02 October 2013

Ο κύριος από το εξωτερικό

Βγήκα κατά τις 12 το μεσημέρι μια βόλτα να κόψω κίνηση στη γειτονιά, έκανα λαθρανάγνωση των εφημερίδων σε 1-2 περίπτερα και κάθισα σε ένα παγκάκι στην πλατεία για να διαβάσω ως συνταξιούχος τη δική μου εφημερίδα. Γύρω μου πηγαινοέρχονταν αρκετοί άνθρωποι, είχε και μια Λαϊκή Αγορά εκεί κοντά και υπήρχε κίνηση... Κάποια στιγμή με προσέγγισε ένας μάλλον συνομήλικος κύριος με ψώνια στο χέρι, σαν να ήθελε να καθίσει στη δική μου θέση στο παγκάκι. Τον κοιτάω προσεκτικά, μήπως είναι κανένας γνωστός, τίποτα, τελείως άγνωστος... Μου λέει:

— "Γράφει καμιά αλήθεια αυτό που διαβάζεις;"

Σκέφτηκα ότι είναι κομματικός, ακροδεξιός ή ακροαριστερός... Τι να του πω τώρα; Να αρχίσω διερεύνηση τι είναι αλήθεια και ποιος την ορίζει; Να κάνω πως δεν τον άκουσα; Να τον ρωτήσω πόσο έχουν τα φασολάκια στη Λαϊκή; Αυθόρμητα αποφάσισα να απαντήσω στο ερώτημά του, κάνοντας έλεγχο αλήθειας σ' αυτά που διάβαζα. Κοιτάω τη σελίδα της εφημερίδας που βρισκόμουν:



— "Για να δω πάνω πάνω τι γράφει: Θα σημάνουν σήμερα στις 11 π.μ. οι σειρήνες συναγερμού σε όλη τη χώρα. Μου φαίνεται ότι είναι αλήθεια..." του λέω, περιμένοντας την αντίδρασή του. Κούνησε το κεφάλι συμφωνώντας, αφού λίγο πριν είχαν ακουστεί οι σειρήνες... Συνεχίζω εγώ, υπερασπιζόμενος το έργο των δημοσιογράφων:
— "Για να δούμε κάτω κάτω στην ίδια σελίδα: Την λατρευτή μας μητέρα, γιαγιά και θεία Καλλιόπη Δ. Πασχαλίδου, ετών 88, κηδεύουμε την Παρασκευή... Θα πέθανε", του λέω, "για να το γράφει!" Τι να πει, δεν πέθανε η Καλλιόπη; Αναγκαστικά συμφώνησε και πάλι... Πάνω όμως που ήμουν έτοιμος να του διαβάσω τη συνταρακτική είδηση ότι η ΑΕΚάρα έριξε, αληθώς, 2 γκολάρες στη Θύελλα Ραφήνας, με προλαβαίνει και μου λέει:
— "Για τον κύριό μας γράφει τίποτα;"  Χμμμ, θεόπληκτος είναι λοιπόν ο περίπου συνομήλικος και όχι κομματικός! Είτε Ιεχωβάς είτε Παλαιοημερολογίτης θα είναι...
— "Για ποιον κύριο να γράφει;" τον ρωτάω εγώ με αφέλεια, "Όλοι κύριοι είμαστε."
— "Για τον κύριο ημών Ιησού Χριστό", μου κάνει με εμφανή ικανοποίηση, σαν να είχε αποδείξει τον τετραγωνισμό του κύκλου...
Τώρα, πέρασαν πολλές ιδέες από το μυαλό μου: να τον αρχίσω στην κατήχηση ότι με ρωτάει για κάποιον ανύπαρκτο και φανταστικό φίλο του, με τον οποίο του πιπιλάνε το μυαλό οι παπάδες για να του τσιμπάνε το χρήμα ή να κάνω τον αδαή και να τον αφήσω να μου λέει αυτός ό,τι θυμόταν από το κατηχητικό, υποβάλλοντας εγώ διευκρινιστικές ερωτήσεις; Κάτι σαν: και γιατί θυσιάστηκε ο κύριος αφού δεν του το ζήτησε κανένας; Και αφού ήξερε ότι θα αναστηθεί, τι θυσία μπορεί να έκανε εκ του ασφαλούς; Προτίμησα όμως να συνεχίσω να διαβάζω την εφημερίδα αντί να μου φάει την ώρα ο θεόπληκτος. Του λέω λοιπόν το καταπληκτικό (έτσι μου φαίνεται τώρα):
— "Αυτή η σελίδα περιέχει ειδήσεις μόνο από την Ελλάδα, ο κύριος που λέτε ήταν στην Παλαιστίνη και πιθανόν να γράφει γι' αυτόν στη σελίδα των εξωτερικών ειδήσεων..."
Με κοίταξε με οίκτο. Πιθανόν να ήθελε να μου πει ότι ο κύριος που εννοεί αυτός είναι Έλληνας, ίσως όμως να τον περίμενε και η κυρά του στο σπίτι να της πάει τα ψώνια.
— "Καλά, τα λέμε άλλη μέρα", μου λέει και συνέχισε βιαστικά το βηματισμό του...
— "Καλό μεσημέρι και καλή όρεξη", του απαντάω εγώ και αφοσιώθηκα πάλι στην εφημερίδα.

