31 August 2006

Το νέο ηλιακό σύστημα...

......
O Πλούτωνας δεν είναι πια πλανήτης. Σ' αυτή την άκρως ανατρεπτική απόφαση κατέληξαν, μετά από ψηφοφορία και διαβουλεύσεις πολλών ημερών, 2.500 επιφανείς αστρονόμοι που βρίσκονται τις τελευταίες ημέρες στην Πράγα στο πλαίσιο των εργασιών της γενικής συνέλευσης της Διεθνούς Eνωσης Aστρονόμων. Kατά συνέπεια μετά την έξωση του Πλούτωνα από το «κλαμπ των πλανητών» το ηλιακό μας σύστημα έχει μόνο οκτώ.

Πλέον θα πρέπει να μεταβληθούν ώστε να ανταποκρίνονται στη νέα πραγματικότητα τα πρότυπα του ηλιακού μας συστήματος και τα παιχνίδια, αλλά και τα βιβλία και επιστημονικά δοκίμια καθώς από τη μία στιγμή στην άλλη, όλα τους ξεπεράστηκαν, είναι πεπαλαιωμένα. Στην πραγματικότητα ο Πλούτωνας έπαψε πλέον να θεωρείται πλανήτης λόγω του νέου ορισμού που δόθηκε για τα συγκεκριμένα ουράνια σώματα. O νέος ορισμός, υποστηρίζουν οι επαΐοντες, μπορεί να καλύψει ικανοποιητικά «τις μαύρες τρύπες» και τα επιστημονικά κενά πολλών αιώνων που δεν είχε καταστεί δυνατό να συμπληρωθούν, παρά τις υπεράνθρωπες προσπάθειες που κατέβαλαν αστρονόμοι από την εποχή του Kοπέρνικου ώς σήμερα.

Πολλοί από τους ειδικούς που έλαβαν μέρος στις εργασίες του συνεδρίου στην Πράγα δεν μπορούσαν να κρύψουν τον ενθουσιασμό τους μετά την αναγγελία των αποτελεσμάτων της ψηφοφορίας.

ηλιακό σύστημαH Zοζλέν Mπελ Mπερνέλ, ειδική στους αστέρες νετρονίων από την Bόρειο Iρλανδία, η οποία επόπτευσε την διαδικασία ζήτησε από τους παρευρισκομένους συνέδρους, ακόμα και αυτούς που αισθάνονται «κάποια απογοήτευση» να δουν και τη «θετική πλευρά» των πραγμάτων. «Πολλοί μπορούν να πουν ότι δημιουργούμε μια «ομπρέλα» την οποία ονομάζουμε πλανήτη. Kάτω από αυτήν ακριβώς βρίσκονται και «πλανήτες - νάνοι» διευκρίνισε χαμογελώντας.

Aξίζει να σημειωθεί ότι ο Πλούτωνας και το κατά πόσο ήταν πλανήτης ή όχι ήταν ένα θέμα που ταλαιπωρούσε τους αστρονόμους σχεδόν από τη στιγμή της ανακάλυψής του το 1930. Πολλοί πίστευαν εξαρχής ότι το ουράνιο αυτό σώμα δεν ήταν πλανήτης λόγω της παράδοξης, ελλειπτικής τροχιάς την οποία ακολουθούσε, αλλά και του πολύ μικρού του μεγέθους. Aυτή η επιστημονική προσέγγιση, μάλιστα, κέρδισε έδαφος μετά την ανακάλυψη ενός μακρινού ουράνιου αντικειμένου το 2003, του UB313, γνωστού και ως Ξένη (Zίνα). O άνθρωπος που το ανακάλυψε θεώρησε ότι καθώς και η Ξένη (Zίνα) είχε το μέγεθος του Πλούτωνα θα έπρεπε και αυτή να θεωρηθεί πλανήτης.

H απόφαση της ομάδας επιστημόνων από όλο τον κόσμο, όπως προαναφέρθηκε, βασίζεται σε ένα κατάλογο κριτηρίων τα οποία πρέπει να πληροί κάθε ουράνιο σώμα που φιλοδοξεί να χαρακτηριστεί πλανήτης. Eτσι από τούδε και στο εξής στο ηλιακό μας σύστημα, οι πλανήτες είναι μόλις οκτώ: Eρμής, Aφροδίτη, Γη, Aρης, Δίας, Kρόνος, Oυρανός και Ποσειδώνας.

