Νέα «δεξαμενή» βλαστοκυττάρων στον οργανισμό

Καθημερινή, 10/8/2013

Μία νέα «δεξαμενή» βλαστοκυττάρων στον ανθρώπινο οργανισμό, η οποία ενδεχομένως θα ανοίξει τον δρόμο για την ευκολότερη χρήση αυτού του βιολογικού υλικού για μια μεγάλη σειρά από θεραπείες, εντόπισαν Αμερικανοί ερευνητές από το Ινστιτούτο Αναγεννητικής Ιατρικής του Ιατρικού Κέντρου Wake Forest Baptist. Πιο συγκεκριμένα, οι επιστήμονες ανακάλυψαν πως τα ούρα περιέχουν επαρκείς ποσότητες βλαστοκυττάρων, τα οποία μάλιστα μπορούν να μετατραπούν σε μια μεγάλη ποικιλία κυτταρικών τύπων. 

Ακόμη καλύτερα, εκτός από το ότι μπορούν να ληφθούν χωρίς να χρειάζεται κάποια χειρουργική επέμβαση, η διαδικασία ανάκτησής τους από τα ούρα είναι απλή και φθηνή. Οπως αναφέρει η επιστημονική ομάδα σε άρθρο της στο περιοδικό Stem Cells, πρόσφατα κατάφεραν να διαφοροποιήσουν αυτά τα βλαστοκύτταρα σε ιστούς της ουροδόχου κύστης. Ωστόσο, σύμφωνα με τους ερευνητές, μπορούν να διαφοροποιηθούν επίσης σε κύτταρα των οστών, των μυών και των νεύρων, όπως επίσης και σε ενδοθηλιακά κύτταρα, από τα οποία θα ήταν δυνατόν να δημιουργηθούν αιμοφόρα αγγεία, με αποτέλεσμα να υπόσχονται ένα μεγάλο εύρος θεραπειών.

Το Ινστιτούτο θεωρεί πως σε πρώτο στάδιο οι θεραπείες αυτές πιθανότατα να ξεκινήσουν από παθήσεις που σχετίζονται με το ουρολογικό σύστημα - ακόμη και η στυτική δυσλειτουργία ή η ακράτεια ούρων. Επίσης, υποστηρίζει πως στο απώτερο μέλλον ίσως να αποτελέσουν την «πρώτη ύλη» για να δημιουργούνται στο εργαστήριο ολόκληρα όργανα για μεταμόσχευση, όπως η ουροδόχος κύστη και η ουρήθρα. Οι θεραπείες με βλαστοκύτταρα που προέρχονται από τα ούρα του ίδιου του ασθενούς έχουν το πλεονέκτημα ότι δεν προκαλούν την αντίδραση του ανοσοποιητικού του και επομένως την απόρριψη του μοσχεύματος. Αν και για τον ίδιο λόγο θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν τα βλαστοκύτταρα που περιέχει κάθε ιστός, και τα οποία αναλαμβάνουν την επιδιόρθωσή του έπειτα από κάποια βλάβη, συχνά είναι δύσκολο να απομονωθούν από τον οργανισμό - μια διαδικασία που, έτσι κι αλλιώς, προϋποθέτει χειρουργική επέμβαση.

Οι επιστήμονες από το Ιατρικό Κέντρο Wake Forest Baptist είχαν πρωτοεντοπίσει την ύπαρξη βλαστοκυττάρων στα ούρα από το 2006. Αυτό που επιβεβαιώνουν σήμερα είναι πως τα συγκεκριμένα «αρχέγονα» κύτταρα είναι όντως πολυδύναμα, δηλαδή μπορούν να εξειδικευτούν σε πολλούς κυτταρικούς τύπους. Τα δείγματά τους προήλθαν από 17 υγιή άτομα, με ηλικία από 5 έως 75 ετών.

