Στίβεν Γουάινμπεργκ: «Μια νέα επανάσταση σαν εκείνη του Αϊνστάιν είναι πιθανή στη Φυσική»

ΒΗΜΑ, 29/10/2016

Ο νομπελίστας φυσικός μιλάει στο BHMAgazino για τα επιτεύγματα της Φυσικής, για την ομορφιά του κόσμου, για την αναμονή νέων θεωριών και για την κρίση της «μεγάλης επιστήμης»

Καλημέρα σας, καθηγητά Γουάινμπεργκ, ελπίζω να είστε καλ».

«Θα το ήθελα, αλλά δεν είμαι. Είμαι κρυωμένος, δυστυχώς, και σας μιλάω από το κρεβάτι μου. Τουλάχιστον από τηλεφώνου δεν κινδυνεύετε να κολλήσετε».

Κοινή ανθρώπινη μοίρα το κοινό κρυολόγημα, δεν χαρίζεται σε κανέναν — ούτε καν στις κορυφές της επιστήμης. Γιατί ο 83χρονος σήμερα Στίβεν Γουάινμπεργκ, καθηγητής του Πανεπιστημίου του Τέξας στο Όστιν, αποτελεί αναμφίβολα μία από τις μεγαλύτερες μορφές της Φυσικής του β' μισού του 20ού αιώνα. Και αυτό όχι για το Νομπέλ που του απονεμήθηκε το 1979 μαζί με τους Σέλντον Γκλάσοου και Αμπντούς Σαλάμ, αλλά για τη φύση της έρευνας πίσω από το βραβείο. Ενοποιώντας τον ηλεκτρομαγνητισμό με την ασθενή πυρηνική δύναμη έκανε το πρώτο βήμα για το (λανθάνον, ακόμη) ιερό δισκοπότηρο της σύγχρονης Φυσικής: τη «μεγάλη ενοποίηση» των τεσσάρων θεμελιωδών δυνάμεων (βαρύτητα, ηλεκτρομαγνητισμός, ασθενής πυρηνική, ισχυρή πυρηνική) ως διαφορετικών εκδηλώσεων μίας και μόνης - όνειρο και απωθημένο του Αλμπερτ Αϊνστάιν και των επιγόνων του για την οριστική εξήγηση της προέλευσης και του μέλλοντος του Σύμπαντος.

Κάτοχος πλήθους διακρίσεων και επιστημονικών τιμών, μέλος της αμερικανικής Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών και της βρετανικής Βασιλικής Εταιρείας, ο Γουάινμπεργκ λογίζεται και ως αξιόλογος εκλαϊκευτής - το βιβλίο του «Τα πρώτα τρία λεπτά» θεωρούνταν εφάμιλλο του πασίγνωστου «Χρονικού του χρόνου» του Στίβεν Χόκινγκ. Με αυτή την αφορμή, την έκδοση στα ελληνικά και του πρόσφατου έργου του «Πώς να εξηγήσουμε τον κόσμο» (εκδ. Ροπή), μια ιστορία της επιστήμης από την αρχαία Ελλάδα έως τον Ισαάκ Νεύτωνα, μιλήσαμε μαζί του για θεμελιώδεις αρχές του κόσμου - επιστήμη, φιλοσοφία, ομορφιά, συμμετρία.

Γράφατε το 2009 στο βιβλίο σας «Lake Views», ως προσθήκη σε ένα κείμενο που είχατε δημοσιεύσει στο περιοδικό «Time» το 2000, ότι «η απόσταση που έχουμε να διανύσουμε για να κατανοήσουμε τους θεμελιώδεις νόμους της φύσης μοιάζει ακόμη μεγαλύτερη πλέον» από ό,τι επτά χρόνια πριν. Σήμερα, το 2016, έχουμε απομακρυνθεί κι άλλο ή πλησιάσαμε κάπως αυτόν τον στόχο; 

«Στον χώρο της Φυσικής των στοιχειωδών σωματιδίων, της φύσης της ύλης και των βασικών συστατικών της δεν έχουν συμβεί και πολλά από το 2009. Ανακαλύφθηκε το μποζόνιο του Χιγκς το 2012, αλλά αυτό το είχαμε προβλέψει και οι ιδιότητές του ήταν εκείνες ακριβώς που περιμέναμε με βάση το λεγόμενο "Καθιερωμένο μοντέλο". Παρά τις μεγάλες ελπίδες μας να δούμε και κάτι άλλο που θα μας άνοιγε μονοπάτια νέων ιδεών, αυτό δεν συνέβη. Γίνεται διαρκώς δουλειά σε θεμελιώδες επίπεδο στη θεωρία χορδών, συνεχίζει όμως να μας απογοητεύει, μια και δεν προκύπτει μία συγκεκριμένη θεωρία με προβλέψεις που να μπορούν να ελεγχθούν πειραματικά. Η Φυσική Στοιχειωδών Σωματιδίων βρίσκεται εδώ και αρκετά χρόνια σε τέλμα. Στα 83 μου, είμαι σε μια ηλικία που αναπολώ τους συναρπαστικούς καιρούς των δεκαετιών του '60 και του '70, όταν γίνονταν πειράματα τα οποία μάς άνοιγαν τα μάτια σε θεωρητικές ιδέες και προτείνονταν θεωρίες που ερμήνευαν τα πειράματα και όλα έμοιαζαν να ταιριάζουν. Σήμερα, εκείνο που ελπίζουμε είναι ότι ο Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων ή άλλοι επιταχυντές που θα κατασκευαστούν μελλοντικά θα φέρουν κάτι καινούργιο».

Και έως τότε; 

«Παρηγορούμαστε από την Κοσμολογία και την Αστροφυσική: η ανακάλυψη των βαρυτικών κυμάτων στα τέλη του 2015 ήταν θαυμάσια είδηση. Μόλις χθες άκουσα την ομιλία ενός μέλους της ερευνητικής αυτής ομάδας, ο οποίος διατύπωσε την αισιόδοξη πρόβλεψη ότι σε τέσσερα ή πέντε χρόνια, χάρη στο παρατηρητήριο LIGO, το δικό τους ίδρυμα, και άλλα παρόμοια θα έχουμε καθημερινά τέτοιες ανακαλύψεις! Μυστήρια υπάρχουν ακόμη πολλά. Το μυστήριο της σκοτεινής ενέργειας: είναι ιδιότητα του χώρου ή κάτι άλλο; Το μυστήριο της σκοτεινής ύλης: από τι σωματίδια αποτελείται; Και το βαθύτερο, ίσως, μυστήριο όλων: το Σύμπαν που μελετάμε είναι το σύνολο της ύπαρξης ή υφίσταται μια τεράστια ποικιλία άλλων συμπάντων;».