Ρε τι τραβάμε κι εμείς οι συνταξιούχοι... 


01 October 2013

ΠΝΟΗ ΑΓΑΠΗΣ


ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Σας προσκαλούμε στα εγκαίνια της Κριτικείου Στέγης, του Ξενώνα για Ανθρώπους με καρκίνο από την Επαρχία και τους Συνοδούς τους, την Τετάρτη, 16 Οκτώβρη 2013 και ώρα 18:00, στον προαύλιο χώρο του Αντικαρκινικού Ογκολογικού Νοσοκομείου Αθηνών «Ο Άγιος Σάββας».
 
Ο Σύλλογος Πνοή Αγάπης, ένας σύλλογος που συστάθηκε από τους Εθελοντές του Α.Ο.Ν.Α. «Ο Άγιος Σάββας» και Επαγγελματίες Υγείας με σκοπό την Κοινωνική και Συναισθηματική Στήριξη Ανθρώπων με καρκίνο και των Οικογενειών τους, μετά από την γενναιόδωρη χορηγία και την αμέριστη συμπαράσταση της κυρίας Ελισάβετ Φωτεινέλλη-Κριτικού, κατάφερε να λειτουργήσει την Κριτίκειο Στέγη στην οδό Μεγάλου Σπηλαίου 5, λίγα μέτρα από το Αντικαρκινικό Νοσοκομείο και από την έδρα του Συλλόγου μας. Σκοπός μας να δημιουργηθεί το πλαίσιο αναφοράς για έκφραση, στήριξη και ασφάλεια και τη δημιουργία των κατάλληλων συνθηκών για τη διαχείριση της νόσου σε όλα τα επίπεδα.
 
Σας περιμένουμε με χαρά να τραγουδήσουμε, να σας κεράσουμε και να επισκεφτούμε τον Ξενώνα μαζί.
 
Γιατί αξίζει! να μοιραζόμαστε τα δύσκολα.
 
Είμαστε στη διάθεσή σας για περαιτέρω πληροφορίες και διευκρινίσεις στο τηλέφωνο: 210 6425 958
 
ΠΝΟΗ ΑΓΑΠΗΣ
Σύλλογος εθελοντών συναισθηματικής και κοινωνικής στήριξης ανθρώπων με καρκίνο και των οικογενειών τους
 
 
 

27 September 2013

Το βιβλίο «Η Εποχή της Λογικής» του Thomas Paine

Σε μορφή PDF για αποθήκευση σε κάθε υπολογιστή.

19 September 2013

Για το θάνατο του Marcel Reich-Ranicki

Απόσπασμα συνέντευξης από το περιοδικό Focus, 18/9/2013 

Πέθανε σε ηλικία 93 ετών στη Φρανκφούρτη ο κριτικός λογοτεχνίας και μουσικής Marcel Reich-Ranicki (Μαρσέλ Ράιχ-Ρανίτσκι), γεννημένος στην Πολωνία και εξορισμένος στο Βερολίνο ως «Γερμανός», από το οποίο πάλι εξορίστηκε στη Βαρσοβία ως «Πολωνός». Σε παλαιότερη ανάρτηση είχε γίνει αναλυτικότερη αναφορά στη ζωή και στην ιδιόρρυθμη προσωπικότητα του Ρανίτσκι, ο οποίος είχε αναδειχθεί επί 50 χρόνια σε αυστηρό άρχοντα της λογοτεχνικής κριτικής και είχε καυτηριάσει πολλούς συγγραφείς, αναγνωρισμένους και μη.
Στη συνέντευξη από το περιοδικό Focus ο Ρανίτσκι είναι, ένα έτος πριν από το θάνατό του, λίγο μετά το θάνατο της γυναίκας του Tosia, ήδη καρκινοπαθής αλλά με πεντακάθαρο μυαλό και σαφέστατες απόψεις.