Αφότου απέδειξαν στο εργαστήριο πως τα κύτταρα είναι πολυδύναμα, οι ερευνητές προχώρησαν σε πειράματα σε ζώα, στα οποία μεταμόσχευσαν ποσότητες των βλαστοκυττάρων. Οπως σημειώνουν, τα πειράματα έδειξαν πως το βιολογικό υλικό που προέρχεται από τα ούρα δεν προκαλεί την ανάπτυξη όγκων όταν μεταμοσχευθεί, όπως συμβαίνει με τα εμβρυϊκά βλαστοκύτταρα ή τα επαγόμενα κύτταρα. Γεγονός που αφήνει υποσχέσεις πως θα είναι ασφαλής η χρήση τους στον άνθρωπο.

Πάντως, αυτό που μένει να εξακριβώσουν με μεγαλύτερη βεβαιότητα είναι πως αυτά τα βλαστοκύτταρα καταλήγουν στα ούρα. Προς το παρόν υποπτεύονται πως η πηγή προέλευσή τους είναι τα νεφρά. Κι αυτό γιατί στα δείγματα που προέρχονταν από γυναίκες, στις οποίες είχαν μεταμοσχευθεί νεφρά από άντρες δότες, τα βλαστοκύτταρα περιλάμβαναν το Y χρωμόσωμα στο γενετικό τους υλικό.

Aντιστροφή των μαγνητικών πόλων του Ήλιου

in.gr, 7/8/2013

 

Αστροφυσικοί σε όλο τον κόσμο βρίσκονται σε αναμονή για ένα φαινόμενο που συμβαίνει κάθε 11 περίπου χρόνια, όταν η δραστηριότητα του Ήλιου κορυφώνεται και το μαγνητικό πεδίο του αναποδογυρίζει, με το βόρειο και το νότιο πόλο να ανταλλάσσουν θέσεις.

Η αντιστροφή αναμένεται σε τρεις με τέσσερις μήνες, όταν το μητρικό μας άστρο θα βρίσκεται στο μέσο του λεγόμενου ηλιακού μέγιστου -το αποκορύφωμα στον 11ετή κύκλο αυξομείωσης της ηλιακής δραστηριότητας, κατά το οποίο φτάνει στο μέγιστο ο αριθμός των ηλιακών κηλίδων.

Στη διάρκεια του ηλιακού μέγιστου ο κίνδυνος γεωμαγνητικών καταιγίδων αυξάνεται -όμως το μέγιστο του 2013-2014 φαίνεται ότι θα αποδειχθεί ασυνήθιστα ήσυχο, ίσως το πιο ασθενές των τελευταίων 100 ετών.

Οι αλλαγές που παρατηρούνται κατά τον 11ετή ηλιακό κύκλο πιστεύεται ότι πηγάζουν από το εσωτερικό «δυναμό» του Ήλιου, το οποίο δημιουργεί ένα πανίσχυρο μαγνητικό πεδίο.

Το πεδίο αυτό εκτείνεται δισεκατομμύρια χιλιόμετρα στο Διάστημα, μέχρι πέρα από την τροχιά του Πλούτωνα (μια περιοχή που ονομάζεται και ηλιόσφαιρα), και είναι ο βασικός παράγοντας που διαμορφώνει τον λεγόμενο «διαστημικό καιρό», δηλαδή τη ροή φορτισμένων σωματιδίων σε όλο το Ηλιακό Σύστημα.

Στη φάση στην οποία βρίσκεται τώρα ο Ήλιος, «τα πολικά μαγνητικά πεδία εξασθενούν, μηδενίζονται και τελικά επανεμφανίζονται με αντίστροφη πολικότητα. Αυτό είναι μια φυσιολογική φάση του ηλιακού κύκλου» εξηγεί ο Φιλ Σέρερ, ερευνητής του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ και της NASA.

«Φαίνεται ότι απέχουμε μόνο τρεις με τέσσερις μήνες μέχρι την πλήρη αναστροφή του πεδίου. Αυτό θα έχει συνέπειες σε όλο το Ηλιακό Σύστημα» επισημαίνει ο Τοντ Χοκσίμα του Στάνφορντ, συνεργάτης του Σέρερ.