Το βιβλίο σας «Πώς να εξηγήσουμε τον κόσμο» ανατρέχει στην Ιστορία της επιστήμης από την ελληνική αρχαιότητα έως τον Νεύτωνα. Επιβεβαιώνει τη ρήση του τελευταίου «αν είδα μακρύτερα, είναι γιατί στάθηκα σε ώμους γιγάντων» ή υποδεικνύει πόσο μικρά και αβέβαια ήταν τα ανθρώπινα βήματα έως τότε; 

«Και τα δύο. Από τη μία πλευρά, οι εικασίες για τη φύση πριν από την Επιστημονική Επανάσταση του 17ου αιώνα, ειδικότερα πριν από τις θεωρίες του Νεύτωνα, ήταν ποιοτικά τόσο διαφορετικές, ώστε σήμερα είναι δύσκολο να κατανοήσουμε αυτή τη διαφορά. Για παράδειγμα, αν εξαιρέσουμε την ελληνιστική περίοδο, δεν υπήρχε η κατανόηση της ανάγκης ελέγχου των θεωριών με την ποσοτική σύγκριση διά της παρατήρησης. Οι αρχαίοι έλληνες φιλόσοφοι έκαναν υποθέσεις για το νερό ή τα άτομα ως θεμελιώδεις μονάδες του Σύμπαντος χωρίς να στοχαστούν ποτέ πώς καθίσταται κάτι τέτοιο γνωστό, αποδεικτέο. Κάποιοι άλλοι πίστευαν ότι ο κόσμος μπορεί να γίνει κατανοητός απλώς και μόνο στη βάση των καθαρών Μαθηματικών, χωρίς παρατήρηση - ο Πλάτων μοιάζει να το λέει σε κάποια από τα γραπτά του. Ο Αριστοτέλης, βέβαια, ακολούθησε με έναν αρκετά επιστημονικό τρόπο ερμηνείες τού τι βλέπουμε στη φύση χωρίς, όμως, να χρησιμοποιεί καθόλου τα Μαθηματικά, περιορίζοντας έτσι τις δυνατότητές του. Στον Μεσαίωνα ήταν γενικά αποδεκτό ότι αν θέλεις να υπολογίσεις τη μελλοντική θέση των αστέρων απαιτούνται Μαθηματικά - τα Μαθηματικά, όμως, δεν έχουν καμία σχέση με την κατανόηση του τι είναι οι αστέρες, αυτό αποτελεί θέμα της Φιλοσοφίας. Παρόμοιοι τρόποι σκέψης εξαφανίστηκαν μετά τον Νεύτωνα. Είναι αλήθεια, επομένως, ότι πριν από εκείνον η σύγχρονη σύλληψη περί φυσικών επιστημών δεν υπήρχε».

Αυτά από τη μία πλευρά, λοιπόν. Από την άλλη πλευρά; 

«Από την άλλη πλευρά, η ρήση του για τους "ώμους των γιγάντων" πράγματι ισχύει. Γιατί, παρά τους διανοητικούς περιορισμούς και τους περιορισμούς των οργάνων παρατήρησης, οι προγενέστεροί του έκαναν τεράστιες προόδους. Ο Νεύτωνας, για παράδειγμα, συνέκρινε τις προβλέψεις του για την κίνηση των πλανητών με τους νόμους του γερμανού αστρονόμου Γιοχάνες Κέπλερ, οι οποίοι είχαν προκύψει από τις διά γυμνού οφθαλμού παρατηρήσεις του δανού αστρονόμου Τύχωνα Μπράχε, και ο θρίαμβός του ήταν ακριβώς η εξήγηση και η κατανόησή τους. Αναρωτιέται κανείς, λοιπόν, πόσο θα είχε προχωρήσει άραγε ο Νεύτωνας χωρίς τον Κέπλερ - ή χωρίς τον Γαλιλαίο, οι ανακαλύψεις του οποίου για τα σώματα σε πτώση ταίριαζαν όμορφα με τις νευτώνειες θεωρίες. Υπήρξε, λοιπόν, στο σημείο αυτό μια τομή, αλλά και μια συνέχεια: η σύγχρονη φυσική επιστήμη γεννήθηκε με τον Νεύτωνα ως επανάσταση, αξιοποιώντας όμως το παρελθόν έως την ελληνιστική περίοδο».

Ποιον ρόλο παίζουν στη Φυσική η ομορφιά της θεωρίας, η συμμετρία, η έλλειψη αυθαιρεσίας; 

«Η αισθητική παίζει ουσιώδη ρόλο, γιατί όταν λέμε ότι αναζητούμε θεωρίες περί πλανητών, περί στοιχειωδών σωματιδίων ή περί της διαστολής του Σύμπαντος, αυτό που εννοούμε είναι μια ικανοποιητική θεωρία χωρίς πολλά αυθαίρετα στοιχεία, μια θεωρία που σου δίνει την αίσθηση ότι δεν θα μπορούσε να είναι κάτι διαφορετικό από αυτό που είναι - με τον ίδιο τρόπο που μια σονάτα ή ένα σονέτο σού δίνει την εντύπωση πως ο συνθέτης ή ο ποιητής δεν θα μπορούσαν να αλλάξουν κάτι στο έργο τους χωρίς να το χαλάσουν. Αυτού του είδους την ομορφιά αναζητούμε στις φυσικές θεωρίες. Και αν οι θεωρίες μας δεν διαθέτουν αυτή την ιδιότητα, δεν συνιστούν ενδιαφέρουσες ανακαλύψεις. Γιατί, για παράδειγμα, ένας φυσικός θα μπορούσε να γεμίσει μια εγκυκλοπαίδεια με όλες τις ιδιότητες των στοιχειωδών σωματιδίων, να καταγράψει τις μάζες και τις αλληλεπιδράσεις τους και να πει "Ιδού η θεωρία μου, συμφωνεί με τις παρατηρήσεις, μπορείτε να τη χρησιμοποιήσετε για προβλέψεις" - και κανείς δεν θα τον πάρει στα σοβαρά, γιατί αυτό δεν στοιχειοθετεί θεωρία αλλά εγκυκλοπαίδεια. Από την άλλη πλευρά, και αυτό είναι κάτι που δεν γινόταν κατανοητό έως την περίοδο της Επιστημονικής Επανάστασης, η αισθητική από μόνη της δεν αρκεί. Χρειάζεται η θεωρία σου να συμφωνεί με τα δεδομένα της παρατήρησης - ακόμη κι αν δεν πρόκειται για νέες παρατηρήσεις. Είναι γνωστό ότι η γενική θεωρία της σχετικότητας εξηγούσε την ανώμαλη κίνηση του Ερμή και αυτό ήταν κάτι που έπεισε τον Αϊνστάιν εξαρχής ότι η θεωρία του ήταν ορθή».

