09 July 2009

Μια "εξελικτική" κατασκήνωση

...

Σε παλαιότερη ανάρτηση με συνέντευξη του Βρετανού εξελικτικού βιολόγου Richard Dawkins, αναφέρθηκε ο ερευνητής στα λεγόμενα «Jesus Camps» στην Αμερική. Έλεγε εκεί ο Dawkins: "Είναι μια προτεσταντική θερινή κατασκήνωση, όπου εξασκούνται τα παιδιά για να γίνουν «στρατιώτες του θεού» και μάλιστα με χάρτινους εχθρούς απέναντί τους. Παγώνει το αίμα στις φλέβες, όταν δείτε πώς γυμνάζονται παιδιά για τον πόλεμο!"

Από τότε (η συνέντευξη είχε δοθεί το 2007) αποφασίστηκε να οργανωθούν ανάλογες κατασκηνώσεις στη Βρετανία, Camp Quest UK, αλλά από άθρησκους, άθεους και αγνωστικιστές, δηλαδή από ανθρώπους και για παιδιά που δεν έχουν καμιά θρησκευτική δέσμευση και εξάρτηση. Κύριος εκπαιδευτικός στόχος είναι, καταρχάς να αποκτήσουν τα παιδιά την ευχέρεια να σκέφτονται λογικά και αυτοδύναμα, χωρίς να υιοθετούν άκριτα την άποψη γονέων, δασκάλων και του κοινωνικού περίγυρου και στη συνέχεια να συμφιλιωθούν με την επιστήμη και να κατανοήσουν τη φύση και τους συνανθρώπους τους...

Δεκτά γίνονται παιδιά και έφηβοι, από 8 μέχρι 17 ετών και αντικείμενο της απασχόλησής τους είναι να αποκτήσουν, ανάλογα με την ηλικία τους, εκείνες τις επιστημονικές γνώσεις σε εκλαϊκευμένη μορφή που δείχνουν ότι ένας άνθρωπος συγκροτημένος και με αυτοπεποίθηση δεν χρειάζεται θεούς και δαίμονες να τον προστατεύουν ή να τον φοβίζουν.

Για τα μικρότερα παιδιά υπάρχει ένα παιχνίδι με δύο μονόκερους, πατέρα και γιο... Τους οποίους κανείς δεν έχει δει, κανείς δεν έχει ακούσει, για τους οποίους έχουν γραφτεί "σοφά βιβλία" με πολλές αντιφάσεις. Στόχος του παιχνιδιού είναι να εντοπίσουν τα παιδιά αυτούς τους μονόκερους! Για το σκοπό αυτό διαβάζουν σε ομάδες τα βιβλία (τα οποία έχουν γραφτεί κατ' αναλογία των χριστιανικών ευαγγελίων) και καταγράφουν τις αντιφάσεις, τόσο μεταξύ των διαφόρων ισχυρισμών, όσο και σε σχέση με αυτά που αντιλαμβάνονται τα παιδιά στη φύση και με αυτά που διδάσκει η επιστήμη. Η αναζήτηση των μονόκερων αποβαίνει άκαρπη -αφού δεν υπάρχουν- και τελικά μένει το σχετικό βραβείο ανεπίδοτο...

Τα μεγαλύτερα παιδιά αναζητούν με εκδρομές σε μουσεία και γειτονικά βουνά απολιθώματα σκαθαριών και άλλων ζώων και τα συγκρίνουν με τα σημερινά που επιβιώνουν, για να διαπιστωθούν ομοιότητες και διαφορές, οι οποίες οφείλονται σε πιθανές περιβαλλοντικές αλλαγές επί χιλιάδες και εκατομμύρια χρόνια. Μια ζωντανή διδασκαλία της βιολογικής εξέλιξης...

