισμό, την ελευθερία του ατόμου και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Εναντίον των οποίων οι κύκλοι των ελληναράδων και πάρα πολλών ιεραρχών, που συχνά αγγίζουν το σύνολο της Εκκλησίας, έχουν να επιδείξουν λαμπρές περγαμηνές. Ίσως το σύνδρομο της φράσης που αποδίδεται στον Λουκά Νοταρά «καλύτερα το τουρκικό σαρίκι, παρά η παπική τιάρα» (η φράση βέβαια χωράει πολλές ερμηνείες και πρέπει να ληφθεί η εμπειρία, αλλά και η πραγματικότητα της εποχής που υποτίθεται ότι ειπώθηκε), λίγο πριν από την πτώση της Κωνσταντινούπολης, να ανήκει στις ακατάλυτες παραδόσεις της Ελληνικής Εκκλησίας και γι αυτό έχουμε δει πράγματα και θαύματα τα τελευταία χρόνια.
Ας αφήσουμε στην άκρη το ανάθεμα και τον αφορισμό του Ελευθέριου Βενιζέλου επειδή ήθελε να συνταχθεί η χώρα με τους Αγγλογάλλους στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Επί των δικών μας ημερών η Εκκλησία αντιτάχθηκε ανοιχτά ή υπόγεια, στο σύνολό της ή μεγάλη μερίδα της, στην καθιέρωση του πολιτικού γάμου, στην απάλειψη της αναγραφής του θρησκεύματος στις ταυτότητες, στο κτίσιμο ενός τζαμιού στην περιοχή της Αθήνας για να έχουν χώρο λατρείας οι μουσουλμάνοι, στο σύμφωνο συμβίωσης.
Τώρα διάφοροι ιεράρχες εξαπολύουν τη δική τους «τζιχάντ» (ιερό πόλεμο), κατά του λεγόμενου αντιρατσιστικού νομοσχεδίου. Τους ενοχλεί ότι ποινικοποιεί την άσκηση βίας και την ενθάρρυνσή της κατά των ομοφυλοφίλων και τους ενοχλεί επίσης, χωρίς να το λένε, αλλά το υπονοούν (ένας μάλιστα αμφισβητεί τους αριθμούς των εβραίων που σφαγιάστηκαν από τους Ναζί) η απαγόρευση της άρνησης του Ολοκαυτώματος. Τους ενοχλεί ακόμη και το γεγονός ότι το νομοσχέδιο στρέφεται γενικά κατά του ρατσισμού, της ξενοφοβίας και της μισαλλοδοξίας. Κάτι άλλωστε που επιβάλλουν ο ΟΗΕ, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η διεθνής κοινότητα και γι' αυτό άλλωστε οι κανονικοί άνθρωποι στην Ανατολή και τη Δύση αγανακτούν και ανησυχούν με όσα γίνονται στη Συρία και το Ιράκ από τους τζιχαντιστές.
Η ελληνική Εκκλησία έχει συμβάλλει όσο μπορεί στη μεγιστοποίηση του αντισημιτισμού στην Ελλάδα, όπως έχει συμβάλλει στη διατήρηση του λαϊκίστικου εθνικισμού (άλλο ο πατριωτισμός, που θέλει την Ελλάδα καλύτερη, ομορφότερη, πιο δυνατή και να πηγαίνει μπροστά, όχι πίσω). Μία μεγάλη μερίδα των ιεραρχών της τηρεί την ίδια στάση σήμερα και ασκεί την επιρροή της με πολλούς και διάφορους τρόπους και μέσα στην κοινωνία. Με τη βοήθεια πάντα πολλών μήντια και της αναθεματισμένης ηλεκτρονικής κοινωνικής δικτύωσης. Για να τα ξεχωρίσουμε πάντως, άλλο αντισημιτισμός, άλλο κριτική, απόρριψη μετά βδελυγμίας ή καταγγελία της πολιτικής που ασκεί το Ισραήλ στη Μέση Ανατολή.
Όπως και άλλο η θρησκεία και άλλο η πρακτική ενός κράτους, αλλά σίγουρα έχει μεγαλύτερη βαρύτητα η κριτική στο Ισραήλ απαλλαγμένη από στοιχεία αντισημιτισμού.
Φαίνεται όμως ότι το μεγάλο ντέρτι πολλών ιεραρχών είναι η ομοφυλοφιλία. Από τις αντιδράσεις τους (πρώτοι και καλύτεροι ο Μεσογαίας , που στο παρελθόν έστελνε παπάδες στα σχολεία της περιοχής του για να μεταλαμβάνουν τα παιδάκια σχεδόν υποχρεωτικά και αργότερα ευλογούσε τον ... αγώνα της Κερατέας και βέβαια ο Πειραιώς) στο νομοσχέδιο, είναι φανερό ότι δεν θέλουν την αναγνώριση μίας κοινωνικής πραγματικότητας, ότι δεν ανέχονται τις προσωπικές επιλογές, ούτε την ιδιωτική ζωή του κάθε πολίτη.
Έμμεσα πλην σαφώς ενθαρρύνουν την άσκηση βίας κατά των ομοφυλοφίλων. Σαν κανονικοί χρυσαυγίτες. Γι' αυτό άλλωστε ο φοβερός Π. Μπαλτάκος έχει αναλάβει το ρόλο του πολιτικού τους φερέφωνου.
Με λίγα λόγια, όλο και πιο πίσω, όλο και πιο βαθειά στο σκοτάδι!