Ο φυσικός που γνωρίζει τις εσωτερικές διεργασίες της ύλης αποτιμά διαφορετικά τη φυσική ομορφιά; Τι παραπάνω ή τι λιγότερο βλέπει στον κόσμο; 

«Υπάρχει ένα ποίημα του Γουόλτ Γουίτμαν στο οποίο περιγράφει τη διάλεξη ενός αστρονόμου που συνοδεύεται από Μαθηματικά και διαγράμματα και στη συνέχεια, παρατηρώντας μέσα στη σιωπή τον νυχτερινό ουρανό, αισθάνεται ότι η αισθητική ομορφιά έχει χάσει κάτι εξαιτίας της επιπλέον γνώσης. Εγώ δεν αισθάνομαι έτσι σε καμία περίπτωση! Οταν κοιτάζω τον Μπετελγκέζ, έναν ερυθρό αστέρα στον αστερισμό του Ωρίωνα, αντλώ μεγαλύτερη ευχαρίστηση από το γεγονός ότι γνωρίζω πού οφείλεται η ερυθρότητά του. Οταν κοιτάζω τα όμορφα χρώματα των φθινοπωρινών φύλλων γνωρίζω γιατί τα φυλλοβόλα δέντρα εξελίχθηκαν έτσι ώστε να μην ξοδεύουν τους πόρους τους αναζητώντας ηλιακό φως τον χειμώνα. Αυτό δεν αφαιρεί τίποτε από την ομορφιά τους».

Πόσο πιθανή είναι μια νέα επανάσταση στο πρότυπο του Αϊνστάιν, η ανατροπή δηλαδή όλου του γνωστού οικοδομήματος της Φυσικής; 

«Κι όμως, είναι πιθανή! Όλη η σημερινή θεωρητική μας σκευή βασίζεται στην κβαντομηχανική και το πλαίσιο της κβαντομηχανικής χρονολογείται από τη δεκαετία του 1920. Υπάρχουν, όμως, στην κβαντομηχανική όψεις που κάποιοι από εμάς δεν βρίσκουν ικανοποιητικές. Το βασικό ερώτημα είναι τι συμβαίνει όταν πραγματοποιείς μια μέτρηση, πώς καταρρέει η κυματοσυνάρτηση στο εύρος των αποτελεσμάτων και των πιθανοτήτων τους. Προσωπικά, όπως και άλλοι θεωρητικοί, πιστεύω ότι τα ερωτήματα δεν θα απαντηθούν ικανοποιητικά έως ότου αποκτήσουμε μια θεωρία που θα πηγαίνει πέρα από την κβαντομηχανική, μια θεωρία κατά την οποία τα ερωτήματα αυτά θα έχουν φυσιολογικές λύσεις. Θα πρόκειται για μια θεωρία που είναι πολύ κοντά στην κβαντομηχανική, δεν μπορεί κανείς να σκεφτεί εύκολα τη μορφή της, δεν αποκλείεται όμως αύριο να λάβω ένα άρθρο γραμμένο από έναν νέο φοιτητή που να την περιγράφει. Είναι πιθανό να συμβεί οποιαδήποτε στιγμή. Αλλά, για να πω την αλήθεια, δεν περιμένω να συμβεί σύντομα».

Περιγράφατε το 2012 σε άρθρο σας στη «New York Review of Books» τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης στην επιστημονική έρευνα, τη μείωση των χρηματοδοτήσεων και τον κίνδυνο που απειλούσε τη «μεγάλη επιστήμη». Γιατί αυτές οι συνέπειες ξεφεύγουν από τον μικρόκοσμο των ερευνητών, γιατί η «μεγάλη επιστήμη» αφορά το ευρύ κοινό; 

«Ναι, υπάρχει πρόβλημα στη χρηματοδότηση των μεγάλων πρότζεκτ, της "μεγάλης επιστήμης", αυτό δεν σημαίνει όμως ότι ο καιρός της παρήλθε, ότι είναι νεκρή. Και η σημασία της για το ευρύ κοινό είναι πολύτροπη. Η "μεγάλη επιστήμη" προωθεί την τεχνολογία και τις υλικές ικανότητες της οικονομίας. Ας πούμε, η ανάγκη να φτάνει σε ερευνητές σε μακρινές αποστάσεις ο τεράστιος όγκος των πειραματικών δεδομένων που παράγονταν στο CERN οδήγησε σε μεθόδους και διαδικασίες που απέληξαν στη δημιουργία του παγκόσμιου ιστού. Το πλεονέκτημα που δεν αναφέρεται συνήθως είναι η εκπαίδευση ενός στελεχιακού δυναμικού επιστημόνων σε εκλεπτυσμένες τεχνολογίες. Στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, για παράδειγμα, όπλα όπως το ραντάρ ή η ατομική βόμβα δεν επινοήθηκαν από ερευνητές οπλικών συστημάτων αλλά από επιστήμονες που τη δεκαετία του '30 βρίσκονταν στην πρωτοπορία της Φυσικής. Αυτό συμβαίνει και σε καιρό ειρήνης. 

Άνθρωποι που εργάζονται στους τομείς έρευνας και ανάπτυξης στη βιομηχανία εκπαιδεύθηκαν ως επιστήμονες. Ένας φοιτητής μου που έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στα στοιχειώδη σωματίδια είναι σήμερα πρωτοπόρος παγκοσμίως στον διαχωρισμό ισοτόπων, διαδικασία απαραίτητη για ιατρικούς σκοπούς. Επιπρόσθετα, μεγάλο μέρος του κοινού επιθυμεί να γνωρίσει τη φύση της ύλης, την Ιστορία του Σύμπαντος, με το ίδιο θερμό ενδιαφέρον που το κοινό της εποχής του διάβασε τον "Διάλογο περί των δύο μεγίστων συστημάτων του κόσμου" του Γαλιλαίου. Είναι αυτά τα επιχειρήματα ικανά να πείσουν τις δυτικές κυβερνήσεις να συνεχίσουν να χρηματοδοτούν την επιστήμη; Το ελπίζω. Η Κίνα μοιάζει να επενδύει σοβαρά στην κατασκευή του δικού της επιταχυντή. Ανέφερα προηγουμένως το παρατηρητήριο LIGO, το οποίο βρίσκεται εδώ στις ΗΠΑ, και εκεί πραγματοποιήθηκε η ανακάλυψη των βαρυτικών κυμάτων. Το άρθρο στο οποίο δημοσιεύθηκε έχει 1.002 συγγραφείς, αν θυμάμαι καλά. Αυτή είναι πραγματικά "μεγάλη επιστήμη"!». 

Κανένας τάφος του Ιησού δεν ανακαλύφθηκε

http://news247.gr/, 30/10/2016

Αντιδράσεις από τους Έλληνες Μυθικιστές για την είδηση της αποκάλυψης του φερόμενου ως τάφου του Ιησού από τη διεπιστημονική ομάδας του ΕΜΠ, λίγες ώρες μετά τη συνέντευξη της επικεφαλής Αντωνίας Μοροπούλου.

Σε ανακοίνωση τους οι Έλληνες Μυθικιστές, σημειώνουν πως "δεν υπάρχει κανένα απτό ιστορικό και αρχαιολογικό δεδομένο το οποίο να καταδεικνύει ότι ο Ιησούς (αν υπήρξε ως ιστορικό πρόσωπο) μαρτύρησε και τάφηκε στο συγκεκριμένο σημείο" και πως ως ιστορική ανακάλυψη, βαφτίστηκε μια "εργασία συντήρησης". Μάλιστα επιτίθενται εναντίον της ΕΡΤ που δημοσίευση εκτενές ρεπορτάζ για το γεγονός.