Κύριο μήνυμα ζωής είναι ότι, η επιστήμη και η τεχνολογία οδηγούν τον άνθρωπο στο φεγγάρι και στα άστρα, η πίστη στις θρησκείες τον οδηγεί με αεροπλάνα σε κτήρια που καίγονται και γκρεμίζονται και σε υπόγειους σιδηροδρόμους που ανατινάζονται... Θα έλεγα ότι οδηγεί τον άνθρωπο επίσης σε σταυροφορίες, καταστροφή πολιτισμών, λειψανολατρεία, δολοφονίες "αιρετικών" και "μαγισσών", κτηματικές υπεξαιρέσεις, παιδεραστείες και άλλες συναφείς "πνευματικές ασχολίες".

Στο βίντεο που ακολουθεί δίνει η διευθύντρια Samantha Stein πληροφορίες για την κατασκήνωση.



(Στέλιος Φραγκόπουλος, Stelios Frangopoulos)


Παιδική κατασκήνωση για...άθεους


(Ελευθεροτυπία, 29/6/2009)

Ο διάσημος βρετανός βιολόγος Ρίτσαρντ Ντόκινς, ο πιο προβεβλημένος διεθνώς υπέρμαχος του δαρβινισμού αλλά και της αθεϊας, συγγραφέας του μπεστ-σέλερ «Η αυταπάτη του Θεού», έκανε πάλι το… θαύμα του. Οργανώνει τον Ιούλιο στη Βρετανία την πρώτη επιστημονική-αθεϊστική θερινή κατασκήνωση για παιδιά ηλικίας οκτώ έως 17 ετών.

Ο Ντόκινς, που χρηματοδοτεί την κατασκήνωση, δήλωσε ότι το πρωτότυπο εγχείρημα αποσκοπεί στο «να ενθαρρύνει τα παιδιά να σκέφτονται μόνα τους, σκεπτικιστικά και ορθολογικά», σύμφωνα με τους «Τάιμς» του Λονδίνου. Και οι 24 θέσεις της πενθήμερης κατασκήνωσης, στο Σόμερσετ, έχουν ήδη κλειστεί.

Η κατασκήνωση –με το χαρακτηριστικό μότο «Πέρα από την πίστη»– θέλει να ανταγωνιστεί ανάλογες κατασκηνώσεις από τους προσκόπους ή θρησκευτικές οργανώσεις, που βασίζονται στην πίστη.

Οι νεαροί «αθεϊστές» θα κάνουν μαθήματα στην ηθική, την φιλοσοφία και την εξελικτική βιολογία, μαζί με πιο κλασικές δραστηριότητες, όπως εκδρομές, κανό, κολύμπι και κατασκηνωτικά παιγνίδια. Προβλέπεται και η απονομή ενός βραβείου ύψους 10 λιρών σε όποιο παιδί μπορέσει να αποδείξει ότι ποτέ δεν υπήρξε ο μυθικός μονόκερως.

Τα παιδιά θα αφιερώνουν επίσης χρόνο στο να συζητούν και να απομυθοποιούν άλλα φαινόμενα, όπως η τηλεπάθεια και τα αγρογλυφικά (τα μυστηριώδη σχέδια στους αγρούς). Προτιμώμενο τραγούδι της κατασκήνωσης θα είναι το “Imagine” του Τζον Λένον («φαντάσου πως δεν υπάρχει παράδεισος… ούτε θρησκεία»).

6 σχόλιο/α και εισαγωγή νέου:

Anonymous said...

Αν έχουν μόνο δεσποινίδες ή κυρίες επιβλέπουσες, δεν θα υπάρχει κίνδυνος θρησκευόμενων παιδεραστών που ενσκύπτουν συχνά σε παιδικές κατασκηνώσεις...

Tina said...

Από αυτά που καταλαβαίνω μέσα απ' τις αναρτήσεις σου δεν πιστεύεις στην ύπαρξη κάποιας ανώτερης δύναμης. Η αλήθεια είναι ότι δεν ξέρω τι να πιστέψω και το ψάχνω ακόμα, άλλωστε είμαι κι αρκετά μικρή σε ηλικία για να αποφασίσω αν πιστεύω στην ύπαρξη κάποιας ανώτερης δύναμης ή όχι. Ωστόσο κι η προσκόλληση στην εξήγηση των πάντων με απόλυτα επιστημονικό τρόπο μου φαίνεται κι αυτή λανθασμένη και μονοδιάστατη. Θα ήθελα να μάθω ποια είναι η δική σου άποψη πάνω στο συγκεκριμένο θέμα.
Καλό βράδυ!!!

s.frang said...

