Να συλληφθεί ο Μακιαβέλι

ΤΟ ΒΗΜΑ, 17/2/2012

Την προκήρυξη   για  τη  σύλληψη  του  Μακιαβέλι, το 1513,  που  διάβαζαν  οι  τελάληδες τρέχοντας  πάνω στ' άλογά τους στους δρόμους της  Τοσκάνης  ανακάλυψε   τυχαία Βρετανός  καθηγητής,  που  ερευνούσε τα αρχεία  της Φλωρεντίας.  Στο πλαίσιο της  έρευνάς του για  τους  δημόσιους  κήρυκες   ο   Στέφεν Μίλνερ, επισκέπτης καθηγητής στο Χάρβαρντ και ειδικός στην ιταλική Αναγέννηση εντόπισε  το κείμενο  ανάμεσα σε εκατοντάδες  άλλες προκηρύξεις, που εκδόθηκαν μεταξύ του 1470 και του 1530.  Η  συγκεκριμένη όμως   ήταν ιστορική  καθώς απέβη μοιραία για τον  Μακιαβέλι,  γιατί από  εκείνη τη  σύλληψή  του  και  μετά, επρόκειτο να  αρχίσει  η  μεγάλη πτώση  του  από τα  αξιώματα και  τη  δημόσια ζωή  και  να  πεθάνει  δεκατέσσερα χρόνια αργότερα  σε  απόλυτη φτώχεια.

 (click)

 Ενδιαφέρον  ωστόσο  έχει το γεγονός,  ότι το πασίγνωστο  έργο του «Ο Ηγεμών» συνδέεται ακριβώς με εκείνη  την περίοδο. Το 1512  όταν η  οικογένεια   των  Μεδίκων  επέστρεψε στην εξουσία  με  τη  βοήθεια των Ισπανών  ανατρέποντας τη Δημοκρατία της  Φλωρεντίας,  ο Μακιαβέλι απομακρύνθηκε από τη θέση του, λόγω της σύνδεσής του με το αντίπαλο στρατόπεδο ενώ στη  συνέχεια το  όνομά του βρέθηκε  αναμεμειγμένο σε  μία συνωμοσία για την ανατροπή  τους. Τότε  ήταν,  που  οι Μέδικοι  εξέδωσαν  την προκήρυξη για τη σύλληψή του. Και  έτσι  έγινε,  αφού την  ίδια  ημέρα  φυλακίστηκε  και  βασανίστηκε, Αργότερα   όμως αφέθηκε ελεύθερος   αλλά  υπό κατ 'οίκον περιορισμό έξω από την πόλη.

«Τότε  ήταν  που ο Μακιαβέλι  έγραψε τον «Ηγεμόνα» με  την ελπίδα  ότι  θα  αποκτούσε  την  εύνοια των  Μεδίκων  αλλά δεν υπάρχει καμία απόδειξη, που να υποδηλώνει ότι  το  διάβασαν καν», όπως  δήλωσε ο καθηγητής Μίλνερ. Ο  ίδιος  εντόπισε επίσης  και τα έγγραφα για την πληρωμή των τεσσάρων ιππέων, που είχαν αναλάβει να μεταδώσουν την προκήρυξη. 

Η  ανακάλυψη πάντως δημοσιοποιείται  ακριβώς τη στιγμή που  Φλωρεντία γιορτάζει την 500η επέτειο της γραφής του «Ηγεμόνα», της  πολιτικής πραγματείας που υποστηρίζει ότι η επιδίωξη της εξουσίας μπορεί να δικαιολογήσει τη χρήση ανήθικων  μέσων…  Οι εορτασμοί περιλαμβάνουν  στις 19 Φεβρουαρίου  και μία  αναπαράσταση των γεγονότων γύρω από τη σύλληψη και τη φυλάκιση  του  Μακιαβέλι. 

Ο φόβος του θανάτου

Ίρβιν Γιάλομ για τον Επίκουρο

Τρεις ιστορίες παραίτησης παπών

AFP, Καθημερινή, 12/2/2013

Παρότι ιδιαίτερα σπάνια, η παραίτηση Ποντίφηκα δεν είναι πρωτοφανής στην ιστορία της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Στη θέση αυτή περιήλθαν ήδη τρεις Πάπες, ο Βενέδικτος Θ΄ το 1045, ο Σελεστίνος Ε΄ το 1294 και ο Γρηγόριος ΙΒ΄ το 1415.