"Για ακόμα μία φορά οι Έλληνες Μυθικιστές είμαστε αναγκασμένοι να προβούμε σε απαραίτητες διευκρινίσεις αναφορικά με επιστημονικές ειδήσεις που, ηθελημένα ή αθέλητα, διαστρεβλώνουν την ιστορική αλήθεια, απασχολώντας συνάμα την επικαιρότητα και το κοινό.

Τις τελευταίες ημέρες σύσσωμα τα ελληνικά ΜΜΕ (παραθέτουμε εδώ εντελώς ενδεικτικά και όχι τυχαία το σχετικό άρθρο από την ιστοσελίδα της Δημόσιας ΕΡΤ) προβάλλουν μέσα από εκτενή άρθρα και ρεπορτάζ την είδηση για την υποτιθέμενη “ανακάλυψη” ή αποκάλυψη του τάφου του Ιησού, υπερτονίζοντας το γεγονός ότι μία ομάδα επιστημόνων από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο “έφερε για πρώτη φορά στο φως το σημείο ταφής του Ιησού”.

Όπως συμβαίνει και σε άλλες αντίστοιχες περιπτώσεις (βλ. ενδεικτικά τους συνδέσμους που παραθέτουμε στο τέλος του άρθρου), ο τρόπος και οι φράσεις που χρησιμοποιούνται στους τίτλους και στο περιεχόμενο τέτοιου είδους ρεπορτάζ, όχι μόνον δεν ανταποκρίνονται στα πραγματικά δεδομένα, αλλά επιπρόσθετα καταφέρνουν να ενισχύσουν στο υποσυνείδητο των θεατών/αναγνωστών την άποψη για την ύπαρξη ενός ιστορικού Ιησού. Ποια, όμως, είναι η αλήθεια αναφορικά με την εν λόγω “ανακάλυψη” και το έργο των Ελλήνων επιστημόνων στα Ιεροσόλυμα;

Προσγείωση στην ιστορική (και όχι μόνον) πραγματικότητα 

Η αλήθεια είναι ότι κανένας τάφος του Ιησού δεν ανακαλύφθηκε ούτε αποκαλύφθηκε για πρώτη φορά αυτές τις μέρες στο Ισραήλ. Οι εργασίες συντήρησης, στις οποίες συμμετέχει η ομάδα από το ΕΜΠ, διεξάγονται εντός του λεγόμενου “Ναού της Αναστάσεως” (ή ναού του Παναγίου Τάφου), που σύμφωνα με τη χριστιανική παράδοση ταυτίζεται με το σημείο σταύρωσης, ταφής και ανάστασης του Ιησού των ευαγγελίων (για την ύπαρξη και δράση του οποίου δεν υπάρχει, ως γνωστόν, κανένα ικανοποιητικό ιστορικό και αρχαιολογικό τεκμήριο). Ο ναός κατασκευάστηκε κατά τον 4ο μεταχριστιανικό αιώνα από τη μητέρα του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου, Ελένη, στην οποία κάτω από αδιευκρίνιστες, και πολύ περίεργες η αλήθεια (βλ. σχ. την εξιστόρηση του μοναχού Γεώργιου, “Περί της ευρέσεως του σταυρού – 110.620.12), συνθήκες, υποδείχθηκε από τους εκεί επισκόπους το σημείο των παθών του Ιησού το 327 μ.α.χ.χ (300 δηλαδή χρόνια μετά τα υποτιθέμενα γεγονότα που περιγράφονται στα ευαγγέλια). Διασώζεται, μάλιστα, η μαρτυρία, ότι για να χτιστεί ο χριστιανικός ναός με έξοδα της Ελένης, απομάκρυναν από το χώρο τα ερείπια (και το άγαλμα) ναού της Αφροδίτης, γεγονός που προκαλεί πολλά ερωτηματικά, μιας και οι Εθνικοί δεν συνήθιζαν να ανεγείρουν τους ναούς τους επάνω σε προγενέστερα ταφικά  μνημεία.

Οφείλουμε, λοιπόν, να διευκρινίσουμε, ότι δεν υπάρχει κανένα απτό ιστορικό και αρχαιολογικό δεδομένο το οποίο να καταδεικνύει ότι ο Ιησούς (αν υπήρξε ως ιστορικό πρόσωπο) μαρτύρησε και τάφηκε στο συγκεκριμένο σημείο. Όσο για το σημείο της υποτιθέμενης ταφής, αυτό -από τον 4ο αιώνα και εξής- παρέμενε επί αιώνες προσβάσιμο για τους πιστούς, έως το 1555, έτος κατά το οποίο καλύφθηκε από μία μαρμάρινη πλάκα.

Τις τελευταίες ημέρες και εξαιτίας απαραίτητων εργασιών συντήρησης (δηλαδή χρηματοδότησης), κόστους 3 εκατομμυρίων ευρώ (την οποία έχει αναλάβει η ομάδα από το ΕΜΠ), μετακινήθηκε η μαρμάρινη πλάκα, αποκαλύφθηκε μία άλλη, πέτρινη (από την εποχή των σταυροφόρων), ενώ ακριβώς από κάτω υπάρχει η πέτρινη κοίτη που κατά την παράδοση  τοποθετήθηκε το σώμα του νεκρού Ιησού.

Όταν μια εργασία συντήρησης “βαφτίζεται” ιστορική ανακάλυψη

Αξίζει, τέλος, να αναφερθεί πώς πέρα από τους κενού περιεχομένου τίτλους αρκετών ΜΜΕ, αλγεινή εντύπωση προκαλούν και οι δηλώσεις καθηγητών και εκπροσώπων της επιστημονικής ομάδας του ΕΜΠ, που αποτελούν… βούτυρο στο ψωμί των αδαών -στις περισσότερες των περιπτώσεων- δημοσιογράφων, που κάνουν πλέον λόγο για έναν… ζωντανό -και με επιστημονική βούλα- νεοανακαλυφθέντα τάφο:

«Βιώνουμε μοναδική εμπειρία φέροντας ταυτόχρονα μεγάλο βάρος ευθύνης. Δίπλα στον Πανάγιο Τάφο, στο πλαίσιο του έργου, έχει στηθεί ένα διεπιστημονικό εργαστήριο. Επιθυμούμε η τεκμηρίωση που θα ανακοινώσουμε να γίνει κτήμα όλου του κόσμου. Αυτό που μας συγκλονίζει όλους είναι ότι ο Τάφος του Ιησού είναι ένας τάφος ζωντανός. Εκπέμπει το μήνυμα της Ανάστασης και της ελπίδας κι είναι εκείνο που μας επηρέασε και μπορέσαμε να δουλέψουμε», επεσήμανε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Αντωνία Μοροπούλου, επικεφαλής της διεπιστημονικής ομάδας του ΕΜΠ. Ο λόγος της ξεχειλίζει από… επιστημονικότητα!