Ο διαστημικός καιρός είναι συνήθως άστατος κατά τη διάρκεια της αντιστροφής, ωστόσο το τρέχον ηλιακό μέγιστο είναι ασυνήθιστα ήσυχο -οι ηλιακές κηλίδες, οι σκοτεινές περιοχές από τις οποίες ξεσπούν οι ηλιακές καταιγίδες, παραμένουν ασυνήθιστα λίγες.

Βρισκόμαστε όμως στα μισά του δρόμου, καθώς η αντιστροφή του μαγνητικού πεδίου συμβαίνει ακριβώς στο μέσο της περιόδου που διαρκεί το μέγιστο.

Καθώς όμως η αντιστροφή πλησιάζει, τα δεδομένα της NASA δείχνουν ότι τα δύο ημισφαίρια του Ήλιου δεν είναι απολύτως συγχρονισμένα.

Newsroom ΔΟΛ

«GPS» του ανθρώπινου εγκεφάλου

Προσανατολισμός σε άγνωστο περιβάλλον

in.gr, 5/8/2013 

Αμερικανοί επιστήμονες εντόπισαν για πρώτη φορά σε ανθρώπους εξειδικευμένα εγκεφαλικά κύτταρα που παίζουν τον ρόλο GPS, δηλαδή βοηθούν στο να βρίσκει κανείς τον δρόμο του και να προσανατολίζεται σε ένα ανοιχτό άγνωστο περιβάλλον. Τέτοια κύτταρα είχαν στο παρελθόν βρεθεί μόνο σε ορισμένα ζώα.

Η ανακάλυψη μπορεί να βοηθήσει μελλοντικά στην ανάπτυξη νέων φαρμακευτικών ή άλλων θεραπειών για ανθρώπους που χάνονται συχνά και δυσκολεύονται να «πλοηγηθούν» σε ανοιχτούς χώρους, όπως όσοι πάσχουν από Αλτσχάιμερ.

Προηγούμενες έρευνες είχαν δείξει ότι μερικά ζώα χρησιμοποιούν τρία διαφορετικά είδη κυττάρων για να προσανατολισθούν στον χώρο: κύτταρα κατεύθυνσης (ενεργοποιούνται όταν το ζώο κοιτάζει προς μια συγκεκριμένη κατεύθυνση), κύτταρα τοποθεσίας (ενεργοποιούνται μόνο σε συγκεκριμένα γεωγραφικά σημεία) και κύτταρα πλέγματος (ενεργοποιούνται κατά τακτά χρονικά διαστήματα καθώς το ζώο κινείται στον χώρο και δείχνουν τη σχετική θέση του ζώου σε σχέση με άλλα σημεία).

Όλα αυτά τα κύτταρα στέλνουν πληροφορίες στον ιππόκαμπο του εγκεφάλου, όπου σχηματίζονται οι μνήμες κι έτσι το ζώο, μέσα από αυτήν τη συνδυασμένη κυτταρική δραστηριότητα, δημιουργεί «χάρτες» που το βοηθούν να προσανατολίζεται. Μέχρι σήμερα είχαν ανακαλυφθεί σε ανθρώπους κύτταρα κατεύθυνσης και τοποθεσίας, αλλά όχι πλέγματος.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή Τζόσουα Τζέικομπς της Σχολής Βιοϊατρικής Μηχανικής και Συστημάτων Υγείας του πανεπιστημίου Ντρέξελ της Φιλαδέλφεια, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό νευροεπιστημών «Nature Neuroscience» (σύμφωνα με το New Scientist), μελέτησαν 14 επιληπτικούς που είχαν ήδη εμφυτευμένα ηλεκτρόδια στον εγκέφαλό τους για θεραπευτικούς λόγους.