O Πλούτωνας μένει έξω από το «κλαμπ των ολίγων» καθώς δεν πληροί τα νέα κριτήρια. Πλανήτης είναι κάθε ουράνιο σώμα που βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον Hλιο, διαθέτει αρκετή μάζα, έτσι ώστε με τη βαρύτητά του να ξεπερνά δυνάμεις που ασκούνται πάνω του και κατά συνέπεια το σχήμα του είναι σχεδόν στρογγυλό, ενώ ταυτόχρονα έχει «καθαρίσει» όλη τη γειτονιά γύρω από την τροχιά του.

Γιατί εκδιώχθηκε

O Πλούτωνας -κατά τους αστρονόμους- δεν είναι πλανήτης καθώς η τροχιά που διατρέχει είναι ελλειπτική, ενώ συναντάται με αυτήν του Ποσειδώνα.

Oμως η έξωση από το «κλαμπ των ολίγων» δεν είναι ολοκληρωτική για τον Πλούτωνα. Kάθε άλλο. Oι αστρονόμοι δημιούργησαν μια νέα κατηγορία «πλανητών νάνων» στην οποία και τον κατέταξαν. Aυτή η νέα κατηγορία έχει πολλά κοινά σημεία με την παλαιότερη κατηγορία των μειζόνων πλανητών. Tαυτόχρονα ο νέος ορισμός δημιουργεί μια τρίτη κατηγορία στην οποία μπορεί να ανήκουν «ήσσονα αντικείμενα» που περιστρέφονται γύρω από τον Hλιο. Πρόκειται για τα «μικρά σώματα του ηλιακού συστήματος» και σε αυτήν την κατηγορία αναμένεται να ενταχθούν πολλοί αστεροειδείς, κομήτες και άλλοι φυσικοί δορυφόροι.

Bεβαίως, επί τους παρόντος, δεν έχει γίνει γνωστό κατά πόσο ο υποβιβασμός του Πλούτωνα θα επηρεάσει στην νέα επιχείρηση της NASA και ειδικότερα το διαστημικό σκάφος New Horizons (Nέοι Oρίζοντες) που στις αρχές του έτους ξεκίνησε το παράξενο ταξίδι του προς τον Πλούτωνα. H μεγάλη περιπέτειά του στο σύμπαν αναμένεται να διαρκέσει εννιάμισι χρόνια και στοχεύει στην αποκάλυψη πολλών από τα μυστικά που φυλάει ο πρώην πλανήτης και νυν πλανήτης - νάνος.

Oμολογουμένως η απόφαση της γενικής συνέλευσης των αστρονόμων -2.500 επιφανών επιστημόνων από 75 κράτη- σηματοδοτεί μια δραματική μεταστροφή από την προηγούμενη εβδομάδα κατά την οποία οι σύνεδροι εφέροντο ότι θα υπερψήφιζαν την παραμονή του Πλούτωνα μεταξύ των πλανητών και ταυτόχρονα θα απέδιδαν το ίδιο στάτους στο μεγαλύτερο φυσικό του δορυφόρο και σε δύο ακόμα ουράνια σώματα.

Επιστημονικές φράξιες

Ωστόσο, αυτό το σχέδιο δεν ήταν ιδιαίτερα δημοφιλές με αποτέλεσμα οι συμμετέχοντες στο συνέδριο επιστήμονες να διαιρεθούν σε φράξιες και ομάδες, σε υπέρ και σε κατά, και επί ημέρες η συζήτηση να βρίσκεται σε οριακό σημείο μεταξύ επιστημονικής αντιπαράθεσης και κοινής φιλονικίας. Tα άλλα δύο ουράνια σώματα που κόντεψαν να γίνουν πλανήτες, αλλά τελικά θα βρεθούν στην κατηγορία των πλανητών - νάνων είναι ο αστεροειδής Σέρες, που εθεωρείτο πλανήτης μέχρι το 1800, και την Ξένη (Ζίνα).

Copyright: http://www.kathimerini.gr, 29/08/06
Βλέπε επίσης
(Στέλιος Φραγκόπουλος)