24 August 2014

Σεβασμός στην πίστη του άλλου!

Συχνά γίνεται λόγος για «σεβασμό στην πίστη» του άλλου, σε προφορικές συζητήσεις και σε γραπτά μηνύματα. Φυσικά, κανείς δεν ασχολείται με τα παραμύθια που πιστεύει καθένας, εφόσον δεν επιβαρύνει με αυτά τον περίγυρό του και την κοινωνία, άρα περιττεύει και η συζήτηση για σεβασμό τους. Όμως η προσπάθεια επιβολής στην κοινωνία είναι συνεχής, οπότε κάθε αντίδραση είναι απαραίτητη...
Πριν από χρόνια ξεσηκώθηκαν οι απανταχού μουσουλμάνοι επειδή κάποιοι Ευρωπαίοι σκιτσογράφοι δημιούργησαν γελοιογραφίες του προφήτη τους, έναν ιμάμη με ψηλό τουρμπάνι… «Δεν σέβονται τη θρησκεία μας» διαλαλούσαν και μερικοί –λίγοι ή πολλοί- προσπάθησαν να δολοφονήσουν τον σκιτσογράφο. Το γεγονός ότι αυτά τα σκίτσα δημοσιεύτηκαν στη Δανία και, αν δεν έκαναν οι θρησκόληπτοι φασαρία, δεν θα το είχε πληροφορηθεί κανένας, δεν έπαιξε ρόλο! Αντίθετα, ήθελαν ως ζηλωτές να δείξουν την παρουσία τους και να απειλήσουν τους Ευρωπαίους και Αμερικάνους — όπως κάνουν και στις μέρες μας.
Παρ’ ημίν έχει περάσει, βέβαια, η εποχή των βασανιστηρίων και δολοφονιών εκ μέρους του χριστιανικού ιερατείου και του θρησκευόμενου όχλου, η επιβάρυνση του περίγυρου δεν έχει σταματήσει όμως — από τις μισθολογικές εισπράξεις για το τίποτα που προσφέρει το ιερατείο, μέχρι τις καμπάνες και τα μεγάφωνα που βουίζουν στις γειτονιές, μέχρι και τους αγιασμούς και τα μαθήματα θρησκοληψίας στα σχολεία και στο στρατό, μέχρι τις εικονίτσες και τα καντηλέρια σε δημόσιους χώρους, θέλει δεν θέλει ο πολίτης.
Και θα μπορούσε να κάνει ο φιλήσυχος άνθρωπος κάποιες υποχωρήσεις, να αφήνει τους θεόπληκτους να εκφράσουν τις ιδεοληψίες τους με θορύβους και αλαλαγμούς! Ιδίως οι φυσιοκράτες, οι άνθρωποι με αυτοπεποίθηση που δεν αντιλαμβάνονται και δεν δέχονται υπερφυσικά φαινόμενα και πρόσωπα, που δεν αναγνωρίζουν κανένα φανταστικό φίλο στους ουρανούς ή αλλού, καταλαβαίνουν ότι δεν είναι δυνατόν όλα τα μέλη μιας κοινωνίας να βρίσκονται στην ίδια γραμμή πνευματικής και πολιτισμικής ανάπτυξης. Πάντα κάποιοι θα μένουν πίσω, άλλοι κολλημένοι στο ποδόσφαιρο, άλλοι στα αναβολικά και ναρκωτικά και άλλοι, ουραγοί αυτοί, στις θρησκείες και στους φανταστικούς θεούς και αγίους…