Ο Marcel Reich-Ranicki κάθεται στο σαλόνι του σε μια ψηλή μαύρη πολυθρόνα. Πίσω από την πλάτη του εξέχει μια βιβλιοθήκη που καλύπτει όλο τον τοίχο, η οποία βιβιλιοθήκη είναι γνωστή στη μισή Γερμανία από τις πολλές τηλεοπτικές συνεντεύξεις του.
Ερώτηση: Κύριε Ρανίτσκι, πριν από έξι μήνες πέθανε η σύζυγός σας Τοζία. Ήσασταν μαζί της παντρεμένος σχεδόν 70 χρόνια. Σας πλησίασε από αυτό το γεγονός περισσότερο η ιδέα του θανάτου;
Ranicki: Όχι, όταν είναι κάποιος πάνω από 90 ετών, βρίσκεται ο θάνατος διαρκώς μπροστά του. Φυσικά μου λείπει η γυναίκα μου, λείπει κάθε μέρα, κάθε στιγμή. Είναι σαν να μου κόπηκε ένα κομμάτι του σώματος.
Ερώτηση: Φοβάστε το θάνατο;
Ranicki: Ναι πολύ! Αλλά η διατύπωση της ερώτησής σας δεν μου αρέσει. Δεν φοβάμαι το θάνατο, φοβάμαι που δεν θα υπάρχω πια!
Ερώτηση: Βρεθήκατε σε νεαρή ηλικία στο γκέτο της Βαρσοβίας, στα χρόνια της ναζιστικής κατοχής, πολύ πιο κοντά στο θάνατο απ’ ότι άλλοι άνθρωποι σε ολόκληρη της ζωή τους. Αυτή η εμπειρία άλλαξε την άποψή σας για το θάνατο;
Ranicki: Ο θάνατος ήταν μια ζωντανή εμπειρία στο γκέτο. Όταν η γυναίκα μου κι εγώ βγαίναμε το πρωί από το σπίτι, έπρεπε να περνάμε πάνω από πτώματα που βρίσκονταν σκόρπια στους δρόμους και μεταφέρονταν πάνω σε ανοιχτές χειράμαξες. Η Τοζία κι εγώ γνωριστήκαμε στα 19 μας χρόνια εκείνη την ημέρα που ο πατέρας της Τοζίας κρεμάστηκε στο σπίτι του στο γκέτο από τη ζώνη του. Ήταν νεκρός στο διπλανό δωμάτιο και η Τοζία τον είχε εντοπίσει λίγα λεπτά πριν. Δύο χρόνια μετά έπρεπε να αποχαιρετήσουμε τους γονείς μου Ελένη και Δαυίδ, οι οποίοι μεταφέρθηκαν από το γκέτο ομαδικά. Μερικές μέρες μετά μάθαμε ότι εκτελέστηκαν στις αίθουσες δηλητηριωδών αερίων στο στρατόπεδο συγκεντρώσεως Treblinka. Ο θάνατος έγινε για μένα κάτι πολύ πραγματικό.
Ερώτηση: Υπάρχει κάποιο βιβλίο για το θάνατο, το οποίο σας εντυπωσίασε ιδιαίτερα;
Ranicki: Πολλοί σπουδαίοι συγγραφείς διηγούνται για το θάνατο. Ιδιαίτερα με συγκίνησε προσωπικά το βιβλίο του Τολστόι «Ο θάνατος Ιβάν Ίλιτς». Δεν είναι μυθιστόρημα αλλά ένα μεγάλο διήγημα. Ο τρόπος όμως που συλλαμβάνει ο Τσολστόι τις σκέψεις ενός ανθρώπου, ο οποίος είναι ετοιμοθάνατος αλλά δεν μπορεί και δεν θέλει να πιστέψει ότι αυτός ο ίδιος, με τα συναισθήματα, τις σκέψεις και τις αναμνήσεις του θα πεθάνει και όλα αυτά που τον καθορίζουν θα καταστραφούν, είναι μεγαλειώδης. Ο Τολστόι μπορούσε να περιγράψει την ψυχή του ανθρώπου με τέτοια ακρίβεια, όπως κανένας άλλος συγγραφέας. Δείχνει την αγωνία ενός ήρωα Ιβάν Ίλιτς, τον αμήχανο θυμό του, την δυσπιστία του όταν πληροφορείται ότι είναι βαρειά άρρωστος. Στο τέλος περιγράφει ο συγγραφέας πώς σε ένα τριήμερο αγώνα με το θάνατο εγκαταλείπεται ο Ιβάν Ίλιτς από τη ζωή, πώς αυτή αποβάλλεται συστηματικά και χωρίς διακοπή από το σώμα του. Ένα φοβερό, ασύγκριτο βιβλίο.