(βλέπε επίσης: Ιησούς Χριστός, υπήρξε ποτε; >>>)

Ελληνες είναι. Τι να κάνω; Να φέρω ξένους;

Ιστορική αναδρομή στην ταραγμένη περίοδο του εθνικού διχασμού 1915-1922

του Αντώνη Παγκράτη, Καθημερινή, 9/10/2016

Στο βιβλίο του Γεωργίου Θ. Μαυρογορδάτου «1915, ο εθνικός διχασμός» (εκδ. Πατάκη) περιγράφεται, αναλύεται και ερμηνεύεται μία από τις πλέον σημαντικές –ίσως η σημαντικότερη– ιστορικές περιόδους του νεότερου ελληνικού κράτους μαζί με την πολιτική προσωπικότητα του Ελ. Βενιζέλου: του ανθρώπου που προσέδωσε στην περίοδο αυτή τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τα οποία καθορίζουν, εν πολλοίς, την ελληνική πραγματικότητα μέχρι σήμερα.

– Το 1977 χαρακτηρίσατε τον Ελευθέριο Βενιζέλο «χαρισματικό ηγέτη με την έννοια του Μαξ Βέμπερ», όπως γράφετε στον πρόλογο του βιβλίου σας. Σε τι συνίσταται αυτή η χαρισματικότητα;

– Η διάγνωση ήταν πρωτάκουστη όταν διατυπώθηκε από μένα το 1977, αλλά στη συνέχεια, χρησιμοποιούμενη συνεχώς από όλους –ειδικούς και μη– κατέληξε μια κοινοτοπία. Υπήρξε χαρισματικός με την έννοια ότι θεωρήθηκε πρόσωπο προικισμένο με υπεράνθρωπες ή μαγικές ικανότητες, απρόσιτες στον κοινό άνθρωπο. Ακόμη και οι εχθροί του αναγνώριζαν ότι δεν ήταν «άνθρωπος όπως όλοι». Αν ήταν για τους οπαδούς του «σωτήρας», για τους εχθρούς του ήταν «σατανάς», μια δύναμη διαβολική.

– Γιατί οι δύο πρωταγωνιστές της εποχής επιλέγουν συμβολικά τη θέση του σωτήρα;

– Ο Κωνσταντίνος δεν την «επιλέγει». Του την αποδίδουν οι οπαδοί του. Ο βασιλικός θεσμός εκ γενετής εμπεριέχει ένα χαρισματικό στοιχείο. Οι βασιλείς δεν θεωρούνται κοινοί θνητοί. Υπό ιδιαίτερες ιστορικές συνθήκες, το λανθάνον χαρισματικό δυναμικό της βασιλείας ενεργοποιήθηκε από ένα βασιλέα που είχε και αξιώσεις προσωπικού χαρίσματος ως νικηφόρου «στρατηλάτη» στους Βαλκανικούς Πολέμους. Ούτε ο Βενιζέλος «επιλέγει» να γίνει «σωτήρας» με αυτήν τη μυθική διάσταση. Ο Βενιζελισμός είναι αποτέλεσμα και ιστορικών συνθηκών, σε συνδυασμό με την προσωπικότητα. Εξάλλου, συγκροτημένο και συνεκτικό πολιτικό λόγο αρθρώνει τελικά μόνον ο Βενιζελισμός. Και αυτό δεν προκύπτει από δική μου προκατάληψη, αλλά από τα ίδια τα πράγματα.

– Επειδή υπήρξε ιστορική δικαίωση;

– Είναι ένας αντικειμενικός παράγων. Στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο νίκησε η Αντάντ, όπως είχε προβλέψει ο Βενιζέλος, και χάρη σε αυτόν η Ελλάδα βρέθηκε, έστω και καθυστερημένα, στο στρατόπεδο των νικητών. Αντίθετα, ηττήθηκε η Γερμανία στην οποία είχε προσδεθεί ο βασιλιάς Κωνσταντίνος, συμπαρασύροντας γενικά τους αντιβενιζελικούς. Στο συνταγματικό πεδίο, δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ότι ο Κωνσταντίνος παραβίασε το πολίτευμα και εναντιώθηκε στη λαϊκή κυριαρχία, κυρίως με την άρνησή του να ξαναδιορίσει πρωθυπουργό τον Βενιζέλο, όσες φορές κι αν κέρδιζε τις εκλογές.

– Το εργατικό κίνημα υποστηρίζεται από τον Βενιζέλο. Αυτό αφορά την προσπάθειά του να συστήσει ένα κόμμα διαταξικό;

– Διαταξικό με την έννοια ότι θέλει να απευθυνθεί σε όλες τις τάξεις. Εκείνη την εποχή οι παλαιοκομματικοί αντιβενιζελικοί αμφισβητούν την ύπαρξη τάξεων στην Ελλάδα. Ο Βενιζέλος, ένα από τα στοιχεία μεγαλοσύνης του οποίου ήταν η σαφήνειά του μέχρις ωμότητας, απαντά πως υπάρχουν, απλώς δεν είναι το ίδιο διασαφηνισμένες όπως αλλού. Δεν υπάρχει άλλος πρωθυπουργός που να είπε ότι υπάρχουν κοινωνικές τάξεις στην Ελλάδα, με τη μαρξιστική έννοια του όρου. Ερχονται να παραπονεθούν οι επιχειρηματίες, οι βιομήχανοι και οι έμποροι για τη φορολογία και τους λέει: «Τι γκρινιάζετε; Εγώ διπλασίασα την Ελλάδα, άρα και τις δουλειές σας». Φοβερή ωμότητα. Αυτό δεν ξανάγινε ποτέ.

– Οι άνθρωποι της διοίκησης ενστερνίστηκαν το όραμα του Βενιζέλου προκειμένου να το υλοποιήσουν;

– Εχω ένα οικογενειακό περιστατικό που ταιριάζει εδώ. Ο πατέρας μου ήρθε το ’33 από την Αμερική, κατέβηκε υποψήφιος των Φιλελευθέρων και βγήκε γερουσιαστής στη Χίο, για ενάμιση χρόνο. Κάποια στιγμή, είχε «πήξει» με τους άλλους Φιλελεύθερους γερουσιαστές και πήγε να παραπονεθεί στον Βενιζέλο για τη συμπεριφορά τους. Ο Βενιζέλος του απάντησε: «Ελληνες είναι, κύριε Μαυρογορδάτε, τι θέλετε να κάνω; Να φέρω ξένους;».