Τίνα, εγώ θα προτιμούσα να μην πω τίποτα και να διαλέξεις μόνη σου το "σωστό" δρόμο, διαβάζοντας βιβλία και εξετάζοντας τον κόσμο.

Επειδή όμως με ρωτάς, δεν θα αποφύγω την απάντηση: Υπάρχουν 2 πράγματα, αφενός ο θεός (ανώτερη δύναμη που λες) και αφετέρου ο εκκλησιαστικός μηχανισμός και οι υπηρέτες του μηχανισμού.

Όσον αφορά το μηχανισμό των μονοθεϊστικών θρησκειών, είναι διαχρονικά εγκληματικός! Κοίτα μόνο πόσους θρησκευτικούς πολέμους και σφαγές αλλόθρησκων αναφέρει η Ιστορία και θα καταλάβεις... Για τους υπηρέτες του μηχανισμού, τους παπάδες, ιμάμηδες, ραβίνους κτλ., επίσης δεν χρειάζεται να γράψω τίποτα, τα διαβάζουμε κάθε μέρα. Και δεν ισχύει αυτό που λένε "δεν είναι όλοι το ίδιο!" Φυσικά δεν είναι, ούτε και οι ταξιτζήδες είναι όλοι ίδιοι, αλλά τι σκεφτόμαστε, όταν μας μιλήσει κάποιος για κάποιον ταξιτζή; Αντίστοιχα ισχύουν για τους παπάδες...

Αποτέλεσμα είναι να επιλέγουν πολλοί άνθρωποι μια δική τους, προσωπική θρησκεία, αφενός για να διαφοροποιηθούν από την ιστορική σαβούρα, αφετέρου για να υπάρχει μια "πισινή" - ποτέ δεν ξέρεις...

Ως προς το πρώτο θέμα, το θεό, προφανώς δεν έχω απόδειξη αν υπάρχει ή δεν υπάρχει! Γι' αυτό δηλώνω αγνωστικιστής, δεν ξέρω τίποτα και περιμένω από αυτούς που ξέρουν να μου εξηγήσουν. Ο Dawkins περιγράφει στο βιβλίο του "Η περί θεού αυταπάτη" ότι η θέση του αγνωστικισμού είναι λανθασμένη και μόνο του αθεϊσμού είναι σωστή. Είναι λεπτές οι διαφορές και μάλλον ασαφείς. Πάντως, από πλευράς επιχειρηματολογίας δεν διαφοροποιείται πολύ ο αγνωστικιστής από τον αθεϊστή, επειδή απέναντί τους έχουν κατά κανόνα τον "πιστό" και, συνήθως, τον επαγγελματία πιστό - παπά, ιμάμη κτλ.

Για την μη ύπαρξη του θεού υπάρχουν δύο θεμελιώδη επιχειρήματα και ένα απλό, καθημερινής εμπειρίας: Το πρώτο, απλό, λέει ότι, αν υπήρχε θεός, θα έπρεπε να έχει κάψει προ πολλού όλους εκείνους που έκαναν τεράστια εγκλήματα στο όνομά του - και κάνουν κάθε μέρα: παιδεραστές, κλέφτες, ψεύτες, υποκριτές, συνεργάτες δικτατόρων κ.ο.κ.

Το πρώτο από τα σημαντικά επιχειρήματα είναι το πρόβλημα της θεοδικίας, το οποίο συνόψισε ο Επίκουρος με το απόφθεγμά του: "Είτε δεν υπάρχει κακό στη γη, είτε δεν υπάρχει θεός" (γιατί λες αποσιωπούν τον Επίκουρο στη σχολική εκπαίδευση και προβάλλουν υπερβολικά τον θεόπληκτο Πλάτωνα;).