Με τη γυναίκα του Tosia.
Ερώτηση: Υπάρχει κάτι να μας παρηγορήσει για το δικό μας θάνατο;
Ranicki: Όχι δεν υπάρχει!
Ερώτηση: Πώς φαντάζεστε τη μετά θάνατο ζωή;
Ranicki: Δεν υπάρχει το επέκεινα, δεν υπάρχει μετά θάνατο ζωή! Οπότε δεν υπάρχει και λόγος να φαντάζομαι αυτή τη ζωή. Ο θάνατος είναι το οριστικό τέλος.
Ερώτηση: Υπάρχουν στη λογοτεχνία πολλές περιγραφές της μετά θάνατο ζωής: Η «Θεϊκή κωμωδία» του Δάντη ή στο βιβλίο «Κεκλεισμένων των θυρών» του Σάρτρ. Η συγγραφέας Σίβυλα Λεβιτσάρωφ παρουσιάζει διαρκώς στα μυθιστορήματά της τοπία από τα επέκεινα, στα οποία κινούνται πεθαμένοι.
Ranicki: Σας παρακαλώ τώρα να μην ανακατεύετε τα πράγματα. Η «Θεϊκή κωμωδία» προέρχεται από το 14ο αιώνα. Ο Δάντης μετατρέπει τη θεολογία σε λογοτεχνία. Αν πράγματι πίστευε ο ίδιος στη μετά θάνατο ζωή είναι μια άλλη ιστορία. Για τον Σαρτρ ήταν το θέμα των «Κεκλεισμένων θυρών» ένα εγκεφαλικό παιχνίδι, ήθελε να μεταφέρει συγκεκριμένες φιλοσοφικές ιδέες σε λογοτεχνικές εικόνες. Δεν έχει να κάνει τίποτα με κάποια πίστη σε μετά θάνατο ζωή. Και αφού κάποια συγγραφέας Λεβιτσάρωφ πιστεύει σήμερα ότι πρέπει να γράψει πώς περνάνε οι πεθαμένοι σε μεταθανάτια τοπία, είναι δικαίωμά της. Δεν πρόκειται να το διαβάσω!
Ερώτηση: Δεν είστε θεοσεβούμενος άνθρωπος. Όμως πολλές θρησκείες υπόσχονται μια συνεχιζόμενη ζωή μετά θάνατο. Θα βρίσκατε εσείς κάποια πατηγοριά σε μια θρησκεία;
Ranicki: Όχι! Δεν υπάρχει ζωή μετά το θάνατο. Ο Μαρξ ονόμασε τη θρησκεία «όπιο για το λαό». Είναι σημαντικό να βλέπουμε την πραγματικότητα όπως αυτή είναι. Ακόμα κι όταν δεν μου αρέσει αυτό που βλέπω. Δεν έχει νόημα να εξαπατώ τον εαυτό μου. Η θρησκεία είναι όπως τα ματογυάλια που θολώνουν την εικόνα της πραγματικότητας, εξαφανίζουν τις πικρές αλήθειες πίσω από ένα ήπιο πέπλο… Γι’ αυτό και αρνούνται πεισματικά οι οπαδοί αυτών των θρησκειών να βγάλουν τα παραμορφωτικά γυαλιά. Ακόμα και στο γκέτο προσπάθησα να βλέπω τα πράγματα όπως ήταν πραγματικά, χωρίς να δημιουργώ ψευδαισθήσεις.
Ερώτηση: Τι κάνετε για να αντιμετωπίσετε με τις σκέψεις την ιδέα του θανάτου;
Ranicki: Δεν ξεπερνιέται η ιδέα του θανάτου, τα είπαμε προηγουμένως. Η σκέψη στο θάνατο είναι μαρτύριο, δεν μπορούμε να το αποτρέψουμε αυτό.
Ερώτηση: Είστε τώρα 92 ετών. Όταν βγάλετε ένα γενικό συμπέρασμα, τι ήταν σημαντικότερο στη ζωή σας;
Ranicki: Η αγάπη, η λογοτεχνία, η μουσική, η οικογένειά μου, η γυναίκα μου – όχι πάντα με αυτή τη σειρά. Άλλοτε ήταν σημαντικότερο το ένα, άλλοτε το άλλο, ανάλογα με την περίσταση.