Οι επιστήμονες κατέγραψαν την εγκεφαλική δραστηριότητα των εθελοντών, ενώ αυτοί έπαιζαν σε έναν φορητό υπολογιστή ένα βιντεοπαιγνίδι, στο οποίο έπρεπε να κινηθούν με ένα εικονικό ποδήλατο σε έναν εικονικό ανοιχτό χώρο, αναζητώντας διάφορα αντικείμενα, τα οποία μετά έπρεπε να θυμηθούν πού είχαν βρει.

Στο περιβάλλον δεν υπήρχαν αισθητά σημεία αναφοράς που θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν για τον προσανατολισμό των εθελοντών, έτσι ώστε οι τελευταίοι να υποχρεωθούν να δραστηριοποιήσουν στο μέγιστο τον εγκέφαλό τους για να δημιουργήσουν νοητικούς «χάρτες».

Η μελέτη έδειξε ότι, όπως έχει ήδη διαπιστωθεί σε ζώα, και οι άνθρωποι σε αυτές της περιπτώσεις νοητικής «χαρτογράφησης» και «πλοήγησης» στον χώρο, χρησιμοποιούν μια σειρά από διάσπαρτους εξειδικευμένους νευρώνες (εγκεφαλικά «κύτταρα πλέγματος»), τα οποία βρίσκονται κυρίως στον ενδορινικό φλοιό (που εμπλέκεται στη μνήμη και στον προσανατολισμό), αλλά και στον προμετωπιαίο φλοιό (που επίσης εμπλέκεται στη μνήμη).

Ο ενδορινικός φλοιός εμφανίζει αφύσικη δραστηριότητα στις περιπτώσεις ανθρώπων με τη νόσο Αλτσχάιμερ, οι οποίοι συχνά δυσκολεύονται να προσανατολισθούν σε έναν χώρο. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι ίσως είναι δυνατό να βρεθούν φάρμακα ή άλλες μέθοδοι εγκεφαλικής διέγερσης, που θα ενισχύουν τη δραστηριότητα των συγκεκριμένων κυττάρων τύπου GPS.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σχέσεις Κράτους-Εκκλησίας εν Ελλάδι

Υφυπουργός μετά θάνατον ζωής

του Γιώργου Τσακνιά, dimartblog.com, 1/8/2013

Δεν πιστεύω στη μετά θάνατον ζωή, πάντως θα πάρω μαζί μια αλλαξιά εσώρουχα.

Γούντι Άλλεν

Ούτε εγώ πιστεύω στη μετά θάνατον ζωή. Δεν ξέρω αν μεγαλώνοντας θα ενστερνιστώ την προσέγγιση του Γούντι —να πάρω μαζί και μια αλλαξιά, μπας και, ρε παιδί μου…— επίσης όμως δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω αν αυτό θα επιτρέπεται (το να πάρεις εσώρουχα μαζί σου σε ενδεχόμενη μετά θάνατον ζωή). Τι να πω, δηλώνω άγνοια — και, προφανώς, ελπίζω πως θα αργήσει να μου λυθεί η απορία. Μπορεί απλώς να απαγορεύεται να πάρεις μαζί υγρά, ή να μπορείς μόνο μέχρι 100ml, όπως στα αεροπορικά ταξίδια. Σίγουρα, ακόμη κι αν αύριο το πρωί γίνω ο πιστότερος των χριστιανών (λέμε τώρα), ουδείς πνευματικός θα μπορέσει να μου απαντήσει στο καθαρά διαδικαστικό αυτό ερώτημα. Πιθανότερο είναι να με διαφωτίσει σχετικώς η βουλευτής Β΄Αθήνας και κοινοβουλευτική εκπρόσωπος της ΝΔ, κυρία Σοφία Βούλτεψη.

Διότι η κυρία Βούλτεψη, το πρωί της Τρίτης 31/72013, δήλωσε στην εκπομπή «Πρώτη γραμμή» (Λυριτζής – Οικονόμου) στον ΣΚΑΪ: «Θεωρώ απόλυτα υποχρεωτικό οτιδήποτε έχει να κάνει με την επόμενη ζωή και με την ελπίδα που δημιουργείται να τελεί υπό τον έλεγχο του κράτους…» Μπορείτε να δείτε την εκπομπή εδώ — επιλέξτε «προηγούμενα επεισόδια», μετά την εκπομπή 31/7 μέρος Β΄ και πηγαίνετε στο 1.00.30.