Ας δούμε όμως τι διαβάζουν και πρέπει να πιστεύουν οι θεόπληκτοι, προς το παρόν μόνο αυτοί που κυκλοφορούν στη δική μας κοινωνία. Τα «ιερά κείμενά» τους είναι εύγλωττα! Και δεν είναι δυνατόν να ισχυριστούν ότι αυτά είναι περασμένα και αδιάφορα (καταργείστε τα τότε!), ότι πρέπει να τα εννοούμε μεταφορικά (άλλα λέγανε ο Αυγουστίνος και ο Βασίλειος!), ότι γράφτηκαν για άλλες εποχές (αυτό λέμε κι εμείς!) κ.λπ. Αυτά ισχύουν, αυτά διδάσκει και επιβάλλει το ιερατείο τους και, αν οι πιστοί δεν τα αποδέχονται, θα υποστούν τις συνέπειες που περιέχονται ως απειλές σ’ αυτά:
Μουσουλμάνοι: Οι «άπιστοι», σύμφωνα με το κοράνι, όχι μόνο θα τιμωρηθούν από τον μουσουλμάνο θεό της ειρήνης και αγάπης με «αιώνιο πυρ», αλλά θα πνιγούν στο πύον και τα νερά του βόθρου (σούρες 14,16 και 78,25), θα πιουν «καυτό νερό» (σούρα 6,70), θα «ξεσκιστούν τα σωθικά τους»  (σούρα 47,15), θα «χτυπηθούν με μεταλλικά ρόπαλα» (σούρα 22,21), θα «φοράνε ρούχα από υγρό χαλκό και πίσσα» (ιδέα, ε;)  (σούρα 22,19)… και πάρα πολλά ακόμα!
Σε πάμπολλα σημεία του κορανίου γίνεται αναφορά στο μίσος που έχει ο φιλεύσπλαχνος Αλλάχ για τους «άπιστους», τους χαρακτηρίζει «τα χειρότερα ζώα» (σούρα 8,55) και, εννοείται, κάθε πιστός στον «αληθινό θεό» έχει την ιερή υποχρέωση να εκτελέσει την οργή τού Αλλάχ εναντίον τους (σούρα 8,15-16).
Χριστιανοί: Ο χριστιανικός θεός της αγάπης δεν είναι βέβαια τόσο κακός όσο ο μουσουλμανικός, αλίμονο! Δίνει εντολή (Δευτερονόμιο, κεφάλαιο 28): «Eάν δεν υπακούσεις επιμελώς εις την φωνή του Κυρίου του θεού σου, για να προσέχεις να εκτελείς όλες τις εντολές του και τα διατάγματα του, τα οποία εγώ σε προστάζω σήμερα, όλες αυτές οι κατάρες θα έλθουν πάνω σου και θα σε βρουν… Eάν δεν υπακούσεις, καταραμένος θα είσαι στην πόλη και καταραμένος θα είσαι στον αγρό. Καταραμένες θα είναι οι αποθήκες σου, το καλάθι και η σκάφη σου. Καταραμένος ο καρπός της κοιλίας σου και τα γεννήματα της γης σου, καταραμένες οι γέννες των γελαδιών και των προβάτων σου. Καταραμένος θα είσαι όταν εξέρχεσαι αλλά και όταν εισέρχεσαι. Ο Κύριος θα στείλει επάνω σου την φτώχεια και την πείνα, τον τρόμο, την θλίψη και την φθορά και ό,τι πιάνεις θα καταστρέφεται. Ο Κύριος θα προσκολλήσει πάνω σου θανατικό. Ο Κύριος θα σε χτυπήσει με απορία, πυρετό, ρίγος, ερεθισμό, μαρασμό, φλόγωση και κιτρινίλα και με μάχαιρα και με ανεμοφθορία και θα σε καταδιώκει μέχρι να αφανισθείς!» Αληθώς, λόγια αγάπης, αν δεν υπακούσεις στον δημιουργό σου, ο οποίος ο ίδιος σε έφτιαξε έτσι και ξέρει τι θα κάνεις (ως πάνσοφος) και θα μπορούσε να σε αποτρέψει (ως παντοδύναμος), αλλά σου αφήνει ελευθερία να δει αν θα το κάνεις, παρότι ξέρει τι θα γίνει…