Ερώτηση: Υπάρχει κάτι που θα θέλατε να κάνετε ακόμα;
Ranicki: (διάλειμμα σκέψης) Κυρίως θα ήθελα να κάνω πράγματα με μεγάλη διάρκεια. Αυτό που με τρομάζει πολύ στο θάνατο είναι η βεβαιότητα ότι δεν θα μπορώ να διαβάζω τις εφημερίδες της επόμενης μέρας. Θέλω να μάθω τη συνέχεια, θέλω να συμμετέχω… Θέλω να διαβάσω το επόμενο φύλλο της εφημερίδας. Αλλά αυτό δεν γίνεται, κάποτε τελειώνουν όλα.
Ερώτηση: Τα γηρατειά έχουν κάποια μειονεκτήματα, είναι μια κοινότυπη διαπίστωση. Έχουν όμως από τη σκοπιά σας και πλεονεκτήματα τα γηρατειά;
Ranicki: Μην ακούτε ιστορίες για σοφία και ηπιότητα του γήρατος. Αυτά είναι συναισθηματικές μπαρούφες. Τα γηρατειά είναι φρικτά! Μας αφαιρούν σιγά σιγά όλα αυτά που μας αρέσουν, όλα στα οποία πιστεύουμε ότι μπορούμε να εμπιστευόμαστε. Ο Philip Roth, ο μεγάλος Αμερικάνος συγγραφέας, είπε κάποτε: «Τα γηρατειά είναι μια σφαγή!»  Η Ακαδημία στη Στοκχόλμη πρέπει να ντρέπεται που δεν του έδωσε ακόμα το βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας. Ο Roth έχει δίκιο! Σε μεγάλη ηλικία έχουμε απέναντί μας έναν πανίσχυρο αντίπαλο, είμαστε μόνοι και γινόμαστε όλο και ασθενέστεροι… Αυτός ο αντίπαλος, ο χρόνος, γίνεται όλο πιο ισχυρός και καταστρέφει διαρκώς κάτι από μας, χωρίς να μπορούμε να αντισταθούμε, μέχρι που μας εξαλείφει τελείως. Δεν βλέπω κανένα πλεονέκτημα στα γηρατειά!

18 September 2013

O πυρήνας της Γης περιστρέφεται αντίθετα

www.in.gr, 18/9/2013
Ακούγεται παράξενο, κι όμως τα τελευταία χρόνια συσσωρεύονται ενδείξεις ότι το εξωτερικό στρώμα του πυρήνα της Γης περιστρέφεται προς τη Δύση, αντίθετα δηλαδή από την επιφάνεια.

Έρευνα του Πανεπιστημίου του Λιντς στη Βρετανία δείχνει τώρα να εξηγεί γιατί ο εξώτερος  πυρήνας κινείται με αυτόν τον τρόπο: τον αναγκάζει το μαγνητικό πεδίο του πλανήτη.

Ο πυρήνας της Γης άρχισε να σχηματίζεται όταν ο νεαρός πλανήτης βρισκόταν ακόμα σε διάπυρη, υγρή κατάσταση. Τα βαριά στοιχεία όπως ο σίδηρος βυθίστηκαν προς το κέντρο, ενώ τα ελαφρύτερα παρέμειναν στο φλοιό.