Η συνέχεια της συζήτησης ήταν τυπική του πολιτισμού των τηλεπαραθύρων: τι λέει ή τι δεν λέει ο ΣΥΡΙΖΑ για την εκκλησιαστική περιουσία — μπλα μπλα, καβγάς επειδή αυτό ξέρουμε, αυτό εμπιστευόμαστε. Περίμενα να ακούσω κάποια τεκμηρίωση, κάποιο σκεπτικό πίσω από αυτή την αν μη τι άλλο εντυπωσιακή δήλωση, αλλά η κοινοβουλευτική εκπρόσωπος της ΝΔ δεν επανήλθε. Έμεινα με την απορία: τι είναι αυτό που κάνει την κυρία Βούλτεψη να θεωρεί «απόλυτα υποχρεωτικό» τον κρατικό έλεγχο πάνω σε μια αντίληψη κατεξοχήν εξωκοσμική,  πνευματική και, προφανώς, εντελώς προσωπική;

Ο ισχυρισμός ερχόταν να τεκμηριώσει την άποψη της κυρίας Βούλτεψη εναντίον του χωρισμού Κράτους-Εκκλησίας. Αυτό, προφανώς, είναι ζήτημα πολιτικό και απολύτως κοσμικό. Γιατί το επιχείρημά της λοιπόν δεν αντλήθηκε από αυτή τη σφαίρα παρά από την άλλη, την άυλη και μεταφυσική;

Το ερώτημα συνεπώς είναι πολιτικό — έχει όμως, μοιραία, και μια πνευματική / θρησκευτική πλευρά. Σε αντίθεση με την Καθολική Εκκλησία, η Ορθόδοξη (τουλάχιστον η ελληνική ορθοδοξία) δεν είναι επιθετική πνευματικά. Στις μέρες μας, με την εξαίρεση μιας μάλλον περιθωριακής μειοψηφίας ζηλωτών ιεραρχών, η καθ’ ημάς Εκκλησία δεν προσπαθεί ιδιαίτερα να καθοδηγήσει πνευματικά τους πιστούς. Ανέχεται χωρίς ιδιαίτερες αντιρρήσεις την προσχηματική και επιφανειακή πίστη του μέσου Έλληνα, που πηγαίνει στην εκκλησία σπανιότατα — ενίοτε μόνο μισή ώρα τον χρόνο, ανυπομονώντας να πάρει το Άγιο Φως (που έχει έρθει από τα Ιεροσόλυμα με κρατικό αεροπλάνο) για να πάει σπίτι να φάει μαγειρίτσα. (Να διευκρινίσω εδώ ότι κι εγώ έτσι κάνω· εγώ, όμως, δεν δηλώνω πιστός!) Εντάξει, στο κήρυγμα εντός του ναού, στο εσωτερικό του μικρόκοσμου των συνεπέστερων πιστών — εκεί ναι, ιερείς και παραθρησκευτικές οργανώσεις επιδίδονται σε έργο προσηλυτισμού και ενδυνάμωσης της πίστης. Αλλά σε υψηλότερο επίπεδο, οι ουκ ολίγοι ιεράρχες που παρεμβαίνουν συχνά πυκνά στον δημόσιο λόγο δεν κόπτονται ιδιαίτερα για την πνευματική καθοδήγηση του ποιμνίου. Ο λόγος τους έχει κυρίως κοσμικό περιεχόμενο, είτε αφορά την υπεράσπιση της Εκκλησίας ως θεσμού και τη διατήρηση της προνομιακής σχέσης της με το κράτος, είτε αμιγώς πολιτικές παρεμβάσεις για ποικίλα ζητήματα της επικαιρότητας.