– Αντιλαμβάνεται, λοιπόν, ότι το όραμά του αλλοιώνεται κατά πολύ όσο κατεβαίνει προς τα εκτελεστικά όργανα. Τι είναι αυτό που τον κρατά σταθερό, όσον αφορά στη φιλοδοξία του;

– Εχει πεποίθηση στον εαυτό του. Για να έχεις πολιτικό θάρρος, πρέπει να έχεις πεποίθηση στον εαυτό σου. Εκείνοι που έχουν πεποίθηση, ξεχωρίζουν στη νεότερη ιστορία: ο Τρικούπης, ο Μαυροκορδάτος, ο Καραμανλής. Υπάρχει επίσης αυτός ο επικήδειος που είπε ο ίδιος ο Βενιζέλος στη Βουλή. Είχε έναν καβγά με τον Παπαναστασίου και του λέει «τώρα με επικρίνεις, αλλά όταν θα πεθάνω, θα πεις αυτά για μένα» και εννοεί αυτά που γράφει ο τάφος του, ότι μπορεί να έκανε λάθη αλλά ποτέ δεν του έλειψε το θάρρος, διότι είχε πεποίθηση στον εαυτό του και στον λαό. Η αυτοπεποίθηση και η αισιοδοξία είναι που τον κρατούν. Ο Βενιζέλος σίγουρα θέλει μια μεγάλη Ελλάδα, ευρωπαϊκή. Δεν βλέπει τον εαυτό του ως «σωτήρα».

– Αφήνει όμως να του φιλούν το χέρι...

– Ναι. Υπάρχει όμως ένα περιστατικό που καταγράφει η Πηνελόπη Δέλτα. Επιστρέφει ο Βενιζέλος το ’17 στην Αθήνα με τη βοήθεια των Γάλλων και υπάρχει πάντα το Ανάθεμα στο Πεδίον του Αρεως. Κάποιοι θέλουν να το εξαφανίσουν, αλλά εκείνος επιμένει να μείνει. Εάν έβλεπε τον εαυτό του ως «σωτήρα», θα θεωρούσε πως πρόκειται για ανοσιούργημα. Η συλλογιστική του, όμως, είναι καθαρός Διαφωτισμός: «Θέλω να το βλέπει ο κοσμάκης, να ξέρει ότι είμαι αφορισμένος και ότι, παρ’ όλα αυτά, θα νικήσουμε».

– Ηταν θρησκευόμενος ο Βενιζέλος; Ποιες ήταν οι σχέσεις του με την Εκκλησία;

– Με το μεγαλύτερο μέρος της Εκκλησίας το κοινό σημείο ήταν ο αλυτρωτισμός. Ενα πρόσθετο στοιχείο: στην Κρήτη είχε πει πως «πρέπει να διευρύνουμε την έννοια του ελληνισμού ώστε να περιλάβει πάσαν γνωστήν ή άγνωστον θρησκείαν». Ο Βενιζέλος ήξερε και να συμμαχεί και να είναι αξιόπιστος απέναντι στους συμμάχους της Ελλάδας. Γι’ αυτό κατηγορήθηκε ως «ξενόδουλος». Ακριβώς στον αντίποδα, ο Κωνσταντίνος και οι υποστηρικτές του έχασαν εντελώς την αξιοπιστία τους με τις παραπλανητικές και παρελκυστικές διαπραγματεύσεις που έκαναν με την Αντάντ το 1915-17. Τη χαμένη αξιοπιστία τους προσπάθησαν μάταια να αποκαταστήσουν το 1920-22, οδηγώντας τη χώρα στην καταστροφή. Ολέθρια αναξιοπιστία επιφέρουν και σήμερα οι παραπλανητικές και παρελκυστικές διαπραγματεύσεις με συμμάχους και «εταίρους».

Ποιος είναι ο συγγραφέας

Ο Γεώργιος Θ. Μαυρογορδάτος είναι πτυχιούχος Πολιτικών και Οικονομικών Επιστημών καθώς και Νομικής Πανεπιστημίου Αθηνών. Είναι Μ.Α. Πολιτικής Επιστήμης Πανεπιστημίου Purdue και Ph.D. Πολιτικής Επιστήμης Πανεπιστημίου Καλιφόρνιας, Berkeley.

Δίδαξε Πολιτική Επιστήμη και Ιστορία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και σε διάφορα ξένα πανεπιστήμια.

Από τα βιβλία του, το «Stillborn Republic» τιμήθηκε το 1984 με την ανώτατη διάκριση της Αμερικανικής Εταιρείας Πολιτικής Επιστήμης. Το τελευταίο βιβλίο του, «1915: Ο εθνικός διχασμός», εκδόθηκε το 2015 από τις εκδόσεις Πατάκη.

Ζούσαμε αυταπάτες για χρόνια

Βιβλία, βιβλία

της Παναγιώτας Καλοβελώνη, Καθημερινή, 9/10/2016

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΟΓΙΩΡΓΗΣ
Η Συριζαία Αριστερά ως νέα Δεξιά. Το συντηρητικό ιδιώνυμο
της Αριστεράς
εκδ. Πατάκης

Στο βιβλίο του αυτό ο καθηγητής Γιώργος Κοντογιώργης επιχειρεί την ανατομία της Αριστεράς με αφετηρία τον ΣΥΡΙΖΑ, εισάγοντας ως κοινό παρονομαστή την άποψη ότι δεν αποτελούν παρά προεκτάσεις του φιλελευθερισμού. Η διεθνής Αριστερά διαφοροποιήθηκε από τον φιλελευθερισμό κατά το ότι υποστήριξε και την ενσωμάτωση των δυνάμεων της εξαρτημένης εργασίας στο σύστημά του. Εκεί που η Αριστερά προσπάθησε να διαφοροποιηθεί από τον φιλελευθερισμό (στο ζήτημα της ιδιοκτησίας του οικονομικού συστήματος) απέληξε να γίνει θεωρητικός του ολοκληρωτισμού. Η ελληνική Αριστερά προσχώρησε εξ αρχής στο καθεστώς της κομματοκρατίας, επικαλούμενη μάλιστα το αριστερό επιχείρημα, για να της προσδώσει ιδεολογική νομιμοποίηση στην ιδιοποίηση του κράτους. Τα πεπραγμένα της άρχουσας Αριστεράς σήμερα το ομολογούν.

Στο κλίμα αυτό ο συγγραφέας προχωρεί έτι περαιτέρω, για να διαπιστώσει ότι «το οφθαλμοφανές αδιέξοδο της Αριστεράς και, εν γένει, της γνωσιολογίας της εποχής μας έγκειται στο ότι αρνούνται να ομολογήσουν ότι το κρατούν πολιτικό σύστημα δεν δύναται πια να υποστηρίξει μια σχετικά ισόρροπη σχέση μεταξύ κοινωνίας και πολιτικής» (σελ. 51). 

Ο συγγραφέας αποδεικνύει γιατί η κυβερνητική παρουσία της εν Ελλάδι Αριστεράς ακολουθεί αναπόδραστα προκαθορισμένη πορεία που τίποτα δεν έχει να ζηλέψει από αυτήν των προκατόχων της. Ο Σαμαράς εξομολογήθηκε –κανείς αλάνθαστος– ο Τσίπρας αντιφώνησε – ζούσαμε αυταπάτες.