Κι επειδή η Π.Δ. είναι των Εβραίων και απορρίπτεται από τους ολιγόπιστους χριστιανούς, όταν δεν βολεύει, να δούμε τι αναφέρεται στο Ευαγγέλιο του Ματθαίου (13, 41-43): «Θα στείλει ο υιός του ανθρώπου (μάλλον ο φανταστικός Χριστούλης) τους αγγέλους του και θα μαζέψουν στο βασίλειό του (νοοτροπία αυτοκρατορίας) όλα τα σκάνδαλα και τους παρανόμους και θα τους βάλει στο καμίνι της πυράς (ό,τι έκαναν αργότερα συστηματικά οι πιστοί
Αυτών και άλλων ευαγγελικών απειλών προηγήθηκε ο Παύλος, ο οποίος δεν είχε σχέση με τον αρχηγό του, δεν άκουσε ποτέ τι είπε αυτός, προσκολλήθηκε σε ένα θρησκευτικό ρεύμα Ιουδαίων αιρετικών, επινόησε ένα θαύμα που τον έβαζε στο κέντρο των εξελίξεων, μάζεψε ηθικολογίες από τη Μέση Ανατολή και μίλαγε στο ίδιο αιμοβόρικο και εκδικητικό ιουδαϊκό στιλ όπως οι πνευματικοί πρόγονοί του (προς Ρωμαίους 1, 28-32): «Όσοι αρνούνται να αναγνωρίσουν τον θεό (των χριστιανών), γεμάτοι με κάθε αδικία πορνεία, πονηρία, πλεονεξία, κακία, γεμάτοι από φθόνο φόνο, έριδα, δόλο, κακοήθεια, ψιθυριστές, αυτοί που είναι μισημένοι από το θεό, υβριστές, υπερήφανοι, αλαζόνες, εφευρέτες κακών, ανυπάκουοι στους γονείς, κ.λπ. κ.λπ.», έχει αραδιάσει ο περιφερόμενος προσηλυτιστής όλες τις «αμαρτίες» που είχε στο μυαλό του από τη Μικρασία και γύρω — όλοι αυτοί λοιπόν «είναι άξιοι θανάτου, όχι μόνο αν τα κάνουν όλα αυτά, αλλά και αν συμβάλλουν με άλλους για να τα πράξουν». Αληθέστατα, ένας οχετός αγάπης εναντίων των «απίστων και αμαρτωλών»… 
Απ’ την άλλη πλευρά, οι φυσιοκράτες δεν έχουμε κανένα ιερό σύγγραμμα, ούτε της νομαδικής εποχής ούτε και σύγχρονο, για να το υπερασπιστούμε, δεν χρειαζόμαστε καν κάτι τέτοιο! Γνωρίζουμε στο βαθμό που μας επιτρέπει η παιδεία μας τη φύση και τους νόμους της και δεν απειλούμε ή καταριόμαστε κανέναν αν πράττει κάτι αντίθετο… Να καταραστούμε κάποιον που δεν «σέβεται» τον νόμο της βαρύτητας; Το πολύ πολύ να συμμετάσχουμε στην ανάσυρσή του από τη χαράδρα που έπεσε… Να απειλήσουμε κάποιον που δεν «σέβεται» τους νόμους του ηλεκτρομαγνητισμού; Στην ανάγκη θα φροντίσουμε να αποκατασταθεί η υγεία του, αν υποστεί  ηλεκτροπληξία ή χτυπηθεί από τον κεραυνό που έφαγε κατακέφαλα, όταν κυκλοφορούσε σε ανοικτό έδαφος ή κάτω από ψηλά δέντρα ή όταν κολυμπούσε στη θάλασσα μέσα σε καταιγίδα…
Οι φυσιοκράτες δεν μισούν κανέναν που πιστεύει σε παραμύθια, δεν θέλουν όμως να πληρώνουν για τα είδωλα και τα μαγικά των θεοκρατών, οι οποίοι κουκουλώνουν την ανασφάλεια και άγνοιά τους με πίστη σε φανταστικούς αρχηγούς και φίλους…

23 August 2014

Εμμανουήλ Κριαράς

Πέθανε σε ηλικία 108 ετών

Από ανακοπή καρδιάς, σε ηλικία 108 ετών πέθανε στο σπίτι του στη Θεσσαλονίκη αργά το βράδυ της Παρασκευής ο φιλόσοφος Εμμανουήλ Κριαράς.

Η κηδεία του θα πραγματοποιηθεί κατά πάσα πιθανότητα τη Δευτέρα, ενώ πριν ένα μήνα είχε υποβληθεί σε επιτυχημένη επέμβαση στο ισχύο.

Ο Εμμανουήλ Κριαράς γεννήθηκε στις 28 Νοεμβρίου του 1906 στον Πειραιά από οικογένεια κρητικής καταγωγής, ενώ τα πρώτα παιδικά του χρόνια έζησε στη Μήλο.