Μιλάμε πάντα για την Εκκλησία της Ελλάδος και όχι για το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Ο προκαθήμενος της Καθολικής Εκκλησίας, από την άλλη, έχει διατηρήσει την οικουμενικότητα του ρόλου του — η διαφορά είναι και τεχνική, αλλά όχι μόνο. Η αντίθεση με την καθ’ ημάς ορθοδοξία, την οποία υπαινίχθηκα παραπάνω, είναι ότι το Βατικανό εξακολουθεί να ιεραρχεί πολύ ψηλά τον ρόλο του ως αμιγώς πνευματικού και θρησκευτικού καθοδηγητή. Η Καθολική Εκκλησία προσπαθεί διαρκώς και συνειδητά να αναγκάσει τους πιστούς της να είναι πιο πιστοί. Θυμίζω τη φράση του León Ferrari, του αργεντινού καλλιτέχνη που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή (αναρωτιέμαι πού πήγε): «Ο χριστιανισμός χωρίζει τους ανθρώπους σε “πιστούς” και “αμαρτωλούς” και καταδικάζει τους δεύτερους να πάνε στην Κόλαση· εγώ θεωρώ πως αυτό είναι μια απειλή που παραβιάζει ευθέως ανθρώπινα δικαιώματα». Ναι, η Καθολική Εκκλησία —σε αυτήν προφανώς αναφέρεται ο Ferrari— παρεμβαίνει με τρόπο επιθετικό στη ζωή των πιστών, στη συνείδησή τους, τους δημιουργεί αισθήματα ενοχής. Μπορεί αυτό να το κάνει επιβάλλοντας τη συμμετοχή σε ένα τελετουργικό (εξομολόγηση, άφεση, επιτίμια) σχηματοποιημένο και απλουστευμένο σε βαθμό που ενίοτε καταντά καρικατούρα, πάντως μαρκάρει στενά τους πιστούς στην καθημερινότητά τους και, επισείοντας την απειλή της Κόλασης, με βάση έναν αναλυτικό κατάλογο αμαρτημάτων, διεκδικεί την κυριαρχία στο πνεύμα τους.

Για να επιστρέψουμε ωστόσο στη Σοφία Βούλτεψη και στην απόλυτη βεβαιότητά της για την αναγκαιότητα κρατικού ελέγχου επί της μετά θάνατον ζωής και της σχετικής με αυτήν ελπίδας: λογικά αστήριχτη και αλλοπρόσαλλη —ο ορισμός του contradiction in terms— και πολιτικά άστοχη —απολύτως ασύμβατη με τον «ευρωπαϊκό προσανατολισμό της χώρας», για τον οποίον υποτίθεται ότι κόπτεται το κόμμα της— η απόφανση της κυρίας Βούλτεψη στέκει απολύτως ιδεολογικά: Κράτος και Εκκλησία είναι ένα και δεν μπορούν, αυτό το Κράτος και αυτή η Εκκλησία, να πάψουν να είναι ένα, ακριβώς γιατί οι μηχανισμοί τους, οι αρμοδιότητές τους και οι εξουσίες τους επικαλύπτονται και αλληλοσυμπληρώνονται σε πρακτικό και σε θεωρητικό επίπεδο. Είναι δύο ζωτικά όργανα ενός σώματος, στον εγκέφαλο του οποίου βρίσκεται όχι μόνο η κυρία Βούλτεψη αλλά και η πλειονότητα των πολιτικών (κυρίως) και των δημοσιολογούντων που εδώ και χρόνια συντηρούν μια εντελώς παρωχημένη, εσωστρεφή και άγονη αντίληψη περί ταυτότητας, πουλώντας απλώς στο (εκλογικό) κοινό τους αυτό ακριβώς που έχει συνηθίσει να αγοράζει και δεν βλέπει τον λόγο να το αλλάξει.