Ο πυρήνας πιστεύεται ότι αποτελείται από δύο στρώματα: τον εξώτερο πυρήνα, ο οποίος αποτελείται από λιωμένο σίδηρο και νικέλιο. Το υλικό αυτό κυκλοφορεί μέσα στον εξώτερο πυρήνα λόγω ρευμάτων μεταφοράς θερμότητας, και η κίνηση αυτή δημιουργεί το προστατευτικό μαγνητικό πεδίο της Γης.

Κάτω από τον εξώτερο πυρήνα βρίσκεται ο εσώτερος, μια σφαίρα στο μέγεθος της Σελήνης που αποτελείται από συμπαγή σίδηρο. Ο εξώτερος πυρήνας πιστεύεται ότι συμπεριφέρεται ως στερεό, λόγω όμως της υψηλότερης θερμοκρασίας του δεν παράγει μαγνητικό πεδίο.



 
Τα τελευταία χρόνια έχουν προκύψει ενδείξεις (όπως αυτή η μελέτη στo Science) ότι ο εσώτερος πυρήνας κινείται με μεγαλύτερη γωνιακή ταχύτητα από ό,τι ο πλανήτης -χρειάζεται δηλαδή λιγότερο από 24 ώρες για να ολοκληρώσει μια πλήρη περιστροφή.

Επιπλέον, υπάρχουν ενδείξεις ότι ο εξώτερος πυρήνας, ή τουλάχιστον το εξωτερικό στρώμα του, κινείται προς τη Δύση, αντίθετα από τον υπόλοιπο πλανήτη. Αυτό γίνεται αντιληπτό στην επιφάνεια ως μετατόπιση του μαγνητικού πεδίου προς τη Δύση, ένα φαινόμενο που είχε παρατηρήσει το 1692 ο Έντμουντ Χάλεϊ, ο οποίος ανακάλυψε επίσης τον ομώνυμο κομήτη.

Την εξήγηση για την ανάποδη κίνηση φαίνεται τώρα να προσφέρει μια νέα μελέτη που βασίστηκε σε προσομοιώσεις και δημοσιεύεται στην αμερικανική επιθεώρηση PNAS.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τον υπερυπολογιστή Monte Rosa στην Ελβετία για να τρέξουν ένα υπολογιστικό μοντέλο του πυρήνα με τα δύο του στρώματα. Όπως υποστηρίζουν, η ακρίβεια της προσομοίωσης ήταν 100 φορές μεγαλύτερη σε σχέση με άλλα μοντέλα.

Όπως αναφέρει ο Φίλιπ Λίβερμορ, πρώτος συγγραφέας της δημοσίευσης, η συμπεριφορές του εξώτερου και του εσώτερου πυρήνα «εξηγείται με όρους ίσης και αντίθετης δράσης».

Το μαγνητικό πεδίο που δημιουργεί ο εξώτερος πυρήνας «σπρώχνει τον εσώτερο πυρήνα προς τα ανατολικά, αναγκάζοντάς τον να περιστρέφεται ταχύτερα από τον υπόλοιπο πλανήτη. Ταυτόχρονα όμως σπρώχνει τον εξώτερο υγρό πυρήνα προς την αντίθετη κατεύθυνση, αναγκάζοντάς τον να περιστρέφεται προς τα δυτικά».

Εκτός όμως του ότι εξηγούν την ανάποδη κίνηση του εξώτερου πυρήνα, οι ερευνητές προχωρούν και σε μια πρόβλεψη: επισημαίνουν ότι το μαγνητικό πεδίο της Γης αλλάζει, έστω και με αργούς ρυθμούς, και οι μεταβολές αυτές μπορεί κάποια στιγμή να αλλάξουν τις δυνάμεις που επηρεάζουν την κίνηση του πυρήνα.

Αυτό σημαίνει ότι ο εξώτερος πυρήνας ενδέχεται να μην κινείται πάντα προς τη Δύση: όπως επισημαίνει η μελέτη, τα τελευταία 3.000 υπάρχουν ενδείξεις ότι υπήρχαν περίοδοι κατά τις οποίες ο πυρήνας περιστρεφόταν προς την Ανατολή.