Βενέδικτος Θ΄

Ο Βενέδικτος Θ΄, ο οποίος γεννήθηκε με το όνομα Θεοφύλακτος στην πόλη Τούσκουλο του Λατίου, εξελέγη Πάπας τρεις φορές μεταξύ 1032 και 1048. Η ανάδειξή του στον θρόνο του Αγίου Πέτρου θα μπορούσε να θεωρηθεί φυσιολογικό επακόλουθο, καθώς θείοι του ήταν ο Πάπας Βενέδικτος Η΄, αλλά και ο Πάπας Ιωάννης ΙΗ΄.

Ο Βενέδικτος Θ΄ έγινε ο νεότερος Πάπας στην ιστορία της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, αναλαμβάνοντας τον θώκο σε ηλικία μόλις 18 ετών. Σύμφωνα με ιστορικές πηγές, διακρίθηκε για τον διεφθαρμένο και έκλυτο βίο του. Ο Προτεστάντης ιστορικός του 18ου αιώνα Φερδινάνδος Γκρεγκορόβιους έγραψε για τον Βενέδικτο: «Ενας δαίμονας της κόλασης με άμφια ιερέα κατέλαβε την έδρα του Αγίου Πέτρου, εξευτελίζοντας κάθε Ιερό Μυστήριο με τη χυδαιότητά του» Ο Βενέδικτος Θ΄ υπήρξε επίσης ο πρώτος ανοιχτά ομοφυλόφιλος Πάπας, ενώ οι επικριτές του κάνουν λόγο για διοργάνωση οργίων στο Λατερανό ανάκτορο του Βατικανού. Ο μεταγενέστερός του, Πάπας Βίκτωρ Γ΄ έκανε λόγο για «τους βιασμούς, τις δολοφονίες και άλλες αποτρόπαιες πράξεις» του Βενέδικτου Θ΄.

Το 1045, ο νονός του Βενέδικτου Θ΄, ο ενάρετος ιερέας Ιωάννης Γρατσιάνο -αργότερα Πάπας Γρηγόριος ΣΤ΄- έπεισε τον Βενέδικτο Θ΄ να παραιτηθεί από τον θρόνο, έναντι αδρής χρηματικής αμοιβής. Αλλες πηγές υποστηρίζουν ότι το αίτημα παραίτησης προήλθε από τον ίδιο τον Βενέδικτο, ο οποίος επιθυμούσε να παντρευτεί μία από τις πάμπολλες ερωμένες του.

Η οριστική του απομάκρυνση από το Βατικανό το 1048, χάρη στην επέμβαση γερμανικών στρατευμάτων, τον οδήγησε σε μοναστικό τάγμα της βόρειας Ιταλίας, όπου φέρεται να έζησε ενάρετα, απαρνούμενος τον έκλυτο παπικό του βίο.

(για τον εκλεκτό αυτόν πάπα έχει γραφτεί ιδιαίτερη ανάρτηση!)

Σελεστίνος Ε΄

Ο Σελεστίνος Ε΄, σήμερα Αγιος Σελεστίνος, υπήρξε μοναχός του Τάγματος των Βενεδικτίνων και εξελέγη Πάπας τον Ιούλιο του 1294 σε ηλικία 80 ετών. Γεννημένος σε οικογένεια αγροτών της νότιας Ιταλίας, ο Σελεστίνος γίνεται αρχικά Βενεδικτίνος, προτού αποφασίσει να μονάσει σε σπήλαιο των Απεννίνων της κεντρικής Ιταλίας.

Η αδυναμία του Κολεγίου των Καρδιναλίων να αναδείξει Πάπα το 1294 πείθει τον Κάρολο Β΄ του Ανζού να στραφεί στον ενάρετο ερημίτη, τον οποίο είχε γνωρίσει χάρη στον πατέρα του. Στις 5 Ιουλίου 1294 ο Σελεστίνος εκλέγεται Πάπας, γεγονός που πληροφορείται στη σκήτη του των Απεννίνων.

Παρά τη σημαντική του διοικητική εμπειρία, ως επικεφαλής μοναστικού τάγματος, ο Σελεστίνος στερείται θεολογικών περγαμηνών. Η άγνοιά του αυτή τον καθιστά υποχείριο του Καρόλου Β΄, που τον υποχρεώνει να εγκατασταθεί στο ανάκτορό του στη Νάπολη, αντί του Βατικανού.