Στη χώρα όπου η πίστη θεωρείται συστατικό της εθνικής ταυτότητας, όπου η ανεξιθρησκία υπάρχει μόνο τύποις γιατί όλες οι θρησκείες είναι ίσες αλλά μία είναι πιο ίση από τις άλλες (διότι, πώς να το κάνουμε, είναι η πίστη των Ελλήνων), όπου οι ιεράρχες θεωρούν ότι μπορούν και πρέπει να παρεμβαίνουν στον δημόσιο βίο επί παντός του επιστητού και να εκφέρουν πολιτική άποψη (και δεν το θεωρούν απλώς αλλά το κάνουν, δηλαδή τους επιτρέπεται), στη χώρα όπου η Εκκλησία είναι (και ενδιαφέρεται να είναι) εθνική και όχι οικουμενική —άρα, μοιραία, κοσμική και όχι πνευματική—, σ’ αυτή λοιπόν τη χώρα είναι λογικό το κράτος (ή μια εκπρόσωπός του, έστω) να θεωρεί πως οφείλει και δικαιούται να ρυθμίζει τις μεταφυσικές και υπαρξιακές ανησυχίες και ελπίδες των πολιτών.

Υποθέτω πως η κυρία Βούλτεψη δεν βγήκε εκτός γραμμής και πως η διατύπωσή της απηχεί, λίγο πολύ, τις θέσεις του κόμματός της. Θα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να τις μοιραστεί αυτές τις απόψεις ο πρωθυπουργός με τους ευρωπαίους εταίρους, σε κάποιο επόμενο ταξίδι του. Επείγει επίσης να καταρτίσουμε μια μακρόπνοη Εθνική Στρατηγική για τη Μεταφυσική που επιθυμούμε για τον Ελληνικό Λαό. Ελπίζω, τέλος, να δούμε σύντομα —μιας και, απ’ ό,τι φαίνεται, η μεταρρύθμιση του κράτους προχωρά με γοργούς ρυθμούς— να θωρακίζεται και θεσμικά ο απολύτως αναγκαίος έλεγχος του κράτους επί της μετά θάνατον ζωής (και της σχετικής με αυτήν ελπίδας) με τη δημιουργία θέσης «Αναπληρωτή Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων, αρμόδιου για θέματα Μετά Θάνατον Ζωής», και «Ειδικού Γραμματέως Ελπίδος».

Αμήν.

Τεχνητά αγγεία από ανθρώπινα βλαστικά κύτταρα

της Λαλίνας Φαφούτη, ΒΗΜΑ, 16/7/2013

Αιμοφόρα αγγεία που προήλθαν από ανθρώπινα βλαστικά κύτταρα αναπτύχθηκαν στην επιφάνεια του εγκεφάλου ποντικών και λειτούργησαν εξίσου καλά με τα φυσιολογικά αγγεία των πειραματοζώων επί σχεδόν εννέα μήνες. Είναι η πρώτη φορά που αγγεία που αναπτύχθηκαν από βλαστικά κύτταρα φθάνουν σε τέτοια επίπεδα λειτουργικότητας και διάρκειας, γεγονός το οποίο αποτελεί ένα σημαντικό βήμα στην προσπάθεια ανάπτυξης νέων θεραπειών για όσους πάσχουν από καρδιαγγειακές παθήσεις ή διαβήτη. Προφέρει επίσης ελπίδα για μεγαλύτερη πρόοδο στην προσπάθεια σχεδιασμού οργάνων εργαστηρίου.

Ανθρώπινα βλαστικά κύτταρα

Τα τεχνητά αγγεία αναπτύχθηκαν από ερευνητές του Γενικού Νοσοκομείου της Μασαχουσέτης των Ηνωμένων Πολιτειών με βάση πρόδρομα αγγειακά κύτταρα τα οποία προέκυψαν από ανθρώπινα πολυδύναμα βλαστικά κύτταρα (iPSC) – επαναπρογραμματισμένα ενήλικα κύτταρα τα οποία έχουν χαρακτηριστικά των βλαστικών κυττάρων και μπορούν να διαφοροποιηθούν σε διάφορους ιστούς. Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν iPSC τόσο από υγιή άτομα όσο και από άτομα με διαβήτη τύπου 1 καθώς, όπως τονίζουν στη μελέτη τους που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Proceedings of the National Academy of Sciences» ,οι διαβητικοί αντιμετωπίζουν αυξημένα αγγειακά προβλήματα.