Τι κάνει όμως τον εκάστοτε νικητή των εκλογών να βρίσκεται σε πλήρη σχεδόν αναντιστοιχία με τις προσδοκίες της κοινωνίας την επαύριο των εκλογών στο νεοελληνικό κράτος; Ο Κοντογιώργης, άριστος γνώστης της αρχαίας ελληνικής γραμματείας, η οποία καθόρισε ως βιοτή την πολιτική καθημερινότητα του ελληνικού κοσμοσυστήματος, κάτοχος επίσης και της ιδεολογικής και πολιτικής εξέλιξης της Δύσης, φωτίζει το σημείο μηδέν στη διασταύρωσή τους εν τοις πράγμασι. Το σημείο συνάντησης είναι η εγκατάσταση της βαυαροκρατίας στο νεοϊδρυθέν κρατίδιο των Ελλήνων. Η τομογραφία των πολιτικών οριζουσών τότε και τώρα πιστοποιούν ότι το καθεστώς της κομματοκρατίας και της πελατειακής ιδιοποίησης του κράτους έχει ως πρωτογενή αιτία το αναντίστοιχο του προ-πολιτειακού πολιτικού συστήματος προς το δημοκρατικό πολιτικό ανάπτυγμα της προεπαναστατικής ελληνικής κοινωνίας.

Το βιβλίο εκτείνεται σε τρεις ενότητες. Στα πρώτα κεφάλαια δίκην πολιορκίας θα αναλυθεί το ιδεολογικό υπόβαθρο της Συριζαίας Αριστεράς ως φυσική απόληξη της ευρωπαϊκής «προοδευτικής» διανόησης και ιδεολογίας του 20ού αιώνα, με βαθιές όμως ρίζες ως τέτοια στον 18ο και τον 19ο αιώνα. Ως εκ τούτου, αυτή επιμένει πεισματικά να αγνοεί τις ιδεολογικές και πολιτικές κατακτήσεις του ελληνικού κοσμοσυστήματος, ακόμα και αν αυτό οδοιπορεί κάτω από δυσμενείς συνθήκες και κακουχίες. Τούτο παραμένει ακμαίο, καθώς επηρεάζει πολιτικά, οικονομικά, ιδεολογικά, την ευρύτερη περιοχή της μέσης/ανατολικής Ευρώπης και Μεσογείου έως τα τέλη σχεδόν του 19ου αιώνα.

Στη δεύτερη ενότητα εξηγείται γιατί συμβαίνουν αυτά για τα οποία πολλοί απορούν. Η αιμομικτική σχέση νεοτερικότητας και μεταμοντέρνας ιδεοληψίας γεννά τέρατα. Ενα τέτοιο έχουμε στην Ελλάδα σήμερα. Ο συγγραφέας, ακολουθώντας τη συλλογιστική του Σωκράτη, την ανάλυση του Αριστοτέλη, καταλήγει αβίαστα σε συμπεράσματα διαυγή.

Η σχέση μεταξύ κοινωνίας και πολιτικής αντιμετωπίσθηκε και εξακολουθεί να προσεγγίζεται στην εποχή μας υπό το πρίσμα της αυστηρής διχοτομίας ανάμεσα στο πολιτικό σύστημα, που το ενσαρκώνει ταυτολογικά το κράτος, και στην κοινωνία, που καλείται να αρκεσθεί σε μία θέση ιδιώτη (σελ. 178).

Η δημοκρατικού τύπου πολιτική ανάπτυξη του Ελληνα, που ξεμένει ως νοοτροπία/συμπεριφορά, οδηγήθηκε σε διαπραγμάτευση κατ’ άτομον, κατά μόνας με τον πολιτικό, που ενσάρκωσε στο πρόσωπό του την έννοια του δήμου. Η πελατειακή θέσμιση του κράτους/πολιτείας εδράζεται ακριβώς στην κοσμοϊστορική αυτή μεταβολή (σελ. 179).

Η τρίτη ενότητα του βιβλίου περιλαμβάνει πρωτότυπες αναλύσεις, καθώς και συνεντεύξεις, άρθρα και αγορεύσεις άγνωστες στο ευρύ κοινό. Αυτά αποδεικνύουν την ταυτοτική συνέχεια και την επιστημονική συνέπεια του συγγραφέα για τριάντα περίπου χρόνια. Στην παρούσα ενότητα, όπως και στα προηγούμενα, ο συγγραφέας ως παραγωγός ο ίδιος πρωτογενούς πολιτικού λόγου, περιέχονται προτάσεις οι οποίες φωταγωγούν την αναγκαία πορεία που θα βγάλει τη χώρα από την κρίση, καθώς και το μέλλον της εξέλιξης του κόσμου της εποχής μας.

Παρότι καμία σελίδα δεν αφήνει αδιάφορο τον αναγνώστη, την κορωνίδα του ενδιαφέροντος κλέβει το κεφάλαιο «Το έθνος, ο εθνικισμός και η ολιγαρχική νεοτερικότητα». Συμπερασματικά, διαλύεται κάθε επιφύλαξη στον αναγνώστη για το ποιόν και το καθεστωτικό ύφος Φίληδων, Φλαμπουράρηδων και των υπολοίπων που δρουν ως παρέα στο Μαξίμου αφήνοντας ανέγγιχτο το σύστημα των συγκατανευσηφάγων.

Η «Συριζαία Αριστερά ως νέα Δεξιά» δεν προσφέρεται για δεξιόστροφη ανάγνωση με αντιπολιτευτικά κίνητρα. Ο Κοντογιώργης δεν το επιτρέπει. «Συχνά πυκνά τα λέει στη νύφη για να τα ακούσει η πεθερά». Και η πεθερά τα ακούει βαριά· οι δυο τους άλλωστε είναι ομόσταβλες.

Το τέλος του κόσμου

του Διονύση Σιμόπουλου, Καθημερινή, 9/10/2016

Σ​​τα τέλη Σεπτεμβρίου κατακλυστήκαμε, για άλλη μία φορά, με «πληροφορίες» για το «Μαύρο Φεγγάρι» και το επερχόμενο (για πολλοστή φορά τα τελευταία χρόνια) «τέλος του κόσμου»! Ήταν κι αυτό ένα από τα πολλά μυθεύματα που κυκλοφορούν ευρέως και τα οποία ξεκινάνε, όντως, από κάποιο πραγματικό γεγονός. Όπως είναι φυσικό, η διάδοση, η αποδοχή και η πίστη των ανθρώπων σε τέτοιου είδους παραπληροφόρηση έχουν γίνει αντικείμενο μελέτης από πολλούς κοινωνιολόγους και ψυχολόγους, οι οποίοι έχουν δημοσιεύσει εμπεριστατωμένες εξηγήσεις του φαινομένου. Κι όμως αυτού του είδους τα παραμύθια δεν έχουν τέλος. Ιδιαίτερα τα τελευταία μερικά χρόνια, με τη βοήθεια του Διαδικτύου και των μηνυμάτων του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, η διάδοσή τους έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις.