Το 1914 με την οικογένειά του εγκαταστάθηκε στα Χανιά της Κρήτης, όπου και τελείωσε τις γυμνασιακές του σπουδές. Το 1924 ξεκίνησε τις σπουδές του στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, από την οποία αποφοίτησε το 1929. Από το 1930 έως το 1950 εργάστηκε στο Μεσαιωνικό Αρχείο της Ακαδημίας Αθηνών, αρχικά ως συνεργάτης και από το 1939 ως διευθυντής.
Παράλληλα με την εργασία του στο Μεσαιωνικό Αρχείο συνέχισε τις σπουδές του και το 1930 μετέβη στο Μόναχο με υποτροφία της Ακαδημίας Αθηνών για να ενημερωθεί σε θεωρητικά και τεχνικά ζητήματα της λεξικογραφίας στο περιβάλλον του Thesaurus Linguae Latinae.
Το 1938-1939 και το 1945-1948, ως διδάκτορας πλέον, φεύγει για μετεκπαίδευση στο Παρίσι, την πρώτη φορά στη βυζαντινολογία και τη δεύτερη στη συγκριτική γραμματολογία. Πήρε το διδακτορικό του δίπλωμα το 1938 από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, με τη διατριβή Μελετήματα περί τας πηγάς του Ερωτοκρίτου.
Το 1948 ήταν υποψήφιος για την έδρα της νέας ελληνικής φιλολογίας στην Φιλοσοφική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, την οποία όμως κατέλαβε ο Λίνος Πολίτης. Δύο χρόνια αργότερα, εκλέχτηκε στην θέση του τακτικού καθηγητή της μεσαιωνικής ελληνικής φιλολογίας στο ίδιο Πανεπιστήμιο.
Στην Θεσσαλονίκη δίδαξε κυρίως μεσαιωνική φιλολογία, εκτάκτως μεσαιωνική ελληνική ιστορία, νεοελληνική φιλολογία, αλλά και γενική και συγκριτική γραμματολογία, αφού χάρη στις δικές του ενέργειες ιδρύθηκε (το 1965) η πρώτη -και για πολλά χρόνια μοναδική στην Ελλάδα- έκτακτη αυτοτελής έδρα της Γενικής και Συγκριτικής Γραμματολογίας.
Το διδακτικό έργο του Εμμανουήλ Κριαρά διακόπηκε βίαια τον Ιανουάριο του 1968, όταν η Χούντα των Συνταγματαρχών αποφάσισε να τον απολύσει για τα δημοκρατικά του φρονήματα. Η απόλυσή του από το Πανεπιστήμιο τον έστρεψε με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα στη σύνταξη του '«Λεξικού της μεσαιωνικής ελληνικής δημώδους γραμματείας (1100-1669)».
Η σύζυγός του, καθηγήτρια της ψυχοτεχνικής στη Βιομηχανική Σχολή της Θεσσαλονίκης (σημερινό Πανεπιστήμιο Μακεδονίας), Αικατερίνη Στριφτού-Κριαρά, με την οποία είχε παντρευτεί το 1936, απεβίωσε την 1η Μαΐου του 2000.

22 August 2014

Αριστερά και θρησκεία

του Κώστα Καρακώστα, ΕΘΝΟΣ, 19/8/2014


Η πρόσφατη επίσκεψη του κ. Τσίπρα στο Αγιον Ορος επανέφερε στο προσκήνιο τις σχέσεις της επίσημης Αριστεράς με την Εκκλησία και την επικρατούσα θρησκεία γενικότερα. Η επίσημη Αριστερά έχει, διακηρυκτικά τουλάχιστον, τη θέση του πλήρους χωρισμού της Εκκλησίας από το κράτος. Αρκετοί βουλευτές της δε απέχουν από τον θρησκευτικό όρκο στη Βουλή. Σε συγκεκριμένα ζητήματα όμως, όπως η φορολόγηση της εκκλησιαστικής περιουσίας, τηρούνται εξαιρετικά χαμηλοί τόνοι.