Το άλλο επιχείρημα είναι ότι με την πρόοδο της επιστήμης η ιδέα και η ανάγκη του θεού διαρκώς υποχωρεί. Πριν από 300-400 χρόνια έστελνε ο θεός (δήθεν) μεγάλες επιδημίες (πανούκλα, ευλογιά, τύφος κτλ.) και αποδεκάτιζε εκατομμύρια ανθρώπους. Όταν ανακαλύφθηκαν τα αντίστοιχα εμβόλια, έπαψε να τις στέλνει; Τόσο εύκολα κατανικήθηκε ο θεός; Προφανώς, η απουσία Ιατρικής ευθυνόταν για τις επιδημίες και όχι κανένας θεός. Σταδιακά, καλύπτει λοιπόν η επσιτήμη όλο και περισσότερα κενά γνώσης και αναγκαστικά υποχωρεί ο θεούλης...

Μπορείς να σκεφτείς μια οριακή εξέλιξη (limes που λένε στα Μαθηματικά) ότι κάποια εποχή, σε δεκαετίες, αιώνες ή χιλιάδες χρόνια, θα έχει συρρικνωθεί ο θεός σε μια ασήμαντη ανάμνηση, αφού όλα τα προβλήματα θα τα λύνει η επιστήμη... Έτσι θα εξαφανιστούν και οι μυθοπλασίες και φαντασιώσεις περί παραδείσων, αιώνιας ζωής κτλ.

Τελικά, μπορούμε να μείνουμε στην άποψη του σοφού Επίκουρου που διατύπωσε πριν από περίπου 2.300 χρόνια: "Κι αν υπάρχουν θεοί, δεν ασχολούνται με τους ανθρώπους". Οπότε, γιατί να ασχολούμαστε εμείς μαζί τους;

s.frang said...

Με την ευκαιρία αυτή να σου συστήσω και την κατάλληλη βιβλιογραφία, εκτός από το βιβλίο του Dawkins που ήδη ανέφερα:

Karlheinz Deschner: Η εγκληματική ιστορία του Χριστιανισμού - Τόμοι 1-8, εκδόσεις ΚΑΚΤΟΣ.

Θα εκδοθούν ακόμα 2 τόμοι για να ολοκληρωθεί η σειρά, αυτοί οι 8 είναι όμως ήδη υπεραρκετοί για να αποκτήσει κάποιος μια συγκροτημένη άποψη.

Και εννοείται, διαβάζεις ό,τι πέσει στα χέρια σου ή παρουσιαστεί στην οθόνη σου και το επεξεργάζεσαι διανοητικά, μαζί με τις καθημερινές εμπειρίες σου από τη φύση και την κοινωνία. Έτσι κι αλλιώς, καθένας αποφασίζει μόνος του τι θα επιλέξει, γι' αυτό είναι σημαντική η ευρεία παιδεία... Σε βοηθάει να διακρίνεις την κατοχειρωμένη γνώση από τα μυθοπλαστικά φούμαρα...

makis said...

κ. καθηγητά, συνόψισες εύστοχα και σε λίγες γραμμές το συνολικό προβληματισμό... Και, εννοείται, όπως γράφεις, καθένας διαλέγει το δρόμο του, ανάλογα με την ανατροφή και παιδεία που διαθέτει. Κι αυτό το έχεις αναφέρει προ καιρού...

Erevos said...

@ Τίνα
"...Η αλήθεια είναι ότι δεν ξέρω τι να πιστέψω και το ψάχνω ακόμα, άλλωστε είμαι κι αρκετά μικρή σε ηλικία για να αποφασίσω αν πιστεύω στην ύπαρξη κάποιας ανώτερης δύναμης ή όχι..."

Χαίρομαι ιδιαίτερα για τις ανησυχίες ενός νέου ανθρώπου, όπως τις εξέθεσες στο σχόλιό σου.
Θα σε συμβούλευα όμως να ξεγράψεις από το λεξιλόγιό σου τη λέξη "πιστεύω" και τα παράγωγά της. Ή, έστω, να την χρησιμοποιείς με την έννοια του "νομίζω", "θεωρώ", "εικάζω" κ.λπ. Η λέξη "πιστεύω" είναι μια νάρκη στα θεμέλια κάθε επιστήμης.