Οι έντονες αντιδράσεις από κάθε γωνιά του Καθολικισμού, καθώς και η υψηλή ηθική υπόσταση του Σελεστίνου, τον πείθουν να αναζητήσει τρόπους παραίτησής του. Τον Δεκέμβριο του 1294 προφασίζεται τη μεγάλη του ηλικία και τη διοικητική του απειρία για να υποβάλει τελικά την παραίτησή του. Παρότι η παραίτηση γίνεται δεκτή από τους καρδιναλίους, ο Σελεστίνος τίθεται σε κατ’οίκον κράτηση και πεθαίνει λίγους μήνες αργότερα.

Γρηγόριος ΙΒ΄

Ο γεννημένος το 1325 στη Βενετία Γρηγόριος υπήρξε Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως από το 1390, προτού εκλεγεί Πάπας το 1415 σε μία προσπάθεια γεφύρωσης του σχίσματος και επανένωσης των παπικών εδρών της Ρώμης και της Αβινιόν.

Το 1410 η Χριστιανοσύνη βρίσκεται διχασμένη μεταξύ του Πάπα Ιωάννη ΙΘ΄ που διοικεί τη Γαλλία, την Αγγλία, την Πολωνία, την Ουγγαρία, την Πορτογαλία, τις Βόρειες Χώρες και μέρη της Ιταλίας και της Γερμανίας, του Βενέδικτου ΙΒ΄ (Καστίλλη, Αραγώνα, Ναβάρα, Σκωτία, Βρετάνη, Κορσική και Σαρδηνία) και του Γρηγορίου ΙΒ΄ (βασίλειο της Νάπολης, Βαυαρία, Ρηνανία, Μπράνσβικ, Εσση και Κολωνία).

Η εκλογή του Γρηγορίου αποτελεί συμβιβαστική λύση, που αποδεικνύεται ανίσχυρη να υπερκεράσει το σχίσμα. Για τον λόγο αυτόν ο Γρηγόριος πείθεται να παραιτηθεί και συγκαλεί τη δεύτερη σύνοδο της Κωνσταντίας, όπου υποβάλλει την παραίτησή του τον Ιούλιο του 1415.

Ο απώτερος πρόγονος των θηλαστικών

της Θεοδώρας Τσώλη, ΒΗΜΑ, 7/2/2013

Χαιρετίστε τον προ-προπάππου σας! Ηταν χαριτωμένος, με γούνα, μακριά ουρά και λάτρευε να καταβροχθίζει… έντομα. Μπορεί τα χαρακτηριστικά αυτά να παραπέμπουν σε ένα ζώο που θα είχατε για κατοικίδιο, ωστόσο αυτό το μικρό ον ήταν ο τελευταίος πρόγονος όλων των θηλαστικών με πλακούντα – μιας ομάδας δηλαδή που περιλαμβάνει όλα τα ζώντα θηλαστικά εκτός από αυτά με μάρσιπο και εκείνα που γεννούν αβγά.

Μια εξονυχιστική ανάλυση που συνδύασε γενετικές πληροφορίες καθώς και πληροφορίες που προέρχονταν από απολιθώματα μαρτυρεί ότι ο πρόγονός μας αυτός έζησε μετά την πτώση του αστεροειδή ο οποίος εξαφάνισε από τον χάρτη τους δεινοσαύρους πριν από 66 εκατομμύρια έτη. Οι απόγονοί του εξαπλώθηκαν γρήγορα σε ολόκληρη τη Γη και εξελίχθηκαν σε όλες τις μεγάλες οικογένειες θηλαστικών με πλακούντα – από τις νυχτερίδες ως τις φάλαινες και από τα ποντίκια ως τον άνθρωπο, όπως αναφέρεται σε σχετική δημοσίευση στην επιθεώρηση «Science».

Οι θεωρίες

Οι μοριακοί βιολόγοι και οι παλαιοντολόγοι εμφανίζονται εδώ και καιρό διχασμένοι σχετικά με την καταγωγή των θηλαστικών με πλακούντα. Επί μακρόν η πιο αποδεκτή θεωρία με βάση τα στοιχεία απολιθωμάτων ανέφερε ότι τα θηλαστικά εξελίχθηκαν μετά την εξαφάνιση των δεινοσαύρων.