Αλλα σημαντικά θέματα, όπως για παράδειγμα η θέση των Θρησκευτικών στο σύγχρονο σχολείο, είναι σχεδόν απωθημένα και δεν τίθενται με έμφαση ποτέ. Αλλά και στο πεδίο της θεωρίας και της ιδεολογίας οι τόνοι της επίσημης Αριστεράς είναι και πάλι χαμηλοί. Η θρησκευτική μεταφυσική και πολλοί ιστορικοί μύθοι, όπως το κρυφό σχολειό, μένουν στο απυρόβλητο και όταν ένα μεμονωμένο στέλεχος της Αριστεράς ή κάποιος διανοούμενος τολμήσει να τα θίξει, αφήνεται σχετικά μόνος στο έλεος των συκοφαντών και των υβριστών. Δεν τίθεται δε ούτε καν το ζήτημα της διδασκαλίας της θεωρίας του Δαρβίνου στα δημόσια σχολεία. Παρόλο που η Αριστερά είναι παιδί του Ορθού Λόγου και του Διαφωτισμού, η εγχώρια επίσημη εκδοχή της έχει υποστείλει την κριτική της υπάρχουσας κατάστασης των θρησκευτικών πραγμάτων.
Αυτό συμβαίνει διότι η Αριστερά, εδώ και πολλές δεκαετίες, προσέλαβε και αναπαρήγαγε στις πολιτικές και θεωρητικές της αναλύσεις πολλά εθνολαϊκιστικά χαρακτηριστικά. Ετσι αναφέρεται γενικά στον ενιαίο υπεριστορικό λαό, αποδέχεται τον αντιευρωπαϊσμό και τον αντιδυτικισμό, εμφανίζει το έθνος δέσμιο των ξένων δυνάμεων τις οποίες και καταγγέλλει διαρκώς, αμβλύνει την ταξική ανάλυση και ασπάζεται άκριτα τις λαϊκές και θρησκευτικές παραδόσεις. Σ' αυτό το ιδεολογικό και θεωρητικό πλαίσιο, η εγχώρια εκδοχή του χριστιανισμού, η Ορθοδοξία, με την έντονη αντιδυτική ιδιοσυστασία της, βρίσκει άνετα μια ιδιαίτερη θέση. Αλλωστε πολλές ανακοινώσεις της Ιεραρχίας για την Ευρώπη και τα διεθνή τεκταινόμενα μοιάζουν πολύ με τις ανάλογες της Αριστεράς.
Η συγκαταβατική όμως αυτή στάση της Αριστεράς απέναντι στην Εκκλησία αποβαίνει μάλλον σε βάρος της τελευταίας. Η Εκκλησία, επαναπαυόμενη στη θαλπωρή του κράτους και στην απουσία κριτικής των θέσεών της, λειτουργεί απλώς σαν δημόσια υπηρεσία. Ο χριστιανικός λόγος και οι διδαχές του Ευαγγελίου σχεδόν απουσιάζουν από τη ρητορική της και βέβαια και από την κοινωνία. Εάν η Αριστερά ασκούσε ριζοσπαστική κριτική στην ιδεολογία και την πρακτική της Εκκλησίας, θα ήταν αναγκασμένη κι αυτή, για να υπερασπιστεί τον εαυτό της, να παραγάγει και να εκφέρει έναν συγκροτημένο θεολογικό χριστιανικό λόγο. Δυστυχώς σήμερα, αντί όλων αυτών, ένας ιδεολογικός χυλός περιβάλλει πανταχόθεν την εγχώρια 

19 August 2014

Ο πρόεδρος στο Άγιον Όρος

της Ελένης Πορτάλιου, ENOSY, 16/8/2014

Δύο υπήρξαν στα προ μνημονίου χρόνια οι θρησκευτικοί προορισμοί του Δεκαπενταύγουστου : η Παναγία Σουμελά και η Μεγαλόχαρη της Τήνου. Καθώς εκεί συρρέει ένα λαϊκός κόσμος πιστών, άλλοι ελπίζοντας στην εξ ουρανού παραμυθία και άλλοι απολαμβάνοντας τη θεία λειτουργία ως μέρος των πανηγυριώτικων εορτών που εξανθρωπίζουν τους τιμώμενους τοπικούς αγίους, οι πολιτικοί δεν έχαναν την ευκαιρία επικοινωνίας με το δικό τους ποίμνιο - τους κατά κόσμον ψηφοφόρους τους - μακριά από τα βάσανα του καθημερινού βίου. Σκωπτικά σχόλια συνόδευαν την παρουσία του Ανδρέα Παπανδρέου στους δύο δημοφιλείς θρησκευτικούς προορισμούς και στο Άγιον Όρος, όπως και τα κομποσκοίνια και οι λαμπάδες της συζύγου του.