Η ομάδα του Γενικού Νοσοκομείου της Μασαχουσέτης προσάρμοσε μια μέθοδο η οποία χρησιμοποιείται ήδη για την παραγωγή ενδοθηλιακών κυττάρων από ανθρώπινα εμβρυϊκά βλαστικά κύτταρα. Ενώ στη συγκεκριμένη μέθοδο χρησιμοποιείται μια πρωτεΐνη για τον εντοπισμό των κυττάρων που παράγουν τα αγγεία, οι αμερικανοί ειδικοί επέλεξαν από τα iPSC κύτταρα τα οποία εξέφραζαν δυο επί πλέον πρωτεΐνες που προάγουν την αγγειακή ανάπτυξη. Στη συνέχεια τα καλλιέργησαν με ένα σύστημα το οποίο τους επέτρεπε να εξασφαλίσουν ότι μόνο τα κύτταρα στα οποία εκφράζονταν και οι τρεις δείκτες θα παρήγαν ενδοθηλιακά κύτταρα τα οποία έτσι θα είχαν πλήρη ικανότητα να σχηματίσουν αιμοφόρα αγγεία.

Καλύτερα στον εγκέφαλο

Τα «τριών δεικτών» πρόδρομα ενδοθηλιακά κύτταρα που προήλθαν από τα iPSC εμφυτεύθηκαν στη συνέχεια στην επιφάνεια του εγκεφάλου ποντικών μαζί με πρόδρομα μεσεγχυματικά κύτταρα τα οποία παράγουν βασικά δομικά κύτταρα. Σε δυο εβδομάδες είχε σχηματιστεί στον εγκέφαλο των πειραματοζώων ένα δίκτυο αιμοφόρων αγγείων το οποίο λειτουργούσε εξίσου καλά με τα γειτονικά φυσικά αγγεία και εξακολούθησε να είναι εξίσου λειτουργικό επί 280 ημέρες. Ο ίδιος συνδυασμός κυττάρων εμφυτεύθηκε και στο δέρμα των ποντικών, όπως όμως τονίζουν οι ερευνητές, απαιτήθηκε η εμφύτευση πενταπλάσιας ποσότητας για την παραγωγή αγγείων, τα οποία δεν επιβίωσαν για πολύ.

Η ικανότητα αναγέννησης ή αποκατάστασης των αιμοφόρων αγγείων είναι μια προοπτική που μπορεί να αλλάξει ριζικά τη θεραπεία των καρδιαγγειακών παθήσεων και των αγγειακών επιπλοκών που προκαλούνται από ασθένειες όπως ο διαβήτης. «Οι πιθανές εφαρμογές της παραγωγής αιμοφόρων αγγείων από πολυδύναμα κύτταρα είναι πολλές – από την αποκατάσταση των βλαβών σε αγγεία που τροφοδοτούν την καρδιά και τον εγκέφαλο ως την αποφυγή ακρωτηριασμών ως επιπλοκής του διαβήτη» ανέφερε ο Ρεκά Σαμουέλ, εκ των επικεφαλής της μελέτης ο οποίος σήμερα εργάζεται στο Χριστιανικό Ιατρικό Κολέγιο της Βελόρε στην Ινδία. «Πρώτα όμως θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε προκλήσεις όπως η μεταβλητότητα των σειρών των iPSC και τα μακροπρόθεσμα ζητήματα ασφαλείας που ενέχει η χρήση αυτών των κυττάρων. Χρειαζόμαστε επίσης καλύτερους τρόπους δημιουργίας των συγκεκριμένων τύπων ενδοθηλιακών κυττάρων που απαιτούνται για συγκεκριμένα όργανα και λειτουργίες».