Ωστόσο κάποιες πρόσφατες γενετικές αναλύσεις υποστήριξαν ότι ο παλαιότερος πρόγονός μας πρέπει να συνυπήρξε με τους δεινοσαύρους – να έζησε δηλαδή πριν από περίπου 100 εκατομμύρια χρόνια και να διαχωρίστηκε σε περισσότερες από 20 διαφορετικές γενεαλογικές γραμμές στα 35 εκατομμύρια χρόνια που ακολούθησαν.

Ο,τι και αν δείχνουν πάντως οι γενετικές αναλύσεις οι παλαιοντολόγοι δεν έχουν καταφέρει να στηρίξουν αυτή τη θεωρία αφού δεν έχουν ανακαλύψει απολιθώματα θηλαστικών με πλακούντα τα οποία να χρονολογούνται πριν από την πτώση του αστεροειδούς. Το γεγονός αυτό μαρτυρεί ότι ο πρόγονος όλων των ζώντων θηλαστικών εμφανίστηκε μετά την εξαφάνιση των δεινοσαύρων.

Η πιο εξονυχιστική ανάλυση

Σε μια προσπάθεια να βάλουν ένα τέλος σε αυτή τη διαμάχη η Μορίν Ο’Λίρι και οι συνεργάτες της από το Πανεπιστήμιο Στόνι Μπρουκ στην πολιτεία της Νέας Υόρκης δημιούργησαν ένα γενεαλογικό δέντρο των θηλαστικών συνδυάζοντας γενετικές πληροφορίες με στοιχεία που αφορούσαν περισσότερα από 4.500 ανατομικά χαρακτηριστικά – τα περισσότερα που έχουν χρησιμοποιηθεί ως σήμερα με αυτόν τον τρόπο – από 46 ζώντα είδη θηλαστικών καθώς και από 40 απολιθώματα θηλαστικών.

Οπως προέκυψε από την εξονυχιστική αυτή ανάλυση, κανένα από τα απολιθώματα που χρονολογείτο πριν από την πτώση του αστεροειδούς δεν μπορούσε να κατηγοριοποιηθεί στα σύγχρονα θηλαστικά με πλακούντα. Το αρχαιότερο απολίθωμα που εντόπισαν οι ειδικοί και το οποίο θα μπορούσε να θεωρηθεί ως σύγχρονο θηλαστικό με πλακούντα έζησε 200.000 ως 400.000 έτη μετά την πτώση του αστεροειδούς. Από την ανάλυση επίσης προέκυψε ότι μετά την εμφάνιση αυτού του κοινού προγόνου ακολούθησε ταχεία εξέλιξη – τα πρώτα μέλη των μεγάλων γενεαλογικών γραμμών των θηλαστικών με πλακούντα, όπως τα πρωτεύοντα είδη και τα τρωκτικά, εμφανίστηκαν περίπου 2 με 3 εκατομμύρια χρόνια αργότερα.

Μικρό εντομοφάγο ζώο ο… προπάππους

Πώς ήταν όμως αυτός ο κοινός πρόγονος; Σύμφωνα με τη μελέτη επρόκειτο για ένα μικρό εντομοφάγο ζώο που ζύγιζε μεταξύ 6 και 245 γραμμαρίων. Σκαρφάλωνε στα δέντρα και είχε μακριά τριχωτή ουρά.

«Δεν έχουμε ιδέα από πού προήλθε αυτό το θηλαστικό ούτε πώς οι απόγονοί του εξαπλώθηκαν σε ολόκληρο τον κόσμο» ανέφερε η δρ Ο’Λίρι και προσέθεσε ότι ενώ η αναπαράσταση του ζώου δείχνει πως μοιάζει με τρωκτικό «τα δόντια του είναι εντελώς διαφορετικά».

Τα θηλαστικά με πλακούντα δεν ήταν τα μόνα θηλαστικά που διαχωρίστηκαν σε διαφορετικές γενεαλογικές γραμμές μετά την πτώση του αστεροειδούς. Το ίδιο συνέβη και με τα μαρσιποφόρα στα οποία εμφανίστηκε μια μικρότερης κλίμακας εξέλιξη μετά το συμβάν που εξαφάνισε τους δεινοσαύρους – στα μαρσιποφόρα μια και μόνο γενεαλογική γραμμή οδήγησε σε όλα τα σύγχρονα είδη της συγκεκριμένης οικογένειας, σημείωσε η Ο’Λίρι.