Τα τελευταία χρόνια η ανέχεια και η απελπισία μετρίασαν τις ελπίδες των πιστών για τη θεϊκή συνδρομή και οι θρησκευτικοί τόνοι, που είχαν κορυφωθεί με τον ιερό πόλεμο υπέρ της αναγραφής του θρησκεύματος στις ταυτότητες, έπεσαν. Η Εκκλησία τηρεί αιδήμονα σιωπή για τα κατά κόσμον βάσανα του ποιμνίου της, αποφεύγει γενικά να κάνει αισθητή την παρουσία της, προσφέρει ψιχία φιλανθρωπίας σε σχέση με την τεράστια περιουσία της και την οικονομική στήριξη του κράτους, μέσω άμεσης χρηματοδότησης και φοροαπαλλαγών. Φυσικά υπήρξαν ιεράρχες που αντέκρουσαν ευθέως τη φίλα προσκείμενη στη Χρυσή Αυγή πτέρυγα της Εκκλησίας, αλλά αυτή η στάση δεν αναιρεί την ανταγωνιστική σχέση Αριστεράς και Εκκλησίας πάνω σε μείζονα ζητήματα, όπως ακριβώς η διαδικασία αντιμετώπισης της Χρυσής Αυγής ως εγκληματικής οργάνωσης από το επίσημο κράτος δεν αναιρεί την ανταγωνιστική σχέση ΣΥΡΙΖΑ - συγκυβέρνησης ΝΔ και ΠΑΣΟΚ.


Σ’ αυτή τη συγκυρία, λοιπόν, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ επέλεξε να επισκεφτεί μέρες Δεκαπενταύγουστου το Άγιον Όρος. Η Αυγή αντιμετώπισε το θέμα ειδησεογραφικά με σύντομες ενημερώσεις, από τις οποίες προκύπτει ότι ο Αλέξης Τσίπρας και οι συνοδοί του (Ν. Παππάς, Γ. Αμανατίδης, Μ. Λυκόπουλος) δεν συζήτησαν τίποτα ουσιώδες από τα επίδικα των σχέσεων κυβερνώσας Αριστεράς και Εκκλησίας.

Η Ελλάδα είναι ένα ανολοκλήρωτο κοσμικό κράτος - η Εκκλησία στηρίζεται από την πολιτική εξουσία, διαπλέκεται μαζί της ιστορικά και αιμοδοτείται οικονομικά με δημόσιο χρήμα. Πολύ απλά δεν ισχύει ο χωρισμός της Εκκλησίας από το κράτος, όπως σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Η θέση αυτή δεν θίγει φυσικά ούτε τη χριστιανική εκκλησία των πιστών που έχουν κάθε δικαίωμα να θρησκεύονται, όπως, άλλωστε, και οι πιστοί όλων των άλλων δογμάτων, για τους οποίους υπάρχουν κατάφορες διακρίσεις και παραβιάσεις δικαιωμάτων στη χώρα μας - αναφέρομαι στις αποδιοπομπαίες θρησκείες , όπως το Ισλάμ, και στην πυρπόληση αυτοσχέδιων χώρων λατρείας των πιστών αυτής της θρησκείας. Ανεξιθρησκεία και ισότητα δικαιωμάτων θρησκευόμενων και άθεων δεν πρόκειται να υπάρξει όσο η Εκκλησία παραμένει μέρος της κρατικής δομής και οι πολιτικοί σταυροκοπιούνται όχι ως ιδιώτες αλλά ως εκπρόσωποι της κοσμικής εξουσίας.

Προς τι, λοιπόν, η επίσκεψη του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ και της συνοδείας του στο Άγιον Όρος; Σπεύδω να πω ότι ο διάλογος ΣΥΡΙΖΑ και μοναστηριακής διοίκησης του Αγίου Όρους δεν απαγορεύεται εξ ορισμού. Το ζήτημα είναι επί ποίων θεμάτων διαλέγονται. Πάλι από την ειδησεογραφία της Αυγής πληροφορούμαστε ότι αντάλλαξαν ανέξοδες (αμπελο)φιλοσοφικές απόψεις με «ειλικρίνεια» και «σεβασμό» περί της κοινής βάσης της «αλληλεγγύης» και της «ισότητας» που τόσο ο ΣΥΡΙΖΑ όσο και οι μονές έχουν εγγεγραμμένες στις σημαίες τους. Οι αναφορές στο Νίτσε και τον Ηράκλειτο - μυστήριο τι είπαν επ’ αυτών οι εκπρόσωποι του ΣΥΡΙΖΑ - καλύτερα να μείνουν ασχολίαστες. Αυτό, όμως, που αποτελεί προσβολή όχι μόνο για τους Ζαπατίστας αλλά και για τους απανταχού της γης υποστηρικτές τους είναι η ταύτιση των κοινοτήτων των μοναχών με τις Ζαπατίστικες κοινότητες. Το σύνθημα «Όλα για όλους τίποτε για μας» χρησιμοποίησε, όπως γράφει η Αυγή, ο Αλέξης Τσίπρας για να περιγράψει τον τρόπο ζωής των πατέρων του Άθω. Τα άγια τοις κυσί, λοιπόν. Όλα για τους (φανταστικούς) ψήφους που η ηγετική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ πιστεύει ότι θα εισρεύσουν στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης δια της θρησκευτικής οδού. Ταυτόχρονα όμως - και κυρίως - διαβεβαίωση της θρησκευτικής εξουσίας του Αγίου Όρους ότι δεν έχει να φοβηθεί τίποτα από μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και συμμάχων. Δεν χρειάζεται να διαβάζουμε πίσω από τις γραμμές, οι γραμμές παρουσιάζονται με σαφήνεια σε όλα όσα αποσιωπήθηκαν.