Ακόμη και στον αιώνα όπου ζούμε, τον αιώνα της λογικής, της επιστήμης και της αναπτυγμένης τεχνολογίας, πολλές φορές οι κινδυνολόγοι και οι «προφήτες» της συντέλειας του κόσμου κατορθώνουν να τρομοκρατούν αδικαιολόγητα τον κόσμο σπέρνοντας τις ψεύτικες δεισιδαίμονες προκαταλήψεις τους. Η Ιστορία, άλλωστε, έχει να μας επιδείξει χιλιάδες περιπτώσεις πανικού που προκλήθηκαν από απλά και σήμερα πλήρως κατανοητά αστρονομικά φαινόμενα. Εκλείψεις Ηλίου, εμφάνιση λαμπρών κομητών, θεαματικές αλλά ακίνδυνες βροχές διαττόντων έγιναν στο παρελθόν αιτία για τη διασπορά τρομακτικών προφητειών και ασύδοτης κινδυνολογίας. Μιας τελείως αδικαιολόγητης κινδυνολογίας που πολλές φορές είχε ως αποτέλεσμα ανυπολόγιστες κοινωνικές και ψυχολογικές επιπτώσεις, που μερικές φορές οδήγησαν πολλά άτομα στην αυτοκτονία και τον θάνατο, όπως έγινε στη διάρκεια της έκλειψης του 840, όταν ο αυτοκράτορας Λουδοβίκος της Βαυαρίας και γιος του Καρλομάγνου πέθανε από τον φόβο του, με αποτέλεσμα οι τρεις γιοι του να πολεμήσουν μεταξύ τους διαχωρίζοντας τελικά την αυτοκρατορία σε τρία τμήματα που αποτελούν σήμερα τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ιταλία!

Ακόμη πιο πρόσφατα, τον Μάιο του 1910, η εμφάνιση του πασίγνωστου κομήτη του Χάλεϊ αναστάτωσε, παρά τις διαβεβαιώσεις των αστρονόμων της εποχής, ολόκληρη την ανθρωπότητα. Εκατομμύρια άνθρωποι ξενύχτησαν στους δρόμους και στις πλατείες περιμένοντας το... μοιραίο, που τελικά δεν συνέβη. Ενώ ακόμη και στη δική μας εποχή, το 1962, ένα νέο κύμα πανικού κατέλαβε την ανθρωπότητα όταν Ινδοί αστρολόγοι είχαν «προβλέψει» τη συντέλεια του κόσμου λόγω ενός συνδυασμού της θέσης των πλανητών και μιας ολικής έκλειψης του Ηλίου. Έτσι στην Ινδία χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν για να εξαγνιστούν. Στην Αγγλία μερικοί κατέφυγαν στους λόφους για να ζητήσουν βοήθεια από τους φίλους τους στον Άρη και την Αφροδίτη, ενώ στην Αριζόνα τα μέλη μιας θρησκευτικής αίρεσης κατέφυγαν σ’ ένα μικρό χωριό που, όπως πίστευαν, θα ήταν το μοναδικό που θα γλίτωνε από την καταστροφή. Όταν, επιτέλους, έφθασε η αναμενόμενη ημέρα της καταστροφής, στις 4 Φεβρουαρίου 1962, τίποτε το ασυνήθιστο δεν συνέβη.

Θα περίμενε, λοιπόν, κανείς ότι οι διάφορες αυτόκλητες Κασσάνδρες θα είχαν μάθει το μάθημά τους. Κι όμως το 1982 ξαναχτύπησαν και πάλι με νέες «προφητείες» για το τέλος του κόσμου και νέες καταστροφές που θα συνέβαιναν επειδή οι πλανήτες θα ευθυγραμμίζονταν στην ίδια πλευρά του Ηλίου στις 10 Μαρτίου. Τα διάφορα ειδησεογραφικά πρακτορεία μετέδωσαν τις «πληροφορίες» αυτές και χιλιάδες εφημερίδες σ’ όλο τον κόσμο τις δημοσίευσαν στην πρώτη σελίδα τους. Αυτό ήταν! Αστρολόγοι, θρησκομανείς και κάθε είδους προφήτες και κινδυνολόγοι είχαν την τιμητική τους. Και τι δεν προβλέφθηκε: λοιμοί, σεισμοί, καταποντισμοί, και δεκάδες άλλες βιβλικές καταστροφές. Παρά τις επανειλημμένες επίσημες και υπεύθυνες διαβεβαιώσεις των ειδικών επιστημόνων, δεν ήσαν και λίγοι εκείνοι που καρδιολαχτάρησαν. Τελικά, όπως ήταν φυσικό, δεν έγινε τίποτα.

Καθώς, λοιπόν, πλησίαζε το περίφημο έτος 2000, τα πράγματα έγιναν ακόμη χειρότερα. Ιδιαίτερα μάλιστα επειδή πολλοί ήταν αυτοί που, λανθασμένα, θεώρησαν το έτος 2000 ως την απαρχή ενός νέου αιώνα. Όσο μάλιστα πλησιάζαμε στην περίφημη αυτή ημερομηνία, οι μύθοι και οι παραξενιές που ακούγονταν όλο και πλήθαιναν. Και τι δεν είχαμε ακούσει για το περίφημο εκείνο ορόσημο! Από τους κάθε είδους εσχατολογικούς αφορισμούς μέχρι την έλευση εξωγήινων «από μηχανής θεών»! Κι όλα αυτά δεν ήσαν τίποτε μπροστά στις καταστροφές που «προμηνύονταν» από το ημερολόγιο των Μάγια, ενός πολιτισμού της Κεντρικής Αμερικής που άνθησε πριν από 1.500 περίπου χρόνια! Οι καταστροφολογικές εκείνες «προφητείες» διατείνονται ότι το τέλος του κόσμου θα ερχόταν την 21η Δεκεμβρίου 2012, στη διάρκεια της οποίας θα συνέβαιναν «πράγματα και θαύματα».

Αλλά ούτε και τότε, φυσικά, έγινε τίποτε. Καμιά καταστροφή δεν συνέβη και όλοι ζούνε όπως πρώτα και ελπίζουν στο καλύτερο, αφού εμφανώς το τέλος του κόσμου είχε αναβληθεί για μία ακόμη φορά! Κάτι που μου θυμίζει ένα ευτράπελο που συνέβη στη Γαλλία τον Αύγουστο του 1560. Η αναμονή μιας ολικής έκλειψης του Ηλίου πανικόβαλε τους κατοίκους ενός χωριού σε τέτοιο βαθμό, ώστε τσακώνονταν για το ποιος θα εξομολογηθεί πρώτος. Για να ηρεμήσει, λοιπόν, τα πνεύματα, ο ιερέας ανακοίνωσε ότι «η έκλειψη αναβάλλεται για δύο εβδομάδες», έτσι ώστε όλοι οι πιστοί να προφθάσουν να εξομολογηθούν!

Είναι, πάντως, βέβαιο ότι κάποια στιγμή, σε πέντε δισεκατομμύρια χρόνια, θα φθάσει πράγματι το τέλος της Γης μας, αλλά να είστε βέβαιοι ότι το τέλος αυτό θα έλθει με τρόπο που ούτε καν φαντάζονται οι διάφοροι ψευδοπροφήτες και αστρολόγοι της εποχής μας.