Στο άκουσμα των νέων αποτελεσμάτων κάποιοι επιστήμονες εμφανίστηκαν ενθουσιασμένοι. Ο Στίβεν Μπρουσάτε από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου χαρακτήρισε τη μελέτη «ορόσημο» και συμπλήρωσε ότι «το αρχείο απολιθωμάτων και το μοριακό ρολόι αρχίζουν να συγκλίνουν. Είναι ακριβώς αυτό που θέλαμε».

Ωστόσο ο Μαρκ Σπρίνγκερ από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Ριβερσάιντ ο οποίος είχε διεξαγάγει τη γενετική ανάλυση που μαρτυρούσε ότι οι πρόγονοί μας διαχωρίστηκαν ενόσω οι δεινόσαυροι ζούσαν, εμφανίστηκε σκεπτικός. Όπως είπε τα ευρήματα δεν τον πείθουν ότι ο διαχωρισμός των θηλαστικών με πλακούντα έλαβε χώρα στο Παλαιόκαινο, τα 10 πρώτα εκατομμύρια χρόνια μετά την εξαφάνιση των δεινοσαύρων. «Το δέντρο που βασίζεται στη μορφολογία έρχεται σε μεγάλη αντίθεση με το μοριακό δέντρο» σημείωσε.

Η μόνη οριστική λύση που μπορεί να δοθεί στο θέμα μάλλον θα πρέπει να έλθει μέσα από την ανακάλυψη νέων απολιθωμάτων. Ο Μπρουσάτε και άλλοι ερευνητές αναζητούν αυτή τη στιγμή απολιθώματα θηλαστικών από το Παλαιόκαινο ελπίζοντας να «συλλάβουν» τα πρώτα στάδια της εξέλιξης του αρχαιότερου προγόνου μας. 

Ενδιαφέρον είναι ότι κανείς στον επιστημονικό κόσμο δεν αμφισβητεί την απαρχή και την εξέλιξη των θηλαστικών. Η διαφωνία έγκειται στην εποχή που άρχισε αυτή η εξέλιξη, πριν ή μετά το τέλος της κυριαρχίας των ερπετών.

Η ζωή του Στ. Χόκινγκ

Έμαθε στα 21 ότι θα πεθάνει εντός πέντε ετών αλλά ζει ακόμα στα 69 χρόνια του!

The New York Times, Καθημερινή, 11/5/2011

Σε ηλικία 21 ετών, ο Βρετανός επιστήμων της φυσικής Στίβεν Χόκινγκ έμαθε ότι πάσχει από την ασθένεια του Λου Γκέρινγκ. Συνήθως η ασθένεια αυτή προκαλεί τον θάνατο του ασθενούς εντός πέντε ετών. Ο δρ Χόκινγκ όμως έζησε και πραγματοποίησε ορισμένες από τις σημαντικότερες έρευνες στον τομέα της κοσμολογίας.

Στη δεκαετία του 1960, μαζί με τον σερ Ρότζερ Πένροουζ, χρησιμοποίησε τα μαθηματικά για να εξηγήσει τις ιδιότητες της μαύρης τρύπας του σύμπαντος. Το 1973, εφήρμοσε τη γενική θεωρία της σχετικότητας του Αϊνστάιν στις αρχές της κβαντομηχανικής. Και απέδειξε ότι οι μαύρες τρύπες δεν ήταν εντελώς μαύρες αλλά μπορούσαν να εκλύσουν ραδιενέργεια, να εκραγούν και να εξαφανιστούν. Πρόκειται για μια ανακάλυψη που επηρεάζει ακόμη και σήμερα τη φυσική και την κοσμολογία.

Σήμερα, σε ηλικία 69 ετών, ο δρ Χόκινγκ είναι ένας από τους μακροβιότερους επιζήσαντες της ασθένειας του Λου Γκέρινγκ και αυτός που εμπνέει περισσότερο το κοινό του. Ο επιστήμων είναι σχεδόν εξ ολοκλήρου παράλυτος και μπορεί να μιλά χάρη σε έναν προσομοιωτή φωνής. Πρόκειται για μια εξαντλητική και χρονοβόρα διαδικασία, χάρη όμως στην οποία ο δρ Χόκινγκ παραμένει σε επαφή με τον κόσμο, διευθύνει την έρευνα στο Κέντρο Θεωρητικής Κοσμολογίας του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, γράφει ειδικά και εκλαϊκευμένα άρθρα και δίνει διαλέξεις από τη Γαλλία μέχρι τα νησιά Φίτζι.