Ένα άρθρο του Νίκου Καρανίκα με τον τίτλο «Η Αριστερά που θα κοινωνήσει, η κοινωνία που θα αυτοκυβερνηθεί» (Αυγή 12/8) εμβαθύνει στα επίδικα που δεν συζητήθηκαν ή συζητήθηκαν χωρίς να ανακοινωθούν. Μέσα από την παράθεση ασύνδετων μεταξύ τους αναφορών - από τους Ζαπατίστας μέχρι τον Μαρξ - το άρθρο αναφέρεται στο υλικό μέρος της ιστορίας : «Η διαχείριση αλλά και η φορολογία της εκκλησιαστικής περιουσίας είναι πολιτικές που θέλουν τον «κρίσιμο χρόνο» τους, τη συγκυρία, τη δυναμική της κατάστασης που θα δημιουργήσει συναίνεση και αποτέλεσμα χωρίς να προκαλέσει πόλεμο τριβής και διασπορά δυνάμεων». Και συνεχίζει με το αφορολόγητο της εκκλησίας, σε αντίθεση με το μεγάλο κεφάλαιο, ώστε να μη διασπαστεί η συμμαχία με τους πεινώντες και διψώντες δικαιοσύνη, λες και οι λαϊκές τάξεις θα σπεύσουν να υπερασπιστούν τον εκκλησιαστικό πλούτο και πλουτισμό.

Οι καταστάσεις που ζούμε είναι δυστυχώς αμείλικτες και οι αποφάσεις δεν είναι της αρμοδιότητας των επικοινωνιολόγων της Νέας Ελλάδας αλλά των πολιτικών και έχουν σκληρά ταξικά χαρακτηριστικά. Ο ΣΥΡΙΖΑ, πλην των δεκάδων άλλων τεράστιων θεμάτων τα οποία πρέπει να αντιμετωπίσει, έχει μπροστά του δύο μείζονα προαπαιτούμενα της πολιτικής που διατείνεται ότι θα ασκήσει: τη διαγραφή μεγάλου μέρους του χρέους και τη φορολογία του πλούτου. Αλλιώς η χώρα θα συνεχίσει τον σημερινό δρόμο, με ή χωρίς ΣΥΡΙΖΑ. Κι εδώ οι σχέσεις Κράτους- Εκκλησίας δεν αντιμετωπίζονται με την αγιαστούρα του πολιτικού. Τα θέματα στα οποία υποχρεούται το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης να τοποθετηθεί είναι : ιδιοκτησία και φορολογία της εκκλησιαστικής περιουσίας, εκκρεμή σκάνδαλα όπως αυτό του Βατοπεδίου, έλεγχος των χρηματοδοτήσεων του Αγίου Όρους, χωρισμός της Εκκλησίας από το κράτος, Στα βασικά αυτά πρέπει να γίνουν ρήξεις. Δεν θα ήθελα να θυμίσω τον Αντώνη Τρίτση που προχώρησε στην εθνικοποίηση της εκκλησιαστικής περιουσίας και αποπέμφθηκε από τον Ανδρέα Παπανδρέου. Οι καιροί αλλάζουν προς το χειρότερο. Ακριβώς γι’ αυτό τα 3.795.000 πιστών ή άπιστων φτωχών δεν μπορεί πλέον να τρέφονται με τη θεία κοινωνία. Οι έχοντες και κατέχοντες πρέπει να πληρώσουν.