Μεγάλη χαρά

Τον περασμένο μήνα, ο δρ Χόκινγκ έδωσε μια διάλεξη στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Αριζόνας. Η διάλεξή του, με τίτλο «Η σύντομη ιστορία μου», δεν αναφερόταν μόνο στην επιστήμη. Σε μια δεδομένη στιγμή, μίλησε για τη μεγάλη χαρά των επιστημονικών ανακαλύψεων. «Δεν θα τη συνέκρινα με το σεξ», είπε χρησιμοποιώντας τον προσομοιωτή φωνής, «αλλά διαρκεί περισσότερο». Το ακροατήριο ξέσπασε σε επευφημίες.

Το απόγευμα μετά τη διάλεξη, ο δρ Χόκινγκ μού παραχώρησε μια σπάνια συνέντευξη. Είχα προ εβδομάδος στείλει τις ερωτήσεις στην κόρη του, τη Λούσι Χόκινγκ, 40 ετών. Για να μην εξαντλήσει τον πατέρα της, ο οποίος είναι πιο αδύναμος τα τελευταία δύο χρόνια εξαιτίας σοβαρής επιδείνωσης της κατάστασης της υγείας του που λίγο έλειψε να του κοστίσει τη ζωή, η Λούσι Χόκινγκ τού διάβασε τις ερωτήσεις σε διάρκεια ορισμένων ημερών.

Παρ’ όλες τις δυσκολίες ο δρ Χόκινγκ ήταν αυτός που θέλησε να με συναντήσει για τη συνέντευξη και όχι να μου απαντήσει μέσω e-mail. Μου μίλησε μεταξύ άλλων και για την καθημερινότητά του. «Ξυπνώ καθημερινά και πηγαίνω στο γραφείο μου όπου εργάζομαι με τους συνεργάτες μου και τους φοιτητές του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ. Χάρη στο e-mail μπορώ να επικοινωνώ με τους επιστήμονες σε όλον τον κόσμο. Προφανώς εξαιτίας της αναπηρίας μου χρειάζομαι βοήθεια. Πάντα όμως προσπαθούσα να ξεπερνώ τους περιορισμούς που μου θέτει η ασθένειά μου και να ζω όσο το δυνατόν γεμάτη ζωή. Ταξίδεψα παντού στον κόσμο. Ισως κάποια μέρα να πάω στο Διάστημα», λέει.

Στο ερώτημά μου ότι ορισμένοι αμφισβητούν ότι πάσχει από τόσο σοβαρή ασθένεια, δεδομένου ότι έχει καταφέρει τόσα πράγματα στη ζωή του, ο δρ Χόκινγκ απαντά ότι ίσως δεν πάσχει από την πιο κοινή εκδοχή της ασθένειας, η οποία συνήθως προκαλεί τον θάνατο του ασθενούς σε δύο ή τρία χρόνια. «Με βοήθησε πολύ το γεγονός ότι έχω μια δουλειά και ότι με φροντίζουν τόσο καλά. Δεν έχω να πω θετικά πράγματα για την ασθένειά μου. Με δίδαξε όμως να μη λυπάμαι τον εαυτό μου γιατί άλλοι άνθρωποι υποφέρουν χειρότερα, και να προσπαθώ να κάνω όσα μπορώ».

Η συμβουλή του Βρετανού επιστήμονα προς άλλους ανθρώπους με αναπηρία είναι να επικεντρωθούν στα πράγματα που μπορούν να κάνουν καλά και να μη λυπούνται για όσα δεν μπορούν να κάνουν. «Να μην αφήνετε το πνεύμα σας ανάπηρο όπως το σώμα σας», τονίζει.

Και του τα χώνει κάθε τόσο ο Σεραφείμ Πειραιώς, κατάρες, μπινελίκια, αναθεματισμούς! Δεν το βάζει κάτω όμως ο Στέφανος... Άλλη μια απόδειξη ότι δεν έχουν αξία οι σκέψεις και κουβέντες των παπάδων, ούτε ο θεός τους δεν τους παίρνει σοβαρά!

(βλέπε επίσης >>>)